دزفول، شهری باستانی در جنوب غربی ایران، همواره مهد پرورش شخصیتهای برجستهای بوده است که در عرصههای مختلف علمی، فرهنگی، هنری و ورزشی درخشیدهاند. این مقاله به معرفی چهرههای شاخص دزفولی میپردازد که با دستاوردهای خود، نهتنها به افتخار شهرشان، بلکه به افتخار ایران افزودهاند.
از دانشمندان و پژوهشگران برجسته گرفته تا هنرمندان خلاق و ورزشکاران موفق، دزفول همواره نقش مهمی در تاریخ و فرهنگ کشور ایفا کرده است. در ادامه، با زندگی و دستاوردهای این افراد آشنا خواهیم شد و تأثیر آنها بر جامعه را بررسی خواهیم کرد.
شیخ مرتضی انصاری
، از برجستهترین علمای شیعه در قرن سیزدهم هجری، نه تنها در علوم فقه و اصول به مقام والایی دست یافت، بلکه در اخلاق و زهد نیز نمونهای بینظیر بود.
فضایل اخلاقی و زهد
شیخ انصاری به تواضع و احتیاط در امور دینی شهرت داشت. او در تمام مراحل زندگی، از پذیرش مرجعیت تا برخورد با شاگردان و مردم، همواره فروتنی و تقوا را سرلوحه کار خود قرار میداد. نقل شده است که حتی پس از معرفی شدن به عنوان جانشین صاحب جواهر، از پذیرش مرجعیت امتناع ورزید و سعیدالعلماء مازندرانی را اعلم از خود دانست.
احترام به مادر
در یکی از سفرهای علمی، مادر شیخ با مسافرت او مخالفت کرد و گفت که طاقت دوری او را ندارد. شیخ، با اینکه احترام زیادی برای مادرش قائل بود، در رفتن به مسافرت اصرار داشت. پس از استخاره با قرآن، آیهای آمد که مادر را قانع کرد و او با مسافرت شیخ موافقت نمود.
سادهزیستی و زهد
با وجود دریافت وجوهات شرعی فراوان از شیعیان، شیخ انصاری زندگی بسیار سادهای داشت و ثروتش را در امور عامالمنفعه مصرف میکرد. گفته شده است که او از خود مالی به ارث نگذاشت و روزی که از دنیا رفت، تمام دارایی او هفده تومان بود و به همین اندازه هم مقروض بود.
ارتباط با عرفا
شیخ انصاری ارتباط نزدیکی با سید علی شوشتری، عارف و استاد بزرگ اخلاق، داشت و از مواعظ او بهرهمند میشد. این ارتباط نشاندهنده توجه شیخ به سلوک عرفانی و اخلاقی در کنار علوم دینی است.
این ویژگیها، شیخ مرتضی انصاری را به عنوان الگویی از علم، تقوا و اخلاق در تاریخ تشیع معرفی میکند.
قیصر امینپور
، شاعر برجسته و متعهد ایرانی، در دوم اردیبهشت ۱۳۳۸ در گتوند، واقع در استان خوزستان، به دنیا آمد. او دوران کودکی و تحصیلات ابتدایی خود را در زادگاهش گذراند و برای ادامه تحصیل به دزفول رفت.
در سال ۱۳۵۷، امینپور در رشته دامپزشکی دانشگاه تهران پذیرفته شد، اما پس از مدتی از این رشته انصراف داد و به تحصیل در رشته علوم اجتماعی پرداخت. سپس در سال ۱۳۶۳ به رشته زبان و ادبیات فارسی تغییر رشته داد و در سال ۱۳۶۶ مدرک کارشناسی خود را دریافت کرد. او تحصیلات خود را تا مقطع دکترا ادامه داد و در سال ۱۳۷۶ با دفاع از پایاننامهای با عنوان «سنت و نوآوری در شعر معاصر» به راهنمایی دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی، موفق به اخذ مدرک دکترا شد.
امینپور از سال ۱۳۵۸ به جمع شاعران حوزه هنری پیوست و در شبهای شعر و برنامههای مختلف فرهنگی و هنری شرکت فعال داشت. او در تشکیل جلسات شعرخوانی و نقد و بررسی شعر نقش مؤثری ایفا کرد و به تشویق و ترغیب شاعران جوان انقلاب پرداخت.
اولین مجموعه شعر او با عنوان «در کوچه آفتاب» در سال ۱۳۶۳ منتشر شد که شامل رباعیها و دوبیتیهایی بود. پس از آن، مجموعه «تنفس صبح» که شامل غزلها و شعرهای نیمایی بود، به چاپ رسید. امینپور در آثار خود تعادلی میان محتوا و تکنیک ایجاد کرد و با استفاده از زبان روز و تخیل مدرن، شعرهایی دلپذیر و متعادل ارائه داد.
او در سال ۱۳۸۲ از سردبیری مجله «سروش نوجوان» استعفا داد و به تدریس در دانشگاههای تهران و الزهرا پرداخت. همچنین، به عنوان عضو فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی فعالیت داشت و به کارهای پژوهشی مشغول بود.
قیصر امینپور در هشتم آبان ۱۳۸۶ درگذشت و در زادگاهش، گتوند، به خاک سپرده شد. آثار و اشعار او همچنان در میان علاقهمندان به شعر فارسی جایگاه ویژهای دارد و تأثیر او بر شعر معاصر ایران انکارناپذیر است.
محمدعلی بهمنی
، شاعر و غزلسرای برجسته معاصر، در ۲۷ فروردین ۱۳۲۱ در قطار و در مسیر دزفول به دنیا آمد. با توجه به حضور داییاش در ثبت احوال دزفول، شناسنامهاش در این شهر صادر شد. با این حال، دوران کودکیاش را در شهرهای مختلفی مانند تهران، شمیرانات، شهر ری و کرج سپری کرد، زیرا پدرش به دلیل شغلش در راهآهن، مأموریتهای متعددی در ایستگاههای مختلف داشت. از سال ۱۳۵۳ به بندرعباس نقل مکان کرد و پس از انقلاب اسلامی، مدتی در تهران ساکن بود و سپس در سال ۱۳۶۳ مجدداً به بندرعباس بازگشت. در نهایت، در تهران اقامت گزید.
بهمنی از سنین کودکی به شعر و ادبیات علاقهمند بود. در ۹ سالگی، نخستین شعرش را در مجله «روشنفکر» به چاپ رساند. او در چاپخانه با فریدون مشیری، که مسئول صفحه شعر و ادب «هفتتارچنگ» در مجله «روشنفکر» بود، آشنا شد. این آشنایی تأثیر بسزایی در مسیر شاعری او داشت.
در سال ۱۳۴۵، بهمنی همکاری خود را با رادیو آغاز کرد و برنامه «صفحه شعر» را با همکاری شبکه استانی خلیج فارس تولید نمود. همچنین، از سال ۱۳۷۴ با هفتهنامه «ندای هرمزگان» همکاری داشت و صفحهای با عنوان «تنفس در هوای شعر» را به صورت هفتگی منتشر میکرد.
نخستین مجموعه شعر او با عنوان «باغ لال» پیش از ۳۰ سالگی منتشر شد. سپس آثار دیگری مانند «در بیوزنی»، «در فصل عطسههای پیاپی»، «گاهی دلم برای خودم تنگ میشود»، «این خانه واژههای نسوزی دارد»، «شاعر شنیدنی است»، «خیال که خیس نمیشود» و «نیستان» را به چاپ رساند.
بهمنی در سال ۱۳۷۸ به عنوان غزلسرای نمونه کشور شناخته شد و در سال ۱۳۸۵ به عنوان یکی از چهرههای ماندگار شعر معرفی گردید. او با نوآوری در غزل، این قالب شعری را با نیازهای زمانه هماهنگ کرد و زبانی روان و صمیمی را به کار گرفت که توانست نسلهای مختلف را با شعرش همراه کند.
علاوه بر غزلسرایی، بهمنی در ترانهسرایی نیز تأثیرگذار بود و برخی از آثارش با اجرای هنرمندانی مانند ناصر عبداللهی، حبیب، امیر کریمی، تورج شعبانخانی، همایون شجریان و علیرضا قربانی به محبوبیت گستردهای رسیدند. غزلهای او ترکیبی از احساس، لطافت و نگاه اجتماعی بودند و با بهرهگیری از زبان مردم، شعر را از فضای صرفاً ادبی به حوزهای ملموس و قابلدریافت برای عموم رساند.
محمدعلی بهمنی در ۹ شهریور ۱۴۰۳، در سن ۸۲ سالگی، پس از ناموفق بودن عملیات احیای قلب، درگذشت.
پیمان امیدی: آهنگساز و تنظیمکننده موج نوی موسیقی پاپ ایران
پیمان امیدی یکی از چهرههای شناختهشده و تأثیرگذار در زمینه آهنگسازی و تنظیم موسیقی پاپ ایران در دهه اخیر است. او که به عنوان یک موزیسین و نوازنده نیز فعالیت دارد، بیشتر به خاطر خلق ملودیهای جذاب و تنظیمهای مدرن و بهروزی که به خوبی با سلیقه مخاطب امروز ارتباط برقرار میکند، شهرت یافته است.
امیدی که فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه ۱۳۹۰ شمسی آغاز کرد، به سرعت توانست با هنرمندان و گروههای مطرح موسیقی پاپ همکاری کند و نقش مهمی در تولید قطعات موفق و پرطرفدار داشته باشد.
او خالق آثار ماندگاری مانند آی دیوونه با صدای حجت درولی، گم شدم با صدای مبین رضا زاده و همچنین سابقه همکاری با بسیار از خوانندگان و هنرمندان مطرح ایرانیست.
او اولین و تنها سازنده و طراح نرم افزارهای موسیقی الکترونیک موسوم به vsti در ایران است.
احمد محمود
، با نام اصلی احمد اعطا، در ۴ دی ۱۳۱۰ در اهواز به دنیا آمد. او فرزند نخست خانوادهای دزفولیالاصل بود که به امید زندگی بهتر به اهواز مهاجرت کرده بودند. پدرش معمار سنتی و مادرش خانهدار بود. احمد تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان خیام اهواز به پایان رساند و پس از آن به تحصیل در دوره متوسطه پرداخت.
در سال ۱۳۲۸، احمد به دانشکده افسری ارتش پیوست. با وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و سقوط دولت مصدق، او به دلیل فعالیتهای سیاسی بازداشت و به زندان افتاد. پس از آزادی، به دلیل امتناع از امضای توبهنامه، به بندر لنگه تبعید شد و سه سال را در آنجا گذراند. این تجربیات سخت، تأثیر عمیقی بر زندگی و آثار ادبی او گذاشت.
احمد محمود فعالیت ادبی خود را با انتشار داستان کوتاه «صب میشه» در مجله «امید ایران» در سال ۱۳۳۳ آغاز کرد. نخستین مجموعه داستان کوتاه او با عنوان «مول» در سال ۱۳۳۶ منتشر شد. او در آثارش به مسائل اجتماعی، فقر، نابرابری و مبارزات سیاسی میپرداخت و سبک رئالیسم اجتماعی را دنبال میکرد.
از مهمترین آثار او میتوان به رمانهای «همسایهها» (۱۳۵۳)، «داستان یک شهر» (۱۳۶۰)، «زمین سوخته» (۱۳۶۱)، «مدار صفر درجه» (۱۳۷۲) و «درخت انجیر معابد» (۱۳۷۹) اشاره کرد. رمان «همسایهها» به دلیل پرداختن به مسائل سیاسی و اجتماعی، با استقبال گستردهای مواجه شد و به زبانهای مختلفی ترجمه گردید.
احمد محمود در ۱۲ مهر ۱۳۸۱ در تهران درگذشت و در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شد. او با آثار خود، نقش مهمی در توسعه ادبیات داستانی ایران ایفا کرد و به عنوان یکی از نویسندگان برجسته معاصر شناخته میشود.
فرامرز آصف
، هنرمند و ورزشکار ایرانی، در ۵ آبان ۱۳۲۹ در آبادان به دنیا آمد. پدرش به دلیل مسئولیتهای شغلی در مناطق مختلف خوزستان مأموریت داشت، از این رو فرامرز دوران کودکی خود را در شهرهای مختلف این استان سپری کرد.
تحصیلات و فعالیتهای ورزشی
فرامرز آصف در رشته معماری از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (USC) فارغالتحصیل شد. در دوران دانشجویی، به دلیل استعداد ورزشی برجستهاش، به تیم دو و میدانی دانشگاه پیوست. او در بازیهای آسیایی ۱۹۷۴ تهران، در رشته پرش سهگام، مدال برنز را کسب کرد و رکورددار این رشته در ایران شد. این رکورد به مدت ۳۱ سال پابرجا بود تا اینکه در سال ۱۳۸۴ توسط علیرضا حبیبی شکسته شد.
ورود به دنیای موسیقی
پس از اتمام تحصیلات و فعالیتهای ورزشی، فرامرز آصف به موسیقی روی آورد. او با الهام از فرهنگ و هویت ایرانی و تأثیرپذیری از موسیقی آمریکای جنوبی و اروپایی، سبک منحصربهفردی را در موسیقی پاپ ایرانی ایجاد کرد. آلبومهای متعددی از جمله “افرا ۱ و ۲”، “سیمین بر”، “جنگ و صلح”، “ترمه و یاس” و “قشنگ روزگار” از او منتشر شده است. ترانه معروف “حاجی” از جمله آثار برجسته اوست که مورد توجه ایرانیان در سراسر جهان قرار گرفت.
زندگی شخصی
فرامرز آصف در سال ۲۰۰۳ با یلدا آصف ازدواج کرد و صاحب دو فرزند به نامهای رانا و رامین است. او هماکنون در ایالت کالیفرنیای آمریکا سکونت دارد و به فعالیتهای هنری خود ادامه میدهد.
تأثیر و میراث
فرامرز آصف با ترکیب مهارتهای ورزشی و هنری، چهرهای منحصربهفرد در فرهنگ ایرانی است. او با آثار خود، پلی میان سنت و مدرنیته ایجاد کرده و تأثیر قابلتوجهی بر موسیقی پاپ ایرانی داشته است.
پروفسور بهزاد رئوفی
با توجه به اطلاعات موجود، به نظر میرسد که اطلاعات دقیقی درباره فردی به نام “پروفسور بهزاد رئوفی” در دسترس نیست. ممکن است نام ایشان به اشتباه ذکر شده باشد یا اطلاعات محدودی در منابع عمومی موجود باشد.
با این حال، در میان افراد برجستهای که نام خانوادگی “رئوفی” دارند، میتوان به دکتر داود رئوفی اشاره کرد.
**دکتر داود رئوفی**
دکتر داود رئوفی عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا همدان است. او در زمینههای مختلفی از جمله علوم سطح و فیلمهای نازک فعالیتهای پژوهشی متعددی داشته است. برخی از مقالات او عبارتاند از:
– “بررسی اثر نوفه غیرفعال در مدلهای رشد پیوسته سطح”
– “تحلیل فرکتالی ویژگیهای سطح لایههای نازک اکسید ایندیوم قلع”
این مقالات نشاندهنده تخصص و تعهد او به پیشرفت دانش در حوزههای مرتبط هستند.
**دکتر محمدرضا رئوفی**
همچنین، دکتر محمدرضا رئوفی دانشیار دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس است. او در زمینه فیزیولوژی فعالیت میکند و دروس متعددی را در این حوزه تدریس مینماید.
**دکتر زینب رئوفی**
دکتر زینب رئوفی نیز عضو هیئت علمی گروه زیستشناسی دانشگاه خاتمالانبیاء بهبهان است. او در زمینه بیوتکنولوژی میکروبی فعالیت دارد و مقالات متعددی در این حوزه منتشر کرده است.
در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر درباره این افراد یا سایر شخصیتهای برجسته با نام خانوادگی “رئوفی”، میتوانید به منابع علمی و دانشگاهی مرتبط مراجعه نمایید.
سردار سرلشکر غلامعلی رشید
، از فرماندهان برجسته و استراتژیستهای نظامی ایران، نقش بسزایی در دفاع مقدس و تحولات نظامی کشور ایفا کرده است.
زندگینامه و پیشینه
غلامعلی رشید در دزفول، شهری با پیشینهای غنی در دفاع از میهن، متولد شد. او از جوانی به فعالیتهای انقلابی پیوست و در مبارزات علیه رژیم پهلوی نقش فعالی داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ملحق شد و به سرعت در سلسلهمراتب فرماندهی پیشرفت کرد.
نقش در دفاع مقدس
در دوران جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، سردار رشید به عنوان یکی از فرماندهان کلیدی، در طراحی و اجرای عملیاتهای مهمی مانند فتحالمبین و بیتالمقدس نقش داشت. او با استراتژیهای نوآورانه و تصمیمگیریهای سریع، توانست به موفقیتهای چشمگیری دست یابد.
مسئولیتهای پس از جنگ
پس از پایان جنگ، سردار رشید به عنوان فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا منصوب شد. در این نقش، او بر برنامهریزی و هماهنگی نیروهای مسلح نظارت داشت و در تقویت توان دفاعی کشور نقش مؤثری ایفا کرد.
شهادت
در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، سردار سرلشکر غلامعلی رشید در حملهای که به رژیم صهیونیستی نسبت داده شد، به شهادت رسید. این حمله منجر به شهادت جمعی از فرماندهان ارشد نیروهای مسلح ایران شد و بازتاب گستردهای در رسانهها و محافل بینالمللی داشت.
میراث و تأثیر
سردار رشید به عنوان یک استراتژیست برجسته و فرماندهای متعهد، تأثیر عمیقی بر نیروهای مسلح ایران و تاریخ دفاعی کشور گذاشت. نقش او در دفاع مقدس و پس از آن، الگویی برای نسلهای آینده فرماندهان نظامی ایران است.
در مجموع، سردار سرلشکر غلامعلی رشید با زندگی پربار و خدمات ارزندهاش، یکی از چهرههای ماندگار تاریخ نظامی ایران محسوب میشود.
دکتر محمدرضا سنگری
محمدرضا سنگری، متولد ۱ آبان ۱۳۳۳ در شوش، از چهرههای برجسته ادبیات فارسی و پژوهشگر نامآشنای حوزههای عاشورا و دفاع مقدس است. وی تحصیلات خود را در مقطع دکترای زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران به پایان رسانده و هماکنون به تدریس در دانشگاهها مشغول است.
فعالیتهای علمی و اجرایی
دکتر سنگری در طول سالهای فعالیت خود، مسئولیتها و عضویتهای متعددی را بر عهده داشته است، از جمله:
– عضویت در انجمن علمی اولیا و مربیان ایران
– عضویت در شورای نویسندگان کتاب مطالعات اجتماعی
– عضویت در شورای نویسندگان مجلهٔ ادبیات ماه
– عضویت در شورای بررسی متون پژوهشگاه علوم انسانی
– عضویت در هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی
– عضویت در گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
– ریاست شورای علمی بنیاد دعبل خزاعی
– عضویت در هیئت امنای دانشگاه علوم پزشکی دزفول
– دبیری علمی جشنوارهٔ شعر غدیر بنیاد بینالمللی غدیر
– دبیری علمی کتاب ربع قرن دفاع مقدس
– دبیری علمی جشنوارهٔ کتاب دفاع مقدس
– عضویت در هیئت امنای بسیج هنرمندان کشور
– داوری در دهها جشنواره و سوگوارهٔ شعر، داستان، تحقیق و پژوهش
– مشارکت در تألیف ۳۰ جلد کتاب درسی و کمکدرسی در مقاطع مختلف تحصیلی
– دبیری علمی کتاب عاشورا (جایزهٔ دعبل)
– عضویت در هیئت علمی جشنوارهٔ خاتم
– عضویت در هیئت امنای بنیاد چهارم خرداد دزفول
ویژگیهای شخصیتی و اندیشه
علیرضا کمرهای دربارهٔ دکتر سنگری میگوید: «دکتر سنگری متواضع و فروتن است؛ اما مشخصهٔ اولی که معرف او برای من است، آموختگی ادب درس و نفس است.» یکی از ویژگیهای برجستهٔ وی در مطالعات عاشورایی، غور در منابع متقدم و متأخر تاریخ اسلام و بررسی تخصصی آثار است. او با نگاهی تیزبینانه، منابع عاشورایی را بررسی کرده و لایههای پنهان آنها را با دقت استخراج کرده است. نقد تخصصی کتابهای تاریخی با موضوع عاشورا نیز از فعالیتهای اوست که در قالب جلساتی تحت عنوان «مرجعشناسی و منبعشناسی کتب عاشورایی» برگزار میشود.
زمینههای فعالیت
دکتر سنگری در رویدادهای ادبی متعددی بهعنوان کارشناس، داور و منتقد حضور داشته است. وی در دهمین دوره جایزه کتاب سال دفاع مقدس دبیر جایزه بود و در بخش نقد ادبی جایزه جلال آلاحمد بهعنوان داور هفتمین، هشتمین و دهمین دوره فعالیت داشته است. همچنین در جایزهٔ دعبل (کتاب سال عاشورا) بهعنوان دبیر جایزه فعالیت داشته است. در جشنوارهٔ خاتم، وی جزو هیئت داوران بخش بزرگسالان بود و بیانیهٔ این بخش را قرائت کرد. این جشنواره از آثار ادبی راجع به پیامبر اسلام (ص) در دو بخش «کودک و نوجوان» و «بزرگسالان» تقدیر میکند. سنگری عضو شورای سیاستگذاری جایزه ملی سرو (انتخاب برگزیدگان کتاب چهل سال انقلاب اسلامی و دفاع مقدس) بود که در این جشنواره از برگزیدگان برگزیدگان ۲۳۲ دوره جایزهٔ مختلف کتاب تقدیر شد.
پژوهشهای عاشورایی
دکتر سنگری را عموماً با نام پژوهشگر دینی و بهصورت تخصصی عاشورایی میشناسند. زمینهٔ پژوهشی وی در حوزهٔ عاشورا، سابقهای حدوداً ۴۰ ساله دارد و در دایرهٔ پژوهشهای عاشورایی به درجهٔ فقاهت رسیده است. کتابهای «آینهداران آفتاب» و «آینه در کربلاست» گواه این ادعاست. دکتر سنگری با نگاهی تیزبینانه، منابع عاشورایی را بررسی کرده و لایههای پنهان آنها را با دقت استخراج کرده است. نقد تخصصی کتابهای تاریخی با موضوع عاشورا نیز از فعالیتهای اوست که در قالب جلساتی تحت عنوان «مرجعشناسی و منبعشناسی کتب عاشورایی» برگزار میشود.
آثار و تألیفات
دکتر سنگری از شاعران و نویسندگان پرکار معاصر است و بیشتر در زمینهٔ نثر ادبی فعالیت میکند. از جمله آثار او میتوان به «سوگ سرخ»، «پنجره معصوم»، «یادهای سبز»، «گلبرگها»، «یک جرعه تشنگی»، «سلام موعود»، «چهل روز عاشقانه»، «نقد و تحلیل ادبیات منظوم دفاع مقدس» در سه جلد و «پیوند دو فرهنگ ادبیات معاصر» اشاره کرد. همچنین تألیف سی جلد از کتابهای درسی از سطح ابتدایی تا دبیرستان را به آنها اضافه نمود.
در مجموع، دکتر محمدرضا سنگری با فعالیتهای گسترده و متنوع خود در حوزههای ادبیات، پژوهشهای عاشورایی و دفاع مقدس، نقش بسزایی در ترویج و تعمیق فرهنگ و ادبیات اسلامی ایفا کرده است.
ابوتراب جلی
، از چهرههای برجسته طنزپردازی ایران، در سال ۱۲۸۷ شمسی در شهر دزفول به دنیا آمد. او در خانوادهای اهل ادب و فرهنگ پرورش یافت؛ پدرش شاعری صاحبنام و اهل منبر بود. جلی از سنین کودکی استعداد شاعری خود را نشان داد و نخستین قصیدهاش را در ۹ سالگی سرود.
در سال ۱۳۱۸، همکاری خود را با روزنامه «عراق» که در اراک منتشر میشد، آغاز کرد. قصیده معروف «راهآهن» که در سال ۱۳۱۹ سرود، او را به شهرت رساند. پس از نقل مکان به تهران در سال ۱۳۲۳، فعالیتهای مطبوعاتی خود را گسترش داد و با نشریاتی همچون «چلنگر» و «توفیق» همکاری کرد. در این دوران، مثنویهای معروفی مانند «کتاب ابراهیم» و «کتاب موسی» را سرود که از شاهکارهای طنز فارسی محسوب میشوند.
جلی در سال ۱۳۳۰ نشریه طنز «شبچراغ» را منتشر کرد، اما به دلیل مشکلات متعدد، تنها ۲۲ شماره از آن به چاپ رسید. پس از انقلاب اسلامی، فعالیتهای قلمی خود را ادامه داد و با نام مستعار «ونداد» مقالاتش را در روزنامهها منتشر میکرد. همچنین، اشعار و مقالات طنز خود را در روزنامه «نهیب آزادی» به چاپ میرساند. طنزهای این دوران بعدها در دو کتاب با عنوانهای «خروس بیمحل» و «دوالپا» منتشر شدند.
در آبان ۱۳۶۹، با آغاز انتشار هفتهنامه طنز «گلآقا» به مدیریت کیومرث صابری فومنی، جلی همکاری خود را با این نشریه آغاز کرد و اشعارش را با امضاهای مستعار «مزاحم»، «فلانی» و «جلیل» منتشر میکرد. سرانجام، در ۱۴ خرداد ۱۳۷۷ در تهران درگذشت و در بهشت زهرا، در کنار ابوالقاسم حالت، به خاک سپرده شد.
آثار ابوتراب جلی، با زبانی ساده و طنزی نافذ، به نقد مسائل اجتماعی و فرهنگی زمان خود میپرداخت و همچنان در ادبیات طنز فارسی جایگاه ویژهای دارد.
غلامعلی رجایی
، از چهرههای برجسته و تأثیرگذار در عرصه سیاست و فرهنگ ایران، با فعالیتهای گستردهای در حوزههای مختلف شناخته میشود.
زندگینامه و تحصیلات
اطلاعات دقیقی درباره تاریخ تولد و تحصیلات غلامعلی رجایی در منابع موجود نیست. با این حال، وی به عنوان یک فعال سیاسی و فرهنگی شناخته میشود که در حوزههای مختلفی فعالیت داشته است.
فعالیتهای سیاسی و فرهنگی
غلامعلی رجایی به عنوان یک فعال سیاسی اصلاحطلب، در موضوعات مختلفی اظهار نظر کرده است. به عنوان مثال، وی در مورد مسأله آقازادگی و لزوم شفافیت در فعالیتهای اقتصادی مسئولان تأکید کرده است. او معتقد است که رسانهها و مجلس باید با پیگیری قانون “از کجا آوردهای” به بررسی ثروتهای افسانهای برخی افراد بپردازند و در صورت کسب غیرقانونی، با آنها برخورد کنند. همچنین، وی بر این باور است که صرف آقازادگی دلیل محرومیت نیست و برخی از آنها افراد شایستهای هستند، اما به دلیل اپیدمی بودن پدیده آقازادگی، خود مسئولان باید رعایت کنند.
در حوزه فرهنگی، رجایی به عنوان نویسنده و پژوهشگر فعالیت داشته و مقالاتی در زمینه تاریخ ایران اسلامی و روابط خارجی ایران به رشته تحریر درآورده است. از جمله آثار او میتوان به مقالاتی درباره مناسبات ایران و هلند از دوره صفویه تا زندیه و مناسبات تجاری و سیاسی ایران و فرانسه در دوران زندیه اشاره کرد.
آثار و تألیفات
غلامعلی رجایی نویسنده کتب متعددی است که به موضوعات مختلفی میپردازند. برخی از آثار او عبارتاند از:
– “فرهنگ آزادگان” (جلد 1 و 2)
– “امام به روایت امام: بازشناسی شخصیت امام از زبان خویش”
– “مصائب امام حسین (ع): گزیده روضههای حاج شیخ جعفر شوشتری”
– “در رثای نور”
– “برداشتهایی از سیره امام خمینی (س): رهبری”
– “تا مرز عصمت: گلچینی از خاطرات و سیره انسانساز حکیم، عارف و معمار بزرگ انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی”
– “شیون آسمان: مدایح و مراثی اهل بیت (ع)”
– “بادیه فروش: برگهایی از زندگی شهید محمدعلی رجایی”
– “خلاصه خوبیها: ناگفتههایی از زندگی شهید محمدعلی رجائی”
– “خلوتی با خویش (رسالهای در باب خودسازی، محاسبه نفس و معرفت الهی) با تلفیق خاطراتی از زندگی امام خمینی”
– “روایت عشق” (جلد 2)
– “سبوی اشک (نوحهها و مراثی)”
این آثار نشاندهنده تنوع موضوعات و عمق پژوهشهای او در حوزههای مختلف است.
نقش در رسانهها
رجایی به عنوان یک تحلیلگر و مفسر سیاسی، در رسانههای مختلف حضور داشته و نظرات خود را درباره مسائل روز بیان کرده است. او در مصاحبهها و مقالات خود به تحلیل وضعیت سیاسی کشور، انتخابات و مسائل اجتماعی پرداخته است. به عنوان مثال، وی در مورد انتخابات ۱۴۰۳ اظهار داشت که اولین ویژگی این انتخابات دوقطبی بودن است و اصلاحطلبان یکی از اضلاع این دوقطبی خواهند بود.
جمعبندی
غلامعلی رجایی با فعالیتهای گسترده در حوزههای سیاسی، فرهنگی و رسانهای، به عنوان یکی از چهرههای تأثیرگذار در ایران شناخته میشود. نظرات و آثار او بازتابدهنده دیدگاههای اصلاحطلبانه و تعهد به مسائل اجتماعی و فرهنگی کشور است.
دزفول، با تاریخ و فرهنگی غنی، زادگاه شخصیتهای برجستهای در حوزههای مختلف است. در عرصه هنر، افرادی مانند سالار احمدیان، نقاش بینالمللی، و وحید تاج، خواننده و شاگرد استاد شجریان، از این شهر برخاستهاند. در ورزش، چهرههایی همچون حسن ابرهام، بازیکن اسبق تیم ملی فوتبال امید ایران، و محمد موسوی، بازیکن تیم ملی والیبال ایران، نام دزفول را در سطح ملی و بینالمللی مطرح کردهاند. همچنین، دانشمندانی مانند هما قاضی حسینی، دکترای کامپیوتر و برنامهریز ناسا، و فهیمه مخبردزفولی، عضو هیئت آموزشی دانشگاه کمبریج انگلستان، از افتخارات علمی این شهر به شمار میآیند. این افراد تنها نمونههایی از استعدادها و توانمندیهای مردمان دزفول هستند که در عرصههای مختلف به موفقیتهای چشمگیری دست یافتهاند.