بازیهای محلی استان آذربایجان غربی، بازتابی از فرهنگ غنی و تاریخ کهن این منطقه هستند. این بازیها نه تنها وسیلهای برای سرگرمی بودهاند، بلکه نقش مهمی در تقویت مهارتهای جسمی و ذهنی، افزایش همبستگی اجتماعی و انتقال ارزشهای فرهنگی ایفا کردهاند.
**بازی حول وینمه**
این بازی در روستای کهریز ارومیه رایج است. در این بازی، یک چاله کوچک حفر میشود و بازیکنان سعی میکنند قطعه چوبی به نام “حول” را در آن بیندازند. دیگر بازیکنان با استفاده از چوبهایی که در دست دارند، تلاش میکنند از افتادن حول در چاله جلوگیری کنند. همچنین، بازیکنان باید مراقب باشند که موقعیت خود را از دست ندهند.
**بازی بنکمال اوینمه**
این بازی با یک توپ کوچک به اندازه توپ تنیس انجام میشود که مردم روستای کهریز آن را با پارچه درست میکنند. یک مقر مشخص میشود و یک نفر با چوب توپ را میزند. همتیمیهای او سعی میکنند بعد از زدن توپ به سمت مقر حرکت کنند. رقیب نیز تلاش میکند سریع توپ را بیاورد و بازیکنانی را که به سمت مقر حرکت میکنند، بزند. در صورت برخورد توپ به بازیکنان، رقیب برنده میشود.
**بازی لخص اوینمه**
این بازی که به “بازی با کمربند” نیز معروف است، در روستای کهریز ارومیه انجام میشود. در این بازی، یک دایره بزرگ روی زمین کشیده میشود و چند کمربند روی آن پهن میشوند. افرادی که بیرون از دایره هستند، سعی میکنند کمربندها را از روی دایره بردارند و افراد داخل دایره را بزنند، در حالی که افراد داخل دایره تلاش میکنند از این کار جلوگیری کنند.
**بازی دستمال آتدی (انداختن دستمال)**
این بازی در شهرستان چالدران با هدف تفریح، تقویت سرعت و عکسالعمل انجام میشود. ابتدا تمام بازیکنان پیرامون یک دایره مینشینند. یک نفر دستمال به دست دور دایره حرکت میکند و به طور دلخواه دستمال را به یکی از بازیکنان که نشستهاند میدهد و فرار میکند. فردی که دستمال را برمیدارد، شخص فرارکننده را تعقیب کرده و میتواند از فاصله ۲ متری او را با دستمال بزند. در صورت موفق شدن، میتواند سر جای خود بنشیند؛ در غیر این صورت، فرد شروعکننده دوباره بازی را ادامه میدهد.
**بازی خوگه مله**
این بازی در شهرستان سردشت با هدف زورآزمایی با گردن انجام میشود. بازیکنان به دو گروه مساوی تقسیم میشوند و از هر گروه یک نماینده برای مبارزه آماده میشود. دو نفر بازیکن در حالت نشسته و کف پاهای خود را به همدیگر وصل میکنند. شال یا باند نرمی را به گردن انداخته و با اعلام شروع بازی از سوی داور، تلاش میکنند تا با وارد کردن نیروی بیشتر، حریف را از زمین بلند کنند. وقتی که حریف از زمین بلند شد، نفر بعدی روی زمین در حالت خمیده به پشت قرار میگیرد و بازنده تقریباً روی پاهای خود میایستد.
**بازی اوستا منه چورک چورک**
این بازی آذری مشابه بازی مافیا است و دارای یک گرداننده است. با اینکه اصل بازی مبتنی بر توانایی بدنی و نیروی جسمانی است، ولی ذکاوت بازیکنان در پنهانکاری و فریب دادن دیگران نیز از جمله مهارتهای ذهنی بازی است. البته در این بازی به دلیل خشونت احتمالی، گرداننده نقش مهمی دارد و باید تا حد ممکن بر روند بازی نظارت کافی داشته باشد.
**بازی بش داش (پنج سنگ)**
این بازی در محلهای سرپوشیده و فضاهای کوچک و محدودتر هم قابل اجراست. در این بازی نیاز به ۱۰ سنگ برای هر نفر است. بازیکنان سنگهای خود را روی هم میریزند. یکی از آنها همه سنگها را در مشت خود گرفته و به هوا پرتاب میکند. در این فاصله، پشت دست خود را زیر سنگها نگاه داشته و هنگامی که سنگها روی دست او قرار گرفتند، دوباره آنها را به هوا میاندازد. این بار هنگام فرود آمدن، سنگها را در مشت خود میگیرد و سعی میکند تا جایی که ممکن است تعداد کمتری سنگ بر زمین بریزد. سپس سنگهای مشت خود را میشمارد. اگر تعداد آنها فرد باشد، بازنده و در غیر این صورت برنده میشود و به عنوان جایزه، نصف سنگهای مشت خود را برای خود کنار گذاشته و بقیه را برای دور بعدی بازی میگذارد.
**بازی ترفه بازی**
ترفه بازی از جمله بازیهای زمستانی است که در بین بچههای روستا و عشایر لرستان بیشتر متداول و مرسوم است. تعداد بازیکنان آن ده نفر است که به دو دسته ۵ نفری تقسیم میشوند. یک دسته در میان دایرهای که به شعاع ۵ متر روی زمین رسم شده، میایستند و هر کدام رشته طناب یا کمربندی در زیر پای خود قرار میدهند. دسته ۵ نفری دیگر در بیرون دایره قرار گرفته و مرتباً در اطراف افراد قرار گرفته در میان دایره با سرعت میچرخند و سعی میکنند کمربندها را از زیر پای آنها بردارند. هرگاه یکی از ۵ نفر دسته خارج از دایره موفق به برداشتن رشته طناب یا کمربند شود، با آن به جان افراد داخل دایره میافتند و شروع به زدن آنها میکنند. افراد داخل دایره که حق ندارند از دایره خارج شوند، هنگام فرار از ضربات طرف مقابل سعی مینمایند با پا به قوزک پای حریف خارج از دایره بزنند تا خود را از این موقعیت رها نمایند. اگر کسی از افراد داخل دایره موفق به زدن قوزک پای یکی از افراد خارج از دایره شود، بازی متوقف و بازیکنان دو دسته جای خود را عوض مینمایند و بازی به همین منوال ادامه مییابد.
**بازی کرو**
تعداد بازیکنان این بازی باید زوج و از ۴ نفر کمتر نباشند. افراد به دو دسته مساوی تقسیم میشوند و یک دسته در داخل دایره (که قبلاً با چوب یا گچ روی زمین کشیده شده است) و دسته دیگر به قید قرعه در خارج از دایره قرار میگیرند. افراد داخل دایره باید مرتب در حالت حرکت و راه رفتن باشند و افراد خارج از دایره در حالی که یک پایشان را بالا گرفتهاند (لنگرو) متناوباً به داخل دایره حمله برده و با دست به یکی از افراد داخل آن بزنند. در صورتی که به یکی از افراد داخل دایره ضربهای وارد شود، او و یارانش باید همچنان در داخل دایره باقی بمانند. هرگاه یکی از افراد خارج از دایره که به صورت تک پایی حمله مینمایند، یک پایش را به زمین بگذارد، او و یارانش باید جای خود را با افراد داخل دایره عوض نمایند و بازی به همین منوال ادامه مییابد.
**بازی ستاره شیپ شیپ**
تعداد بازیکنان این بازی باید زوج یا جفت باشند تا به دو دسته مساوی تقسیم شوند. ابتدا یک دسته در نقطهای ایستاده و نفرات دسته مقابل نیز در جایی قرار میگیرند تا هر دو دسته بتوانند صدای همدیگر را به وضوح بشنوند. افراد دسته اول برای خود نامی از بین اشیا انتخاب میکنند (مثلاً یکی کشمش، یکی تفنگ و یا سنگ و…) سپس این دسته با صدای بلند خطاب به دسته دیگر فریاد میزنند: ستاره شیپ، شیپ. در این موقع دسته مقابل پاسخ میدهند: شیپ گاز بدر، شیپ گاز بدر. نفرات دسته اول فریاد میزنند: دایی
اگر به این موضوع علاقه دارید، بازی محلی یزد را از دست ندهید.
توصیه میکنیم این مطلب بازی محلی فارس را حتماً بخوانید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله بازی محلی زابل ادامه دهید.
در این مقاله بازی محلی هفت سنگ اطلاعات مفیدی آمده است.
مقاله چوب بازی افغانی محلی حاوی اطلاعات جامعی است.