بازی محلی اردبیل

بازی‌های محلی استان اردبیل، بازتابی از فرهنگ غنی و تاریخ پربار این منطقه هستند که نسل‌ها به عنوان سرگرمی و آموزش مهارت‌های اجتماعی و فیزیکی به کار گرفته شده‌اند. در ادامه، به معرفی چند نمونه از این بازی‌ها، همراه با توضیح روش انجام و تاریخچه آن‌ها می‌پردازیم.

آرادا قالدی (وسطی)

روش بازی

در این بازی، بازیکنان به دو گروه مساوی تقسیم می‌شوند. یکی از گروه‌ها در وسط محوطه بازی قرار می‌گیرد و گروه دیگر در دو طرف عرضی محوطه مستقر می‌شود. هدف گروه کناری، زدن بازیکنان گروه وسطی با توپ است تا آن‌ها را از بازی خارج کنند. بازیکنان وسطی باید با حرکات سریع از برخورد توپ جلوگیری کنند. اگر بازیکنی از گروه وسطی بتواند توپ را در هوا بگیرد، یکی از هم‌تیمی‌های سوخته خود را به بازی بازمی‌گرداند. در صورتی که تنها یک نفر از گروه وسطی باقی بماند و تا ۱۰ پرتاب بدون برخورد توپ به او ادامه یابد، تمامی یاران سوخته‌اش به بازی بازمی‌گردند.

تاریخچه

این بازی با نام‌های مختلفی در مناطق مختلف ایران شناخته می‌شود و به دلیل نیاز به تحرک بالا و هماهنگی تیمی، از محبوبیت ویژه‌ای برخوردار است. در اردبیل، با نام “آرادا قالدی” شناخته می‌شود و به عنوان یکی از بازی‌های سنتی و محبوب کودکان و نوجوانان محسوب می‌شود.

چیلینگ آغاج

روش بازی

این بازی نیاز به دو چوب دارد: چیلینگ (چوبی کوچک به اندازه کف دست) و آغاج (چوبی به طول حدود ۷۵ سانتی‌متر). بازیکنان به دو گروه تقسیم می‌شوند. در مرحله اول، بازیکن چیلینگ را روی آغاج قرار داده و آن را به هوا پرتاب می‌کند، سپس سعی می‌کند با آغاج به چیلینگ ضربه بزند تا آن را به دورتر بفرستد. بازیکن مقابل تلاش می‌کند چیلینگ را در هوا بگیرد یا به آن دست بزند. در مرحله دوم، بازیکن چیلینگ را با یک دست گرفته و با دست دیگر به آغاج ضربه می‌زند. اگر بازیکن مقابل موفق به گرفتن چیلینگ شود، نوبت بازی عوض می‌شود.

تاریخچه

“چیلینگ آغاج” یکی از بازی‌های سنتی پسران در اردبیل است که نیاز به دقت، هماهنگی و مهارت دارد. این بازی به تقویت توانایی‌های فیزیکی و تمرکز بازیکنان کمک می‌کند و از گذشته‌های دور در این منطقه رواج داشته است.

بش داش (پنج سنگ)

روش بازی

در این بازی، پنج سنگ کوچک مورد نیاز است. بازیکن سنگ‌ها را روی زمین پخش می‌کند و یکی را برداشته و به هوا می‌اندازد. در فاصله پایین آمدن سنگ، یکی از سنگ‌های روی زمین را برداشته و سنگ در حال سقوط را می‌گیرد. این مراحل با ترکیب‌های مختلف (دو تا دو تا، سه تا یکی و…) ادامه می‌یابد. در مراحل پیشرفته‌تر، بازیکن باید سنگ‌ها را از زیر پلی که با دست خود ساخته است، عبور دهد. در مرحله نهایی، بازیکن باید همه سنگ‌ها را به هوا انداخته و با پشت دست بگیرد.

تاریخچه

“بش داش” یا “پنج سنگ” از بازی‌های قدیمی و محبوب در اردبیل است که به تقویت مهارت‌های حرکتی، تمرکز و هماهنگی دست و چشم کمک می‌کند. این بازی در گذشته به عنوان یک سرگرمی ساده و در عین حال آموزنده در بین کودکان و نوجوانان رواج داشته است.

آتلانماق (پرش)

روش بازی

این بازی شامل دو نوع پرش است:

– **پرش عمودی**: بازیکنان انگشت میانی دست خود را خیس کرده و روبروی دیوار می‌ایستند. با پرش عمودی، دست خود را به دیوار می‌زنند تا محل برخورد مشخص شود. بازیکنی که بالاترین نقطه را لمس کند، برنده است.

– **پرش طول جفت پا**: خطی به عنوان خط شروع روی زمین کشیده می‌شود. بازیکنان پشت خط قرار گرفته و به صورت جفت پا پرش می‌کنند. بازیکنی که مسافت بیشتری را طی کند، برنده است.

تاریخچه

“آتلانماق” یا پرش، از بازی‌های سنتی است که به تقویت سرعت و توان عضلانی بازیکنان کمک می‌کند. این بازی در گذشته به عنوان یک فعالیت فیزیکی ساده و مفید در بین کودکان و نوجوانان اردبیل رواج داشته است.

نتیجه‌گیری

بازی‌های محلی اردبیل، علاوه بر سرگرمی، نقش مهمی در تقویت مهارت‌های فیزیکی، اجتماعی و ذهنی بازیکنان دارند. این بازی‌ها بازتابی از فرهنگ و تاریخ این منطقه هستند و حفظ و احیای آن‌ها می‌تواند به انتقال ارزش‌های فرهنگی به نسل‌های آینده کمک کند.