ممکن است شما هم تجربه کرده باشید که شعلههای اجاق گاز صفحهای روشن نمیشوند. در چنین حالتی، معمولاً صدای خروج گاز را میشنوید، اما آتش روشن نمیشود. در بیشتر موارد، دلیل این مشکل خراب شدن قطعهای به نام ترموکوپل است. ترموکوپل یک بخش مهم و حیاتی در اجاق گاز است که مانند یک حسگر دما عمل میکند. کار اصلی آن ایجاد یک سیگنال الکتریکی است. این قطعه هم روی عملکرد گاز تأثیر میگذارد و هم از خطر آتشسوزی جلوگیری میکند.
با استفاده طولانیمدت از اجاق گاز، ممکن است ترموکوپل فرسوده شود و لازم باشد آن را تعمیر یا جایگزین کنید. در این مطلب، روش تعمیر ترموکوپل گاز صفحهای را یاد میگیرید تا بتوانید خودتان در خانه این کار را انجام دهید.
رونیکس را بخوانید.
عیب یابی ترموکوپل اجاق گاز
پیش از شروع تعمیر ترموکوپل، ابتدا دفترچه راهنمای اجاق گاز خود را چک کنید تا ببینید مدت گارانتی آن تمام شده یا نه. اگر دستگاه هنوز تحت پوشش گارانتی است، بهتر است دست به کاری نزنید و با مرکز خدمات تماس بگیرید تا تکنسینهای مجرب، این کار را به صورت رایگان برای شما انجام دهند.
اما اگر اجاق گاز شما گارانتی نداشت یا مدت ضمانت آن به پایان رسیده بود، چه باید کرد؟
در این صورت، ابتدا باید ترموکوپل را بررسی کنید تا مشکل آن را پیدا کنید. تشخیص بهموقع خرابی ترموکوپل برای حفظ ایمنی و عملکرد درست اجاق گاز در آشپزخانه بسیار مهم است. اگر آمادهاید، ادامه مطلب را بخوانید تا با روشهای شناسایی وضعیت و مشکلات معمول ترموکوپل آشنا شوید.

۱. بررسی اتصال میلهها
ابتدا از قطع بودن کامل جریان گاز اطمینان حاصل کنید. سپس نقطهای را که دو سیم ترموکوپل به هم وصل شدهاند، با دقت بررسی کنید. این دو سیم باید کاملاً به هم متصل و یکپارچه باشند و هیچ اثری از سوختگی یا آسیب در آنها دیده نشود. اگر این سیمها سوخته باشند یا از هم جدا شده باشند، نشاندهنده خرابی ترموکوپل است.
۲. کنترل بوبین
در انتهای ترموکوپل، قطعهای به نام بوبین وجود دارد که وظیفهی اتصال میلهی داخلی و میلهی خارجی را با کمک یک واشر بر عهده دارد. در صورت خرابی بوبین، عملکرد ترموکوپل مختل میشود. به همین دلیل، لازم است بوبین با دقت بررسی شود تا هرگونه مشکل، آسیب یا نشتی در آن تشخیص داده شود.
۳. ارزیابی تأثیر حرارت
قسمتی از ترموکوپل که در مجاورت شعله قرار دارد، ممکن است بر اثر تماس طولانیمدت با گرما، بسوزد یا شکل خود را از دست بدهد. این بخش را با دقت وارسی کنید تا هر نوع تغییر شکل یا آسیبی که بر اثر حرارت ایجاد شده باشد، شناسایی کنید.
۴. آزمایش خودکار قطع گاز
شعله را روشن کنید و بعد با وزش باد، آن را خاموش نمایید. اگر بعد از خاموش شدن شعله، جریان گاز فوراً قطع شد، نشان میدهد که ترموکوپل سالم است. اما اگر گاز قطع نشد، احتمالاً ترموکوپل مشکل دارد و باید تعمیر یا تعویض شود.
۵. آزمایش حرارتی بوبین
به ترموکوپل حرارت بدهید. سپس بخش مرکزی آن را به سمت داخل فشار داده و حدود ۲۰ ثانیه در همان حالت نگه دارید. پس از رها کردن، اگر سوپاپ (بوبین) همچنان بسته باقی ماند، نشاندهنده عملکرد صحیح ترموکوپل است. در صورتی که سوپاپ باز شود، ترموکوپل ممکن است مشکل داشته باشد و باید بررسی یا تعویض گردد.

آموزش تعمیر ترموکوپل گاز صفحهای
حالا که دلایل خرابی و اشکالات ممکن را یاد گرفتید، زمان آن فرا رسیده که برای رفع مشکلات ترموکوپل اجاق گاز اقدام کنید. درست کردن ترموکوپل برای بهتر کار کردن و بالا بردن ایمنی وسیله شما بسیار مهم است. این کار نه تنها از بروز خرابیهای بیشتر جلوگیری میکند، بلکه باعث میشود مجبور نشوید هزینههای سنگین برای تعمیرات اساسی یا خرید اجاق گاز جدید پرداخت کنید. آماده اید که کار را آغاز کنیم؟
مرحله اول: ایمنی و قطع جریانهای ورودی
اول از همه باید از ایمنی خود مطمئن شوید. ابتدا جریان گاز و برقی که به دستگاه میرسد را کاملاً قطع کنید.
مرحله دوم: دسترسی و بررسی ترموکوپل
در این مرحله از تعمیر ترموکوپل اجاق گاز، باید سر ترموکوپل را که معمولاً در کنار شعله یا صفحه داغ قرار میگیرد، پیدا کنید. در اجاق گازهای فر دار، این قطعه ممکن است در بخش بالایی فر نصب شده باشد. اطمینان حاصل کنید که این ناحیه کاملاً تمیز باشد و هیچ گونه دوده، کثیفی یا آسیب فیزیکی روی آن دیده نشود.
مرحله سوم: پاکسازی و رسوبزدایی
اگر حسگر دما (ترموکوپل) کثیف یا دچار رسوب شده، میتوانید آن را به آرامی با کاغذ سنباده تمیز کنید. دقت کنید که همه رسوبات و آلودگیها پاک شوند؛ چون اگر چیزی روی حسگر بماند، نمیگذارد حرارت به خوبی به آن برسد و در کارش مشکل ایجاد میکند.
سنباده رول P80 رونیکس مدل RH-3782
مرحله چهارم: آزمایش و تست
بعد از تمیزکاری و اطمینان از سالم بودن قطعات و نبود رسوب، گاز و برق دستگاه را دوباره وصل کرده و آن را آزمایش کنید. مشعل را روشن کنید و بررسی کنید که ترموکوپل به شکل صحیح کار میکند. اگر شعله به صورت پیوسته و ثابت روشن ماند، نشان میدهد که مشکل برطرف شده و دستگاه آماده بهرهبرداری است.

اگر مشکل ترموکوپل با رسوب زدایی رفع نشد چه کار کنیم؟
گاهی اوقات تمیز کردن رسوبات از روی ترموکوپل گاز صفحهای مشکل را حل میکند؛ اما اگر مشکل عمیقتر باشد چه باید کرد؟ در واقع، در چنین شرایطی معمولاً خودتان نمیتوانید کاری انجام دهید. پس اگر تمام مراحل عیبیابی را انجام دادید و ترموکوپل همچنان کار نکرد، بهترین راه این است که با یک تعمیرکار ماهر تماس بگیرید و از او کمک بخواهید.
ممکن است ترموکوپل اجاق گاز شما نیاز به جوشکاری یا لحیم کاری داشته باشد. این گونه تعمیرات حتماً باید توسط فردی با مهارت و تجربه کافی انجام شود تا از ایجاد مشکلات بعدی جلوگیری گردد.
نکات مهم برای افزایش طول عمر ترموکوپل گاز
اگر از افراد با تجربه در این زمینه سؤال کنید، حتماً به شما خواهند گفت که نگهداری و مراقبت درست از ترموکوپل، عمر آن را به طور چشمگیری افزایش میدهد. توصیههایی که در ادامه آوردهایم را انجام دهید تا برای سالهای طولانی نیازی به تعویض یا تعمیر ترموکوپل اجاق گاز صفحهای خود نداشته باشید.
برای یادگیری پیشرفته، به آموزش کامل عیب یابی کمپرسور باد + راه حل 5 مشکل رایج کمپرسورهای باد مراجعه کنید.
**اجاق گاز را همیشه تمیز نگه دارید:** همانطور که قبلاً هم اشاره کردیم، باقیمانده غذا، چربی و رسوبات به مرور روی ترموکوپل جمع میشوند و کارکرد آن را دچار مشکل میکنند. برای تمیز کردن ترموکوپل، از یک دستمال نمدار و مواد شوینده ملایم استفاده کنید. به خاطر داشته باشید که سیم ظرفشویی یا اسکاجهای زبر میتوانند به ترموکوپل آسیب بزنند.
**از ظرف مناسب استفاده کنید:** از گذاشتن ظرفهایی که از شعله گاز بزرگتر هستند، خودداری کنید. این کار ممکن است باعث خم شدن یا شکستن ترموکوپل شود. همچنین از قرار دادن ظروف خیلی سنگین روی اجاق گاز پرهیز کنید تا فشار اضافی به آن وارد نشود.
مقاله میزان مصرف برق دریل به طور معمول چقدر است؟ | مصرف برق کدام مدل دریل بیشتر است؟ حاوی اطلاعات جامعی است.
**از ریختن مایعات روی ترموکوپل جلوگیری کنید:** اگر آب یا هر مایع دیگری روی اجاق گاز ریخت، سریع آن را تمیز و خشک کنید تا ترموکوپل زنگ نزند.
**اجاق گاز را در محیطی با هوای آزاد استفاده کنید:** تهویه مناسب از جمع شدن گاز و بخارهای مضر اطراف ترموکوپل جلوگیری میکند و به دوام بیشتر آن کمک میکند.
**بررسی دورهای را فراموش نکنید:** بهتر است ترموکوپل گاز به طور منظم، یا توسط خود شما یا یک تعمیرکار ماهر، بررسی شود. اگر هرگونه آسیب یا مشکل در آن دیدید، سریع برای تعمیر یا تعویض آن اقدام کنید.

انتخاب ترموکوپل مناسب برای اجاق گاز شما
اگر پس از بررسی ترموکوپل متوجه شدید که دیگر قابل تعمیر نیست و باید تعویض شود، توجه داشته باشید که ابتدا باید نوع و مشخصات اجاق گاز خود را به خوبی بشناسید تا ترموکوپل مناسب آن را انتخاب کنید. جدول زیر نکات کلیدی و راهنمای عمومی برای این انتخاب را به شما ارائه میدهد.
| جدول ویژگیهای ترموکوپل مناسب برای اجاق گاز صفحهای | ||
| نکات مهم | توضیحات | معیار |
| نوع ترموکوپلی که میخرید، باید با نوع قبلی که در اجاق گاز شما استفاده شده، مطابقت داشته باشد. | K، J، T، E، R | نوع |
| طول ترموکوپل را مطابق با دفترچه راهنمای اجاق گاز خود انتخاب کنید. | باید به شعله برسد. | طول |
| قبل از انتخاب، قطر رزوه ترموکوپل را با استفاده از یک کولیس اندازه گیری کنید. | باید با سوراخ رزوهای در اجاق گاز شما مطابقت داشته باشد. | قطر رزوه |
| این مورد را میتوانید با کمی تحقیق در بازار و پرسوجو از متخصصان متوجه شوید. | برندی را انتخاب کنید که کیفیت و عملکرد خوبی داشته باشد. | برند |
| ترموکوپل ها در قیمت های مختلف موجود هستند. | با توجه به بودجه خود انتخاب کنید. | قیمت |
برای نگهداری بهتر از اجاق گاز و دیگر وسایل آشپزخانه، دقت به اندازهی مناسب آنها و انتخاب بر اساس ابعاد کابینتها بسیار مهم است. اگر میخواهید کابینت جدیدی نصب کنید، توصیه میکنیم مطلب آموزشی «اندازهگیری گام به گام کابینت امدیاف» را نیز مطالعه کنید.

سخن آخر
ترموکوپل یک بخش حیاتی در اجاق گاز شماست که باعث میشود دستگاه به شکلی ایمن و مؤثر کار کند. به همین دلیل، حتی مشکلات جزئی آن را نیز باید مهم در نظر بگیرید. یادتان باشد که با مراقبت منظم و مناسب از این قطعه، میتوانید از بروز خرابیهای اساسی و هزینههای سنگین پیشگیری کنید. همیشه اجاق گاز را تمیز نگه دارید، نواقص کوچک را به موقع رفع کنید و در صورتی که خودتان نمیتوانید مشکل را حل کنید، حتماً از یک فرد متخصص یاری بگیرید. با رعایت این اصول، اجاق گاز شما برای سالهای طولانی کار خواهد کرد و آشپزخانهای امن و گرم خواهید داشت.
توصیه میکنیم حتماً مقاله آموزش کامل نحوه تعویض شیر آب | آشنایی با اجزای مختلف شیر آب و اصول تعویض شیر آب را مطالعه کنید.
سؤالات متداول
چطور بفهمم ترموکوپل اجاق گازم مشکل پیدا کرده است؟
علائم اصلی خرابی ترموکوپل معمولاً اینها هستند: شعله اجاق روشن نمیشود (با اینکه صدای باز شدن گاز را میشنوید)، شعله بلافاصله پس از روشن شدن خاموش میشود، یا بعد از بستن شیر گاز، جریان گاز کاملاً قطع نمیشود. علاوه بر این، اگر قسمت انتهایی ترموکوپل که نزدیک شعله قرار دارد تغییر شکل داده، ذوب شده یا آثار سوختگی واضحی روی آن دیدید، به احتمال زیاد ترموکوپل نیاز به تعویض دارد.
آیا خودم میتوانم ترموکوپل را عوض کنم؟
اگر با وسایل گازسوز آشنایی دارید و قبلاً کارهای مشابه انجام دادهاید، ممکن است بتوانید این کار را خودتان انجام دهید. اما همیشه ایمنی را در نظر اول قرار دهید. اگر در هر مرحله احساس کردید که دقیق نمیدانید چه کاری انجام میدهید، حتماً از یک تعمیرکار مجرب کمک بگیرید. همچنین اگر اجاق گاز شما تحت گارانتی است، تعمیر یا تعویض قطعات توسط خودتان ممکن است باعث از بین رفتن گارانتی شود.
آیا همه ترموکوپلها برای اجاق گاز من یکسان هستند؟
خیر. ترموکوپلها در اندازهها، نوع اتصال و ویژگیهای فنی متفاوتی ساخته میشوند. باید دقیقاً مطابق با مدل و مشخصات فنی اجاق گاز شما انتخاب شوند. قبل از خرید حتماً از مناسب بودن ترموکوپل جدید برای دستگاه خود مطمئن شوید.