بازیهای محلی مازندران بخش مهمی از فرهنگ و تاریخ این منطقه را تشکیل میدهند. این بازیها نه تنها وسیلهای برای سرگرمی بودهاند، بلکه نقش بسزایی در تقویت روابط اجتماعی و حفظ سنتهای بومی داشتهاند. در ادامه، به معرفی و توضیح چند نمونه از این بازیها میپردازیم.
آغوزکا (گردوبازی)
آغوزکا یکی از بازیهای سنتی مازندران است که با استفاده از گردو انجام میشود. در این بازی، بازیکنان گردوها را دو به دو روی یکدیگر چیده و هر یک به نوبت با گردویی بزرگتر به نام “کل” یا “تیره” به سمت گردوها پرتاب میکنند. اگر بازیکنی موفق به انداختن گردوها شود، برنده محسوب میشود و سایر بازیکنان باید سعی کنند با زدن به “تیره” او، بازی را ادامه دهند. در غیر این صورت، نفر اول همه گردوها را جمع میکند.
توصیه میشود به مطالعه مقاله بازی های محلی کره جنوبی ادامه دهید.
چلیک مارکا
چلیک مارکا یک بازی گروهی است که به دو تکه چوب نیاز دارد: چوب کوچکتر به نام “چلیک” و چوب بزرگتر به نام “مارکا”. بازیکنان به دو گروه تقسیم میشوند. ابتدا گروه اول چوب کوچک را روی گودالی قرار داده و با چوب بزرگ به زیر آن میزنند تا به هوا پرتاب شود. چوب هر بازیکنی که مسافت بیشتری را طی کند، آن گروه برنده میشود و افراد بازنده باید به برندگان سواری بدهند.
اگر سوالاتی دارید، مقاله چوب بازی محلی بیرجندی به شما کمک خواهد کرد.
رزین کا
رزین کا بازیای است که با استفاده از وسیلهای به نام “رزین” انجام میشود. رزین وسیلهای چوبی به شکل Y است که نوار لاستیکی به دو سر انتهای چوب بسته میشود. بازیکن با گذاشتن سنگ لای لاستیک و کشیدن آن به طرف عقب، سنگ را پرتاب کرده و سعی میکند گنجشک شکار کند.
توصیه میشود به مطالعه مقاله بازی های محلی رفسنجان ادامه دهید.
کشتی لوچو
کشتی لوچو یکی از مسابقات سنتی مازندران است که معمولاً در جشنهای عروسی، اعیاد مذهبی یا ملی و هنگام برداشت شالی برگزار میشود. در این مسابقه، دو نفر از افراد ماهر به عنوان داور و ناظر انتخاب میشوند. قوانین مسابقه شامل ممنوعیت ضربهزدن به سر حریف، گرفتن انگشتان دست، چنگ یا ضربهزدن به کتف و گوش است. کشتیگیران دو هفته با هم مسابقه میدهند و در نهایت، کسی که همه حریفان را شکست دهد، برنده میشود. در تمام مدت مسابقه، ساز و دهل نواخته میشود که شور و هیجان بین تماشاچیان و بازیکنان را افزایش میدهد. جایزه برنده معمولاً یک رأس گاو است که اهالی آن را میخرند و به برنده میدهند.
چشدوسکا (بازی با چشمان بسته)
چشدوسکا یک بازی خانگی است که در آن گروهی در یک اتاق جمع شده و چشم یک نفر را با پارچه میبندند. سایر افراد در اتاق پخش میشوند و صداهایی از خود در میآورند. فردی که چشمش بسته است باید به دنبال این صداها برود و یکی را دستگیر کند. این بازی تا زمانی که یک نفر توسط فردی که چشمش بسته است دستگیر شود، ادامه مییابد و سپس دستمال بر روی چشم فردی بسته میشود که دستگیر شده است و به همین ترتیب بازی ادامه مییابد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً بازی خروس جنگی محلی را بخوانید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله بازی محلی دامه را مطالعه کنید.
چشبهچش
در بازی چشبهچش، دو نفر در مقابل هم مینشینند و به چشمان یکدیگر خیره میشوند. هر کدام زودتر پلک بزند، بازنده است. در آغاز بازی، دو نفر توافق میکنند که بازنده چه جریمهای را باید تحمل کند. در گذشته، معمولاً برنده یک کشیده دوستانه به صورت بازنده میزد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بازی محلی جیجه خروس.
جیمجیمکا
جیمجیمکا بازیای است که در جمعهای بزرگ مانند عروسیها یا دورهمنشینیهای فامیلی انجام میشود. در این بازی، یک نفر به عنوان “ماره” انتخاب میشود و میگوید: “جیم، جیم، جیم، جیم، هوپ!” در این لحظه، همه باید سکوت کرده و کاری نکنند که غیرعادی به نظر آید. افرادی سعی میکنند بازیکنان را با ادا و شکلک به خنده وادارند. هر بازیکنی که نتواند خودش را کنترل کند و بخندد یا صدایی از دهانش بیرون بدهد، جریمه میشود. تعیین جریمه برای بازنده، سرگرمکنندهترین بخش این بازی است، زیرا “ماره” به صورت مستقیم نوع جریمه را مشخص نمیکند، بلکه داستانی را روایت میکند و جریمه را لابهلای داستان قرار میدهد.
در صورت علاقهمندی، مطلب رقص محلی چوب بازی سبزواری را از دست ندهید.
ان دالو من دالو (گل و پوچ)
ان دالو من دالو یا گل و پوچ با حضور دو یا چند نفر و با استفاده از حبه قند یا سنگ کوچک در محیطی بسته برگزار میشود. در این بازی، یک نفر حبه قند یا ریگ را داخل دست خود میگذارد و شعر “ان دالو من دالو، پشت تیر کمون دالو، بازار وطن گشتم، پول داشتم و خرج کردم، هم همه چند تا؟” را میخواند. فرد دوم باید جواب دهد که چه چیزی داخل دست فرد اول است یا در کدام دست او قرار دارد. اگر فرد دوم جواب درست بدهد، فرد اول میسوزد و فرد دوم جای او را میگیرد. اگر جواب اشتباه باشد، از بازی خارج شده و فرد اول به همین ترتیب از افراد دیگر سؤال میکند.
برهکا (پارسنگکا یا بربازی)
برهکا یکی از بازیهای سنتی مازندران است که با پنج سنگ کوچک در داخل اتاق انجام میشود. در این بازی، کف دست، پشت دست و انگشتان نقش اساسی دارند، زیرا سنگها که از آنها با نام “بار” یاد میشود، باید به صورت تکی یا چندتایی جابهجا شوند. شروع این بازی با قرعهکشی است که با همان بار صورت میگیرد. افراد سنگها را کف دستشان میچینند و باید با یک ضربه چرخاندن دست، سنگها را به پشت دستشان منتقل کنند. فردی که بتواند بیشترین سنگ را پشت دستش انتقال داده و نگه دارد، شروعکننده بازی خواهد بود.
این بازیها نمونههایی از فرهنگ غنی و متنوع مازندران هستند که نشاندهنده خلاقیت و همبستگی مردم این منطقه در گذشته بودهاند. احیای این بازیها میتواند به حفظ و انتقال این میراث فرهنگی به نسلهای آینده کمک کند.