بازیهای محلی آذری بخش مهمی از فرهنگ و تاریخ مردم آذربایجان را تشکیل میدهند. این بازیها نه تنها وسیلهای برای سرگرمی بودهاند، بلکه نقش بسزایی در تقویت روابط اجتماعی، آموزش مهارتهای زندگی و حفظ سنتها داشتهاند.
**بازی بش داش (پنج سنگ)**
یکی از بازیهای محبوب در آذربایجان، “بش داش” یا همان پنج سنگ است. این بازی به ابزار سادهای نیاز دارد و در فضاهای کوچک نیز قابل اجراست.
**روش بازی:**
1. هر بازیکن پنج سنگ کوچک و هماندازه را در دست میگیرد.
2. بازیکن سنگها را روی زمین میریزد و یکی از آنها را برمیدارد.
3. سپس سنگ انتخابشده را به هوا پرتاب کرده و قبل از فرود آمدن آن، یکی از سنگهای روی زمین را برمیدارد.
4. این مراحل با افزایش تعداد سنگهای برداشتهشده ادامه مییابد تا زمانی که بازیکن نتواند سنگها را بهموقع بردارد.
**تاریخچه:**
“بش داش” از بازیهای سنتی است که در مناطق مختلف آذربایجان رواج داشته و بهعنوان وسیلهای برای تقویت تمرکز و هماهنگی دست و چشم کودکان استفاده میشده است.
**بازی ترنا (کمربند بازی)**
“ترنا” یا کمربند بازی، یک بازی گروهی است که نیاز به همکاری و هماهنگی بین بازیکنان دارد.
**روش بازی:**
1. بازیکنان به دو گروه تقسیم میشوند؛ یک گروه داخل دایرهای که روی زمین کشیده شده میایستند و گروه دیگر بیرون از دایره قرار میگیرند.
2. اعضای داخل دایره کمربندهایی را در مقابل خود روی زمین میگذارند و با پا از آنها محافظت میکنند.
3. اعضای بیرونی سعی میکنند کمربندها را بردارند یا بازیکنان داخل دایره را به بیرون بکشند.
4. اگر گروه بیرونی موفق به برداشتن کمربند شود، با آن به پاهای گروه داخل ضربه میزند تا آنها را وادار به عقبنشینی کند.
5. در صورت برخورد پای بازیکن داخل دایره به پای بازیکن بیرونی، جای دو گروه عوض میشود.
**تاریخچه:**
این بازی در مناطق روستایی و عشایری آذربایجان رواج داشته و بهعنوان تمرینی برای تقویت قدرت بدنی و هماهنگی گروهی محسوب میشده است.
**بازی ترکّه بازی (چوب بازی)**
“ترکّه بازی” یا چوب بازی، یک بازی نمایشی و رزمی است که نیاز به مهارت و تمرین دارد.
**روش بازی:**
1. دو بازیکن هر کدام یک چوب بلند (برای دفاع) و یک چوب کوتاه (برای حمله) در دست میگیرند.
2. بازیکن مهاجم با چوب کوتاه به حریف حمله میکند و بازیکن مدافع با چوب بلند دفاع میکند.
3. حرکات بازی با فریادها و حرکات نمایشی همراه است تا حریف را فریب دهند.
4. پس از هر حمله، نقشها عوض میشود و بازیکن مدافع به مهاجم تبدیل میشود.
**تاریخچه:**
این بازی بهعنوان تمرینی برای مهارتهای رزمی و دفاعی در میان جوانان آذربایجان رواج داشته و در جشنها و مراسم مختلف اجرا میشده است.
**بازی دستمال آتدی (انداختن دستمال)**
“دستمال آتدی” یک بازی گروهی است که نیاز به سرعت عمل و دقت دارد.
**روش بازی:**
1. بازیکنان بهصورت دایرهای مینشینند و یک نفر با دستمال در دست دور آنها میچرخد.
2. فرد حامل دستمال بهطور ناگهانی دستمال را پشت یکی از بازیکنان میاندازد و فرار میکند.
3. بازیکنی که دستمال پشت سرش افتاده، باید سریعاً آن را برداشته و فرد فرارکننده را تعقیب کند.
4. اگر موفق به زدن او با دستمال شود، جای آنها عوض میشود؛ در غیر این صورت، بازی ادامه مییابد.
**تاریخچه:**
این بازی در مناطق مختلف آذربایجان بهعنوان وسیلهای برای تقویت سرعت و دقت کودکان و نوجوانان انجام میشده است.
**بازی خوگه مله**
“خوگه مله” یک بازی زورآزمایی است که با استفاده از گردن انجام میشود.
**روش بازی:**
1. بازیکنان به دو گروه مساوی تقسیم میشوند و از هر گروه یک نفر برای مسابقه انتخاب میشود.
2. دو بازیکن روبهروی هم مینشینند و کف پاهای خود را به هم میچسبانند.
3. شال یا باند نرمی را به گردن میاندازند و با اعلام داور، سعی میکنند با استفاده از نیروی گردن، حریف را از زمین بلند کنند.
4. بازیکنی که موفق به بلند کردن حریف شود، برنده است.
**تاریخچه:**
این بازی در شهرستان سردشت آذربایجان غربی رواج داشته و بهعنوان تمرینی برای تقویت عضلات گردن و افزایش قدرت بدنی انجام میشده است.
**نتیجهگیری**
بازیهای محلی آذری نه تنها بهعنوان سرگرمی، بلکه بهعنوان ابزاری برای آموزش مهارتهای زندگی، تقویت روابط اجتماعی و حفظ فرهنگ و سنتهای منطقهای نقش مهمی ایفا کردهاند. احیای این بازیها میتواند به حفظ هویت فرهنگی و انتقال آن به نسلهای آینده کمک کند.
اگر سوالاتی دارید، مقاله بازی محلی دست رشته به شما کمک خواهد کرد.
برای مطالعه بیشتر، به دستمال بازی محلی بختیاری سری سر بزنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله بازی های محلی تربت حیدریه را مطالعه کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله بازی های محلی ترکی قشقایی به شما کمک خواهد کرد.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله بازی محلی توپ قارین مراجعه کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بازی محلی کپگی.
در صورت علاقهمندی، مطلب بازی محلی ترکمنی را از دست ندهید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب بازی محلی چیلینگ آغاج را بخوانید.
توصیه میکنیم این مطلب دستمال بازی محلی بافت را حتماً بخوانید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله بازی محلی آذربایجان غربی سر بزنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بازی های محلی ترکمن صحرا.
یک پاسخ
بعضی از این بازی ها رو توی عید دیدیم، انگار یه عالمه خاطره و شادی توی قالب بازی جمع شدن.