رباتهای هوش مصنوعی که شبیه انسان ساخته شدهاند، یکی از شگفتانگیزترین و تاثیرگذارترین دستاوردهای دنیای فناوری و مهندسی کامپیوتر به شمار میروند. این رباتها با الگوبرداری از بدن و تواناییهای فکری انسان، در حال دگرگون کردن روش ارتباط ما با فناوری هستند. آرمان اصلی این حوزه، ساخت رباتی است که بیش از هر زمان دیگری به انسان شباهت داشته باشد و بتواند به خوبی در فضاهای زندگی روزمره انسانها فعالیت کند. در ادامه، با ۱۰ نمونه از برترین و پیشرفتهترین رباتهای انساننمای امروزی آشنا میشویم که مرزهای دانش و واقعیت را گسترش دادهاند.
**آنچه در این نوشته میخوانید**
نمایش سرفصلها
Toggle
معرفی ۱۰ ربات هوش مصنوعی انساننما
۱. ربات انساننما سوفیا (Sophia)
۲. ربات انساننما تسلا (Optimus/Tesla Bot)
۳. آمیكا (Ameca)
۴. اطلس (Atlas)
۵. هوما (Huma)
۶. یونیتری اچ۱ (Unitree H1)
۷. نائو (Nao)
ربات انساننمای ایرانی
پرسشهای متداول
ربات هوش مصنوعی انساننما به چه رباتی گفته میشود؟
طبیعیترین و انسانوارترین ربات دنیا کدام است؟
پیشرفتهترین ربات انساننما از نظر توان حرکتی کدام است؟
آیا ربات انساننمای تسلا (اپتیموس) برای فروش در بازار آماده شده است؟
بزرگترین دشواری در ساخت بهترین ربات انساننمای جهان چیست؟
ربات انساننمای ایرانی سورنا تا چه مرحلهای پیشرفت کرده است؟
دیدگاه آینده: فراگیر شدن رباتهای هوش مصنوعی انساننما
معرفی ۱۰ ربات هوش مصنوعی انسان نما
طراحی و ساخت رباتهای هوشمند که شبیه انسان هستند، روزبهروز در حال پیشرفت است. هر ربات جدیدی که ساخته میشود، گامی مهم در مسیر خلق هوش مصنوعی مجسم به شمار میرود. در ادامه، با ۱۰ نمونه از پیشگامان این حوزه آشنا میشویم:
۱. ربات انسان نما سوفیا (Sophia)
ربات سوفیا که توسط شرکت هانسن روبوتیکس در هنگکنگ طراحی و ساخته شده، به عنوان شناختهشدهترین ربات انساننمای هوشمند در سراسر جهان شناخته میشود. این ربات به خاطر صورت بسیار طبیعی و توانایی بالایش در نشان دادن احساسات مختلف، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. هوش مصنوعی سوفیا طوری برنامهریزی شده که میتواند از طریق ارتباط با انسانها یاد بگیرد و در گفتوگوها، واکنشهایی روان و گاهی همراه با طنز نشان دهد. سوفیا که یکی از پیشرفتهترین رباتها در زمینه تعامل اجتماعی محسوب میشود، نخستین رباتی است که موفق شده تابعیت یک کشور (عربستان سعودی) را دریافت کند. هدف اصلی سازندگان از ساخت سوفیا، به کارگیری آن در حوزههایی مانند آموزش و خدمات درمانی است.
۲. ربات انسان نما تسلا (Optimus/Tesla Bot)
ربات انساننمای تسلا که به آن اپتیموس – Optimus هم میگویند، یکی از بزرگترین و بلندپروازانهترین برنامههای ایلان ماسک و شرکت تسلا به شمار میرود. ایده اصلی این پروژه، ساخت رباتی است که روی دو پا راه میرود و میتواند کارهای تکراری، کسلکننده یا پرخطر را در کارخانهها و بعداً حتی در خانهها انجام دهد. تسلا اعتقاد دارد که هوش مصنوعی قدرتمندی که برای سیستم رانندگی خودکار خودروهایش ساخته، به راحتی قابلیت انتقال به رباتهای انساننما را دارد. اپتیموس به عنوان یک ربات با امکان تولید انبوه، قصد دارد تا به پیشرفتهترین ربات انساننمای هوش مصنوعی تبدیل شود که به تعداد بسیار زیاد ساخته میشود.
۳. آمیكا (Ameca)
آمیكا، ساخته یک شرکت انگلیسی به نام Engineered Arts، به خاطر حرکتهای نرم و واقعی صورتش بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این ربات روی حرکات طبیعی بدن و چهره تمرکز دارد و در نشان دادن احساسات و برقراری ارتباط بدون کلام، عملکرد بسیار قدرتمندی دارد. آمیكا در درجه اول یک ابزار پژوهشی برای بررسی نحوه تعامل انسان و ربات و طراحی رابط کاربری است، نه یک ربات برای انجام کارهای عملی. با این حال، ظاهر و حرکات آن در شبیهسازی انسان، بیهمتا و خیرهکننده است.
۴. اطلس (Atlas)
اطلس، که توسط شرکت آمریکایی بوستون داینامیکس ساخته شده، نماد قدرت و تحرک در دنیای رباتهای انساننماست. شهرت اطلس نه به خاطر شباهت ظاهری آن به انسان، بلکه به دلیل قابلیتهای فیزیکی شگفتانگیزش مانند دویدن، جستوخیز کردن، بلند کردن وزنههای سنگین و حتی اجرای حرکات نمایشی مانند پارکور و رقص است. این ربات، توانایی خارقالعادهای در حفظ تعادل و کنترل حرکات خود در موقعیتهای دشوار دارد و یکی از پیشرفتهترین نمونههای هوش مصنوعی در حوزه کنترل فیزیکی به شمار میرود.
۵. هوما (Huma)
هوما یک ربات است که شرکت سانچواری ایآی در کانادا آن را ساخته است. این شرکت قصد دارد رباتهای همهفنحریفی تولید کند که بتوانند در هر نوع محیط کاری، کارهای گوناگون و متنوعی را به خوبی انجام دهند. تمرکز اصلی هوما روی بهتر کردن مهارت کار با دستها و همچنین توانایی تشخیص و برخورد با چیزهای مختلف در محیط اطرافش است.
۶. یونیتری آیدا (Unitree H1)
ربات یونیتری آیدا (H1) توسط یک شرکت چینی به نام یونیتری رباتیکس ساخته شده است. این ربات انساننما با قیمتی مناسب طراحی شده تا بهصورت گسترده در دسترس همگان قرار گیرد و برای استفادههای تجاری و روزمره مناسب باشد. تمرکز اصلی آیدا بر حرکت سریع و قدرتمند است و تواناییهای آن برای کار در مکانهایی مانند انبارها، سیستمهای حملونقل و محیطهای صنعتی در حال بررسی است.
۷. نائو (Nao)
نائو یک ربات کوچک و جذاب است که توسط شرکت فرانسوی آلدهباران رباتیکس (که حالا بخشی از سافتبنک رباتیکس محسوب میشود) ساخته شده است. این ربات بیشتر برای کارهای آموزشی و پژوهشی به کار میرود. نائو یک پلتفرم باز دارد که پژوهشگران و دانشجویان میتوانند برای آن برنامههای تازه طراحی کنند، به ویژه در زمینه ارتباط اجتماعی با کودکان و سالمندان.
هیومن آیدا
هیومن آیدا یک ربات انساننما است که در بریتانیا و با استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی و رباتیک ساخته شده است. آیدا در واقع یک ربات هنرمند به شمار میرود. او با کمک یک بازوی رباتیک قادر به کشیدن نقاشی است و با بهرهگیری از دوربینها و الگوریتمهای هوش مصنوعی، تابلوهای پرتره و آثار هنری خلق میکند. آیدا نمونهای از حضور هوش مصنوعی انساننما در عرصه هنر و خلاقیت است.
ربات انسان نما ایرانی
تا به امروز، پژوهشها و طرحهای علمی زیادی در زمینه رباتیک در ایران انجام شده است. با این حال، تعداد رباتهایی که به مرحله تولید انبوه رسیدهاند یا در دنیا شناخته شده باشند — به ویژه رباتهای انساننمای هوشمند با قابلیتهای ادراکی و ظاهری پیشرفته مانند نمونههای جهانی — بسیار اندک است. در این میان، اصلیترین کوششها از سوی دانشگاهها صورت گرفته است:
مقاله بهترین کلاس و ابزارهای هوش مصنوعی برای کودکان حاوی اطلاعات جامعی است.
**سورنا (Surena)**: سورنا نام مجموعهای از پروژههای ساخت رباتهای انساننما است که به دست پژوهشگران دانشگاه تهران پیش میرود. این ربات در چندین نسل طراحی شده و نمونههایی مانند سورنای ۴ میتوانند حرکات پیچیده انجام دهند، راه بروند، از پله بالا روند و با افراد گفتوگو کنند. هدف اصلی از ساخت سورنا، گسترش دانش بومی در حوزه رباتیک، مطالعه حرکتهای دوپا و بهکارگیری آن در موقعیتهایی مانند امداد و صنعت است. هرچند سورنا در حال حاضر بیشتر یک نمونه آزمایشی و پژوهشی محسوب میشود تا یک محصول تجاری، اما بدون شک نماد اصلی تلاش ایران در مسیر ساخت رباتهای انساننما به شمار میآید.
| نام ربات | شرکت سازنده | کشور سازنده | تمرکز اصلی |
| سوفیا (Sophia) | Hanson Robotics | هنگ کنگ | تعامل اجتماعی، چهره طبیعی |
| تسلا اپتیموس (Tesla Optimus) | Tesla | آمریکا | کار صنعتی، تجاریسازی انبوه |
| آمیكا (Ameca) | Engineered Arts | بریتانیا | نمایش احساسات چهره، حرکات طبیعی |
| اطلس (Atlas) | Boston Dynamics | آمریکا | پویایی حرکتی، پارکور، نجات |
| هوما (Huma) | Sanctuary AI | کانادا | کارهای عمومی، دستکاری اشیاء |
| یونیتری آیدا (Unitree H1) | Unitree Robotics | چین | راه رفتن سریع، تجاریسازی اقتصادی |
| نائو (Nao) | SoftBank Robotics | فرانسه | آموزش، پژوهش، تعامل اجتماعی |
| هیومن آیدا (Humanoid Ai-Da) | Ai-Da Robotics | بریتانیا | هنر، نقاشی، خلاقیت |
| سورنا (Surena) | دانشگاه تهران | ایران | پژوهش، حرکات دوپا، آموزش |
سوالات متداول
تعریف ربات هوش مصنوعی انسان نما چیست؟
رباتهای انساننمای هوشمند، ماشینهایی هستند که ظاهری شبیه انسان دارند؛ یعنی معمولاً دارای سر، بدن، دو دست و دو پا هستند. گاهی حتی طرز فکر و یادگیری آنها نیز به انسان شبیه است. این رباتها با استفاده از هوش مصنوعی، محیط اطراف خود را درک میکنند، از تجربیات یاد میگیرند، تصمیم میگیرند و با انسانها یا محیط تعامل برقرار میکنند. به همین دلیل میتوانند به خوبی در فضاهایی که برای زندگی و کار انسانها ساخته شده — مانند منازل، بیمارستانها و کارخانهها — فعالیت داشته باشند.
طبیعی ترین ربات انسان نما دنیا کدام است؟
امروزه رباتهای انساننمای سوفیا و آمیكا، طبیعیترین چهره و توانایی نمایش احساسات را در میان رباتها دارند. آمیكا در نشان دادن حالتهای چهره بیهمتاست، اما سوفیا به خاطر پوست سیلیکونی خود، در رسانهها بیشترین شباهت را به انسان دارد.
پیشرفته ترین ربات انسان نما هوش مصنوعی در زمینه حرکتی کدام است؟
ربات اطلس (Atlas) که توسط شرکت بوستون داینامیکس ساخته شده، یکی از پیشرفتهترین رباتهای انساننمای جهان است. این ربات در زمینه حرکت و کنترل فیزیکی بدن، بسیار دقیق و توانمند عمل میکند.
اطلس به کمک سیستم هیدرولیک پیشرفته و نرمافزارهای دقیق، میتواند کارهای خارقالعادهای مانند حرکات آکروباتیک، پریدن از ارتفاع و حفظ تعادل حتی روی زمینهای ناهموار را به راحتی انجام دهد.
آیا ربات انسان نما تسلا (اپتیموس) آماده عرضه به بازار است؟
خیر، ربات انساننمای تسلا با نام اپتیموس هنوز در مراحل ابتدایی ساخت و آزمایش است. ایلان ماسک امیدوار است در آینده این ربات به صورت انبوه تولید شود و قیمت مناسبی هم داشته باشد، اما هنوز زمان دقیقی برای عرضه آن به بازار مشخص نشده است. در واقع این ربات راه درازی تا تبدیل شدن به یک محصول کامل و آماده فروش در پیش دارد.
بزرگترین چالش در ساخت بهترین ربات انسان نما دنیا چیست؟
بزرگترین مشکل این است که بتوانیم سه توانایی مهم را به خوبی با هم ترکیب کنیم: حرکت روان و طبیعی (مثل ربات اطلس)، هوش و درک بالا (یعنی توانایی فکر کردن و فهمیدن مانند انسان) و مهارت در کار با اشیاء مختلف (مانند ربات هوما). هدف اصلی پژوهشها این است که رباتی بسازیم که همه این ویژگیها را یکجا داشته باشد، علاوه بر این که قیمت مناسب داشته باشد و در کارکرد خود نیز قابل اطمینان باشد.
ربات انسان نما ایرانی سورنا تا چه سطحی توسعه یافته است؟
ربات سورنا، یک ربات انساننمای ساخت ایران است که در دانشگاه تهران طراحی و ساخته میشود. نمونههای پیشرفتهی آن مثل سورنا ۴، میتوانند روی دو پا راه بروند، تعادل خود را حفظ کنند، با صدا با محیط ارتباط برقرار کنند و محیط اطراف خود را تشخیص دهند. هدف از ساخت این ربات، تقویت دانش و فناوری رباتیک در داخل کشور، تولید نرمافزارهای کنترل و هدایت ربات و نیز به کارگیری آن در زمینههای پژوهشی و صنعتی است.
چشمانداز آینده: تسلط ربات هوش مصنوعی انسان نما
پیشرفتهای جدید در ساخت رباتهای هوش مصنوعی که شبیه انسان هستند، نشان میدهد که به زودی ماشینها به شکل فیزیکی در کنار ما زندگی خواهند کرد. شرکتهای بزرگی مثل تسلا، بوستون داینامیکس و هانسن روبوتیکس در حال ساختن این رباتها هستند که میتوانند آینده کار و زندگی ما را کاملاً تغییر دهند.
تسلا هدف بزرگی دارد: تولید انبوه رباتی به نام اپتیموس که بتواند کارهای سخت و تکراری را انجام دهد. این نشان میدهد که صنعت به سمت ساخت رباتهای همهکاره پیش میرود. این رباتها با الگوبرداری از بدن انسان، نه تنها میتوانند از ابزارها استفاده کنند، بلکه با ارتباط برقرار کردن با مردم، نیازهای ما را بهتر درک میکنند.
رباتهایی مثل سوفیا ثابت کردهاند که یک ربات انساننما چقدر میتواند در برقراری ارتباط احساسی با انسانها موفق باشد. از طرفی، رباتهایی مثل اطلس نشان دادهاند که چطور یک ربات پیشرفته میتواند در دنیای واقعی با قدرت و چابکی حرکت کند. هدف نهایی، ساختن رباتی است که هوش و ظاهر سوفیا را با توانایی حرکتی اطلس ترکیب کند تا بهترین ربات انساننما ساخته شود.
برای رسیدن به این هدف، باید چالشهای بزرگی حل شود: ساخت باتریهای بهتر، طراحی موتورهای قدرتمند و ایجاد هوش مصنوعی که به ربات اجازه دهد از تجربههایش یاد بگیرد و در موقعیتهای جدید به تنهایی تصمیم بگیرد. این رباتها دیگر فقط ماشین نیستند، بلکه موجوداتی مستقل خواهند بود که دنیای ما را با ما سهیم میشوند.