بازیهای محلی مشهد، بخشی از میراث فرهنگی غنی این شهر هستند که نسلها به عنوان سرگرمی و وسیلهای برای تقویت روابط اجتماعی و مهارتهای فردی از آنها استفاده کردهاند. در ادامه، به معرفی و توضیح چند نمونه از این بازیها میپردازیم.
قرهگر دم
روش بازی
این بازی با گروهبندی بازیکنان آغاز میشود. تعداد نفرات هر گروه باید مساوی باشد. افراد هر دو گروه روبهروی هم قرار میگیرند و هر کسی یاری از دسته مقابل را برای خود مشخص میکند. از میان خود، دو نفر را به عنوان «اوستا» انتخاب میکنند. بازیکنان به روش گل یا پوچ، برنده را تعیین میکنند و به همراه اوستا حرکت میکنند تا در جاهای مختلف مخفی شوند. پس از اینکه اوستا، تمامی افراد دسته خود را مخفی کرد، به نزد گروه دوم برمیگردد و جای اوستاها عوض میشود؛ به عبارتی، اوستای گروه مخفیشده در رأس گروه جوینده قرار میگیرد. گروه جوینده برای یافتن یاران دسته اول حرکت میکنند، در حالی که اوستا در جلوی آنها حرکت میکند و با صدای بلند میگوید: «یرنگزه محکم ساخلنگ هوی» (جایتان را محکم نگه دارید) و این گفته را مرتباً تکرار میکند.
تاریخچه
این بازی در مناطق مختلف ایران با نامها و روشهای متفاوتی انجام میشود و نشاندهنده اهمیت بازیهای گروهی در فرهنگهای محلی است.
استا مرا زد
روش بازی
کاغذها را به قطعههای کوچک میبرند و برای هر بازیکن یکی از تکههای کاغذ را در نظر میگیرند. فقط روی یکی از آنها مینویسند «اوستا» و باقی کاغذها سفید میماند. کاغذها را درهم میکنند و هرکس یکی از آنها را برمیدارد. هیچکس نمیداند چه کسی اوستا شده است و هرکس فکر میکند دیگری اوستا شده است. اوستای اصلی نباید بگذارد کسی متوجه شود. در زمانی که مطمئن است کسی متوجه او نیست، به یکی از بازیکنان چشمک میزند. آن بازیکن باید کاغذ دست خود را زمین بیندازد و بگوید: «اوستا مرا زد». بعد اوستا بهترتیب با دیگر بازیکنان هم همین کار را میکند. وقتی همه، کاغذهای خود را زمین انداختند، نفر آخر بازنده میشود و دیگر بازیکنان بر سر او میریزند و او را میزنند. اگر اوستا به کسی اشاره کند و او کاغذ خود را به زمین نیندازد، او هم سوخته است و کتک خواهد خورد. اگر در موقع اشاره اوستا یکی از بازیکنان متوجه او شود، میگوید: «اوستا را دیدم که دزدی میکرد» و بقیه افراد میپرسند: «چطوری؟» و او نشانی میدهد و مثلاً میگوید با چشم راست یا چپ. وقتی اوستا شناخته شود، بازی تمام میشود و دور دیگری آغاز میشود.
مقاله بازی محلی سنگ سنگ چلیپا حاوی اطلاعات جامعی است.
تاریخچه
این بازی در مناطق مختلف ایران با نامها و روشهای متفاوتی انجام میشود و نشاندهنده اهمیت بازیهای گروهی در فرهنگهای محلی است.
الخترو
روش بازی
از هر گروه یک بازیکن به وسط میآید و یک پای خود را بلند میکند و با دست، پاچه شلوار خود را میگیرد. سپس هر یک از دو بازیکن سعی میکند با تنه زدن به بازیکن دیگر او را بیندازد. هر بازیکنی که مجبور شود پای خود را زمین بگذارد، میسوزد و یک امتیاز به دسته مقابل تعلق میگیرد. بهترتیب همه بازیکنان دو گروه، دو به دو مسابقه میدهند و امتیازها محاسبه میشود. هر گروهی که امتیاز بیشتری کسب کند، از گروه مقابل کولی میگیرد.
تاریخچه
این بازی در مناطق مختلف ایران با نامها و روشهای متفاوتی انجام میشود و نشاندهنده اهمیت بازیهای گروهی در فرهنگهای محلی است.
پشتکبازی
روش بازی
بازیکنان به دو گروه مساوی تقسیم میشوند و با قرعهکشی گروه بازنده را مشخص میکنند. افراد این گروه همگی بهصورت چمباتمه داخل میدان مینشینند و حالت دفاعی بهخود میگیرند. افراد بیرون دایره حالت تهاجمی بهخود میگیرند و با دست زدن به افراد داخل، حمله میکنند. افراد داخل میدان نیز با حرکت پا (جهش از عقب) به دفاع میپردازند. اگر پای آنها به پای افراد خارج از میدان برخورد کند، جای دو گروه عوض میشود. لازم است گفته شود که افراد داخل میدان ضمن حرکت پا به عقب، حتماً باید دستهای آنها روی زمین باشد. در این بازی برد و باخت مطرح نیست و هرچند بار که بازیکنان مایل باشند، بازی را تکرار میکنند.
برای گسترش دانش خود، به مقاله بازی محلی خرم آباد سر بزنید.
تاریخچه
این بازی در مناطق مختلف ایران با نامها و روشهای متفاوتی انجام میشود و نشاندهنده اهمیت بازیهای گروهی در فرهنگهای محلی است.
لولو بازی
روش بازی
در این بازی، یک نفر با کمی فاصله کنار دیوار مینشیند و سنگ کوچک و بزرگی روبهروی او قرار میگیرد. یک نفر روی چشمهای او را با دست میپوشاند و بعد حدود ۱۰ تا ۲۰ نفر به فاصله ۵ متر از او قرار میگیرند. در ادامه، نفری که پشت سر فرد نشسته، کلمه «لولو» را ۱۰ تا ۱۲ بار در گوش او میگوید و سپس یک نفر از آنهایی که روبهروی او قرار دارد، با سنگ کوچک چند ضربه به سنگ بزرگ میزند و سر جایش مینشیند. نفر اول که تا آن لحظه چشمهایش بسته بود، با باز شدن چشمهایش باید تشخیص دهد چه کسی ضربهها را به سنگ بزرگ زده است. اگر تشخیص داد، باید فردی که ضربه زده، او را پشت خودش سوار کند و یک دور، دور جمع به او سواری دهد و سر جای اولش کنار دیوار بنشیند. اگر تشخیص نداد، باید فردی که به سنگ ضربه زده، پشت طرف اول که چشمانش بسته شده بود، سوار شود و دور جمع یک دور بزند و سر جای او کنار دیوار بنشیند. بازی به همین منوال ادامه دارد.
تاریخچه
این بازی در مناطق مختلف ایران با نامها و روشهای متفاوتی انجام میشود و نشاندهنده اهمیت بازیهای گروهی در فرهنگهای محلی است.
دفتر بازی
روش بازی
این بازی با شرکت دو گروه ۸ تا ۱۰ نفره انجام میشود. در این بازی که باید در میدانی باز انجام شود، دو گروه روبهروی هم میایستند و تختهسنگهایی به شکل مکعب مستطیل را جلوی خود قرار میدهند. هر گروه باید به تختهسنگهای گروه مقابل که به صورت عمودی قرار گرفته است، طوری ضربه بزند که تختهسنگ به صورت افقی به زمین بیفتد. هر نفر از دو گروه که موفق به انداختن تختهسنگ رقیب شود، میتواند به عنوان جایزه دوباره ضربه بزند و تختهسنگ را بیندازد. اگر همه افراد یک گروه موفق به انداختن تختهسنگهای گروه مقابل شوند، بهعنوان گروه برنده اعلام میشوند و باید پشت افراد گروه مقابل سوار شوند و در زمین رقیب قرار گیرند. به این ترتیب، دو گروه جایشان را با هم عوض میکنند و بازی دوباره ادامه مییابد.
برای گسترش دانش خود، مقاله بازی محلی عمو زنجیر باف را مطالعه کنید.
توصیه میکنیم این مطلب بازی های محلی تربت حیدریه را حتماً بخوانید.
تاریخچه
این بازی در مناطق مختلف ایران با نامها و روشهای متفاوتی انجام میشود و نشاندهنده اهمیت بازیهای گروهی در فرهنگهای محلی است.
بازیهای محلی مشهد، علاوه بر سرگرمی، نقش مهمی در تقویت روابط اجتماعی، افزایش مهارتهای فردی و حفظ فرهنگ بومی دارند. احیای این بازیها میتواند به حفظ و انتقال میراث فرهنگی به نسلهای آینده کمک
برای مطالعه بیشتر، به بازی محلی دست رشته سری سر بزنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، بازی محلی سمنان را از دست ندهید.

یک پاسخ
بازخوانی این بازی های محلی، گویی سفری است دلنشین به کوچه باغ های خاطره. جزئیات ظریف و قواعد منظم هر بازی، نه تنها سرگرمی که درس همکاری و درایت را در قالبی شاد می آموزد. این گنجینه های فرهنگی، سرمایه ای ناب برای پیوند نسل ها و پاسداشت هویت جمعی مان هستند.