آیا تا به حال شده هنگام استفاده از دریل، متوجه شوید مته آن کند شده و کار آنطور که باید پیش نمیرود؟ معمولاً وقتی مته کند است، ناخودآگاه آن را با فشار بیشتری به سمت کار میفشارید. این کار ممکن است باعث شکستن مته، عدم دستیابی به نتیجه مطلوب و حتی خطر آسیب دیدن شما شود. در مقابل، استفاده از یک مته تیز، هم کار را راحتتر میکند و هم ایمنی شما را بیشتر حفظ میکند. پس اگر با مشکل کندی مته روبرو شدهاید و راه حل آن را نمیدانید، زمان آن فرا رسیده که روش تیز کردن مته را بیاموزید. در این مطلب از مجله رونیکس، بهترین روش تیز کردن مته را به صورت گام به گام به شما آموزش میدهیم.
رونیکس را بخوانید.
بیشتر بخوانید: انواع مته و قسمت های مختلف آن
انواع روش تیز کردن مته
روشهای مختلفی برای تیز کردن مته وجود دارد که بستگی به ابزارهایی دارد که در دسترس دارید یا میتوانید فراهم کنید. شما آزاد هستید تا با توجه به امکانات و شرایط خود، یکی از این راهها را انتخاب کنید. برای این کار، دستگاههای مخصوصی مانند متهتیزکنهای دستی، متهتیزکنهای سردریلی و همچنین متهتیزکنهای برقی طراحی و ساخته شدهاند. علاوه بر این، میتوانید از دستگاه فرز و معمولاً سنگ رومیزی نیز برای تیز کردن مته کمک بگیرید. هر روشی که انتخاب کنید، با دقت و توجه کافی در انجام کار، در نهایت به نتیجه مطلوب خواهید رسید. بخش بعدی، با معرفی انواع روشهای تیز کردن مته، شما را در انجام این کار راهنمایی خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: انواع مته و قلم رونیکس
آموزش تیز کردن مته با مته تیز کن سر دریلی
متهتیزکن سردریلی یا دستی، یک وسیله کوچک و کاربردی برای تیز کردن متههای چوب و فلز است. این ابزار کمک میکند تا زاویه صحیح مته در هنگام تیزکاری به طور دقیق حفظ شود. عملکرد این متهتیزکن بر اساس یک مکانیسم مکانیکی ساده است. برای کار با آن، به یک دریل نیاز دارید که بتواند بخش چرخاننده دستگاه را به حرکت درآورد.
در یک سمت این وسیله، یک سوراخ گرد وجود دارد که محل اتصال سهنظام دریل به دستگاه است. در انتهای این سوراخ، یک بخش پلاستیکی یا تفلونی تعبیه شده تا نوک سهنظام دریل به خوبی در آن قرار گیرد. همچنین یک پیچ در ابتدای حفره قرار دارد که با بسته شدن به گردن دریل، اتصال محکمی بین دریل و دستگاه ایجاد میکند.
بیشتر بخوانید: ویژگی مته مناسب سوراخکاری استیل چیست؟
متهتیزکن دستی معمولاً دارای چندین جایگاه جداگانه برای قرار دادن متههای با اندازههای مختلف است. فقط کافی است دستگاه را به دریل متصل کنید تا سنگ ساینده داخل آن بچرخد و متههای کند را دوباره تیز کند. اغلب همراه با این متهتیزکن، یک آچار نیز ارائه میشود تا در صورت نیاز بتوانید سنگ داخل دستگاه را تعویض کنید.
پیشنهاد میکنیم مقاله «راهنمای خرید دریل برقی» را بخوانید.
برای تیز کردن مته با این ابزار، ابتدا باید دستگاه متهتیزکن را به سهنظام دریل وصل کنید. سپس دریل را روشن کرده و سرعت آن را روی دور آهسته تنظیم کنید. هنگام تیز کردن، سنگ دستگاه باید به سمت چپ بچرخد؛ پس باید دریل را روی حالت چرخش به چپ (چپگرد) قرار دهید. اگر دریل را روی حالت راستگرد بگذارید، مته به جای تیز شدن، بیشتر کند میشود. پس از تیز شدن یک طرف نوک مته، آن را خارج کرده و ۱۸۰ درجه بچرخانید تا طرف دیگر آن نیز به همان شکل تیز شود.
روش تیز کردن مته با مته تیزکن برقی
دستگاه برقی تیزکن مته، کارکردی مشابه با انواع دستی یا دریلی دارد؛ با این تفاوت که نیروی مورد نیاز برای چرخش آن از طریق یک موتور الکتریکی تأمین میشود و دیگر لازم نیست آن را به دریل متصل کنید تا بچرخد. در این دستگاه، یک سنگ مخصوص برای تیز کردن مته و یک کلید برای تنظیم جهت چرخش سنگ وجود دارد.
متهتیزکنهای رومیزی برقی در اندازههای گوناگونی تولید میشوند و برای تیز کردن متههای مختلف کاربرد دارند. در این دستگاهها، طول مته اهمیت ندارد و میتوان هر متهای را تیز کرد. همچنین میتوان زاویهی نوک مته را نیز به دلخواه تنظیم نمود.
راهنمای تیز کردن مته با سنگ رومیزی
اگر در کارگاه خود یک سنگ رومیزی یا چرخ سنباده دارید، میتوانید از آن برای تیز کردن متههای خود کمک بگیرید. این چرخ معمولاً دو صفحه ساینده در دو طرف خود دارد؛ یک طرف آن دانههای درشت و طرف دیگر دانههای ریز دارد. اگر متهی شما خیلی کند شده، ابتدا با سمت درشت کار را شروع کنید و پس از شکلدهی اولیه، برای صاف و تیز کردن نهایی از سمت ریز آن استفاده کنید.
نکات مهم برای تیزکردن مته
اگر مته خیلی کند نشده باشد، کار تیز کردن را با یک چرخ سنباده نرمتر و با دانههای ریز شروع کنید. این کار را گام به گام و با دقت انجام دهید:
همیشه قبل از شروع، عینک ایمنی بزنید تا برادههای پرتاب شده در حین کار به چشمان شما آسیب نرسانند. هرگز از دستکش استفاده نکنید؛ زیرا ممکن است دستکش به دستگاه گیر کند و دست شما را به سمت آن بکشد.
حتماً از ابزارهایی مثل زاویهسنج، خطکش و کولیس کمک بگیرید؛ زیرا در طول تیز کردن مته، باید زوایای لبههای برش و نوک آن به درستی تنظیم شوند.
برای سهولت بیشتر، میتوانید از یک نگهدارنده ساده چوبی (جیگ) استفاده کنید. ابتدا چرخ سنباده را روشن کنید. مته را طوری در دست بگیرید که لبه برشی آن با سطح سنگ تماس پیدا کند.
زاویه هر لبه برش مته نسبت به راستای نوک آن باید حدود ۵۸ تا ۶۰ درجه باشد؛ یعنی زاویه کلی بین دو لبه برش (با استفاده از زاویهسنج) باید بین ۱۱۸ تا ۱۲۰ درجه تنظیم شود. پس از ایجاد این زاویه و تراش دادن مته، حتماً آن را در آب یخ خنک کنید. اگر این کار را نکنید، مته آنقدر داغ میشود که در دست نگه داشتن آن سخت خواهد شد و همچنین عمر آن کاهش مییابد.
دقیقاً همین مراحل را برای لبه برش مقابل مته تکرار کنید. بیدقتی در تنظیم زاویهها ممکن است باعث شکستن مته در حین کار شود.
فاصله هر لبه برش تا نوک مته را اندازه بگیرید. این دو فاصله باید کاملاً برابر باشند. در غیر این صورت، سوراخ ایجاد شده توسط مته از قطر واقعی آن بزرگتر خواهد شد؛ زیرا تنها یکی از لبههای برش با قطعه کار درگیر میشود.
در پایان، با کولیس بررسی کنید که قطر مته با اندازه اسمی آن یکسان باشد. اگر در طول تیز کردن، اختلاف زیادی بین زوایای دو طرف مته ایجاد شده، با استفاده از سنگ سنباده رومیزی آن را اصلاح کنید. در نهایت، با یک سنباده دستی نرم، نوک مته را صیقلی دهید تا هیچ براده اضافی روی آن باقی نماند.
آموزش تیز کردن مته، تضمین کار آسان و ایمن با ابزار
مراقبت درست از ابزارها و قطعات آنها، به اندازه انتخاب و خریدشان اهمیت دارد. اگر به هر دو مورد دقت کنید، بهترین بازدهی را از کارهای فنی خود خواهید گرفت. در این راهنمای تیز کردن مته از مجله رونیکس، انواع روشهای تیز کردن مته را به صورت گام به گام برای شما شرح دادهایم. امیدواریم با خواندن این مقاله بتوانید به سادگی متههای کند شده را خودتان تیز کنید و در نهایت بهترین نتیجه را از کار با ابزار بگیرید. شما چه روشهای دیگری برای تیز کردن مته پیشنهاد میدهید؟ میتوانید دیدگاههای خود را با ما در همین صفحه به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
آیا میتوان از یک میله برای هدایت مته هنگام تیز کردن استفاده کرد؟
بله، میتوانید این کار را انجام دهید. یک میله مناسب بردارید و آن را با زاویه حدود ۵۹ درجه به سمت چپ خود تنظیم کنید. از این میله برای ثابت نگه داشتن مته استفاده کنید. وقتی مته به چرخ سنباده برخورد کرد، میله را کمی بیشتر به سمت چپ و پایین مایل کنید و سپس آن را به آرامی در جهت حرکت عقربههای ساعت بچرخانید.
از کجا میتوان ست مته رونیکس را خرید؟
برای خرید ست مته و دیگر ابزارها، لوازم جانبی و قطعات رونیکس میتوانید به فروشگاههای معتبر ابزار در سراسر کشور مراجعه کنید.
در ادامه، خلاصهای درباره متهها از سایت ابزار صنعت ۲۴ آورده شده است:
“دریل برقی سیمی یا بیسیم شما نیروی لازم برای چرخاندن مته را فراهم میکند، اما این خود مته است که کار اصلی سوراخ کردن سطح مورد نظر را انجام میدهد؛ خواه این کار سوراخ کردن دیوار بتنی، فلز یا حتی شیشه باشد. بعضی فروشگاهها متههای مخصوص را به صورت تکی میفروشند، اما شما میتوانید متهها را به صورت مجموعههای متنوع نیز خریداری کنید. این مجموعهها معمولاً شامل اندازههای مختلف و متههایی برای کاربردهای گوناگون هستند و به شما کمک میکنند تا پروژههای مختلفی را انجام دهید. هنگام انتخاب مته، نوع کار خود را در نظر بگیرید و مجموعهای را انتخاب کنید که شامل انواع مناسب و گوناگونی از متهها باشد. همچنین به یاد داشته باشید که هنگام خرید یک ست مته، باید اندازه چاک دریل خود را بدانید. چاک قسمتی در جلوی دریل است که مته را محکم نگه میدارد.”