بازیهای محلی مازندران بخش مهمی از فرهنگ و تاریخ این منطقه را تشکیل میدهند. این بازیها نهتنها وسیلهای برای سرگرمی بودهاند، بلکه نقش بسزایی در تقویت روابط اجتماعی و حفظ سنتهای بومی داشتهاند. در ادامه، به معرفی و توضیح چند نمونه از این بازیها میپردازیم.
آغوزکا (گردوبازی)
آغوزکا یکی از بازیهای سنتی مازندران است که با استفاده از گردو انجام میشود. در این بازی، بازیکنان گردوها را دو به دو روی یکدیگر چیده و هر یک به نوبت با گردویی بزرگتر به نام “کل” یا “تیره” به سمت این چیدمان پرتاب میکنند. اگر بازیکنی موفق به انداختن گردوها شود، برنده محسوب میشود و سایر بازیکنان باید به “تیره” او ضربه بزنند. در صورت موفقیت، فرد ضربهزننده صاحب همه گردوها میشود؛ در غیر این صورت، نفر اول تمامی گردوها را جمع میکند.
چلیک مارکا
چلیک مارکا یک بازی گروهی است که به دو تکه چوب نیاز دارد: چوب کوچکتر به نام “چلیک” و چوب بزرگتر به نام “مارکا”. بازیکنان به دو گروه تقسیم میشوند. ابتدا گروه اول چوب کوچک را روی گودالی قرار داده و با چوب بزرگتر به زیر آن ضربه میزنند تا چوب کوچک به هوا پرتاب شود. چوب هر بازیکنی که مسافت بیشتری را طی کند، آن گروه برنده میشود و افراد بازنده باید به برندگان سواری بدهند.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره بازی محلی سایه بردک بیابید.
برای یادگیری پیشرفته، به بازی محلی مشهد مراجعه کنید.
برای یادگیری پیشرفته، به بازی محلی خسو خسو مراجعه کنید.
رزینکا
رزینکا وسیلهای چوبی به شکل Y است که دو سر آن به نوار لاستیکی متصل شده است. بازیکن با قرار دادن سنگی در میان نوار لاستیکی و کشیدن آن به سمت عقب، سنگ را پرتاب میکند تا گنجشک شکار کند.
مقاله بازی محلی پلخمون منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
ریسمانبازی
ریسمانبازی یکی از نمایشهای سنتی مازندران است که معمولاً در مراسم عروسی اجرا میشود. در این نمایش، فردی به نام بندباز با سینیای روی سر خود، روی ریسمانی راه میرود. گاهی اوقات، بندباز با دوچرخه از روی طناب عبور میکند. فرد دیگری به نام شیطانک در پایین با حرکات نمایشی و خندهدار مردم را سرگرم میکند. در پایان نمایش، شیطانک از مردم و صاحبخانه پول یا شیرینی دریافت میکند.
کشتی لوچو
کشتی لوچو یکی از مسابقات سنتی مازندران است که معمولاً در جشنهای عروسی، اعیاد مذهبی یا ملی و هنگام برداشت شالی برگزار میشود. در این مسابقه، دو نفر از افراد ماهر به عنوان داور و ناظر انتخاب میشوند. قوانین مسابقه شامل ممنوعیت ضربهزدن به سر حریف، گرفتن انگشتان دست، چنگ یا ضربهزدن به کتف و گوش است. کشتیگیران به مدت دو هفته با هم مسابقه میدهند و در نهایت، کسی که همه حریفان را شکست دهد، برنده میشود. در طول مسابقه، ساز و دهل نواخته میشود که شور و هیجان را بین تماشاچیان و بازیکنان افزایش میدهد. جایزه برنده معمولاً یک رأس گاو است که اهالی آن را خریداری کرده و به برنده اهدا میکنند.
چشدوسکا (بازی با چشمان بسته)
چشدوسکا یکی از بازیهای خانگی و دورهمی مازندران است. در این بازی، گروهی در یک اتاق جمع شده و چشم یک نفر را با پارچه میبندند. سایر افراد در اتاق پخش میشوند و صداهایی از خود در میآورند. فردی که چشمش بسته است باید به دنبال این صداها برود و یکی را دستگیر کند. بازی تا زمانی ادامه مییابد که فردی دستگیر شود و سپس نقشها تغییر میکند.
چشبهچش
در بازی چشبهچش، دو نفر مقابل هم مینشینند و به چشمان یکدیگر خیره میشوند. هر کس زودتر پلک بزند، بازنده است. معمولاً قبل از شروع بازی، جریمهای برای بازنده تعیین میشود؛ مثلاً فرد برنده یک کشیده دوستانه به صورت بازنده میزند.
جیمجیمکا
جیمجیمکا بازیای است که در جمعهای بزرگ مانند عروسیها یا دورهمیهای فامیلی انجام میشود. در این بازی، یک نفر به عنوان “ماره” انتخاب میشود و میگوید: “جیم، جیم، جیم، جیم، هوپ!” در این لحظه، همه باید سکوت کرده و کاری نکنند که غیرعادی به نظر آید. افرادی سعی میکنند بازیکنان را با ادا و شکلک به خنده وادارند. هر بازیکنی که نتواند خود را کنترل کند و بخندد یا صدایی از دهانش بیرون بدهد، جریمه میشود. تعیین جریمه برای بازنده، سرگرمکنندهترین بخش این بازی است؛ زیرا “ماره” به صورت مستقیم نوع جریمه را مشخص نمیکند، بلکه داستانی را روایت میکند و جریمه را لابهلای داستان قرار میدهد.
ان دالو من دالو (گل و پوچ)
ان دالو من دالو یا گل و پوچ با حضور دو یا چند نفر و با استفاده از حبه قند یا سنگ کوچک در محیطی بسته برگزار میشود. در این بازی، یک نفر حبه قند یا ریگ را در دست خود میگذارد و شعر “ان دالو من دالو، پشت تیر کمون دالو، بازار وطن گشتم، پول داشتم و خرج کردم، هم همه چند تا؟” را میخواند. فرد دوم باید حدس بزند که چه چیزی داخل دست فرد اول است یا در کدام دست قرار دارد. اگر فرد دوم پاسخ درست بدهد، فرد اول بازنده میشود و نقشها عوض میشود؛ در غیر این صورت، فرد دوم از بازی خارج شده و فرد اول به همین ترتیب از افراد دیگر سؤال میکند.
در صورت علاقهمندی، مطلب بازی محلی گردو شکستم را از دست ندهید.
برای گسترش دانش خود، مقاله بازی محلی قم را مطالعه کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بازی های محلی ابهر.
مقاله بازی محلی کیچ زور منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً بازی محلی پشکل چال را بخوانید.
برای یادگیری پیشرفته، به بازی محلی طناب بازی مراجعه کنید.
برهکا (پارسنگکا یا بربازی)
برهکا یکی از بازیهای سنتی مازندران است که با پنج سنگ کوچک در داخل اتاق انجام میشود. در این بازی، کف دست، پشت دست و انگشتان نقش اساسی دارند؛ زیرا سنگها که به آنها “بار” گفته میشود، باید به صورت تکی یا چندتایی جابهجا شوند. بازی با قرعهکشی آغاز میشود؛ به این صورت که افراد سنگها را کف دست خود میچینند و با یک ضربه، دست خود را میچرخانند تا سنگها به پشت دستشان منتقل شوند. فردی که بتواند بیشترین سنگ را به پشت دست خود منتقل کرده و نگه دارد، شروعکننده بازی خواهد بود.
بازیهای محلی مازندران نشاندهنده غنای فرهنگی و اجتماعی این منطقه هستند. این بازیها نهتنها وسیلهای برای سرگرمی بودهاند، بلکه نقش مهمی در تقویت روابط اجتماعی، حفظ سنتها و انتقال فرهنگ به نسلهای بعدی داشتهاند.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در بازی محلی عمو یادگار پیدا کنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً بازی محلی قمچان کرمانشاه را بخوانید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، بازی محلی کش بازی را از دست ندهید.
برای گسترش دانش خود، مقاله بازی محلی نیشابور را مطالعه کنید.