برش با گاز یا همان هواگاز، روشی سنتی برای بریدن فلزات مختلف است. در این فرآیند، گرمای تولید شده از ترکیب اکسیژن و یک گاز قابل اشتعال مانند استیلن، برای برش قطعه فلزی مورد نظر به کار میرود. در این نوشته، با پاسخ به پرسش «برش با گاز چیست»، درباره محاسن و کاستیهای این روش توضیح خواهیم داد.
رونیکس را بخوانید.
هوابرش یا هواگاز چیست؟
در سال ۱۹۰۳ دو مهندس از کشور فرانسه، روشی به نام هواگاز را برای برش فلزات ابداع کردند. از آن زمان تاکنون، این روش در بسیاری از کارگاههای کوچک و متوسط به شکل گستردهای مورد استفاده قرار گرفته است.
روش هواگاز برای برش و شکلدهی فلزاتی با ضخامت تا ۲.۵ سانتیمتر مناسب است. در این فرآیند معمولاً از دو گاز اکسیژن و استیلن استفاده میشود. این گازها از دو کپسول مجزا خارج شده و توسط یک مشعل به سطح فلز هدایت میشوند.
در هواگاز، فلز تا دمای بسیار بالا و نزدیک به نقطه سوختن گرم میشود. رسیدن فلز به این دمای بالا باعث ذوب و در نهایت برش آن میگردد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً مهمترین نکات ایمنی حمل و نقل برای رانندهها را بخوانید.
برش هواگاز (که در انگلیسی با نامهای Oxy-fuel Cutting یا Oxy-Acetylene Cutting شناخته میشود) یک روش قدیمی و کارآمد برای برش فلزات است. همانطور که گفته شد، این تکنیک با ترکیب اکسیژن و یک گاز قابل اشتعال مانند استیلن یا پروپان، حرارت بسیار زیادی تولید میکند و از این حرارت برای برش فلز استفاده مینماید. در ادامه جزئیات بیشتری از این روش ارائه میشود:
بیشتر بخوانید: بهترین روش برش ورق آهن چیست؟ معرفی روشهای برش سرد و گرم
عملکرد برش هواگاز چیست؟
ترکیب گازها: در این روش، اکسیژن و یک گاز قابل اشتعال، هر کدام از مسیرهای جداگانه و از طریق نازلهای مخصوص به سطح قطعه فلزی هدایت میشوند. گاز سوختی معمولاً استیلن است؛ با این حال گاهی از گاز پروپان نیز استفاده میشود.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آموزش 0 تا 100 بهترین روش تمیزکردن یخچال | 5 نکته برای نظافت یخچال.
ایجاد شعله و گرمایش: زمانی که گاز سوختی با اکسیژن مخلوط شده و آتش میگیرد، گرمای بسیار زیادی تولید میکند. این گرما میتواند به حدود ۳۲۰۰ درجه سانتیگراد برسد. این حرارت بالا باعث میشود فلز ذوب شود و امکان برش دادن آن فراهم گردد.
فرآیند برش: نازل مخصوص برش، که به آن «نازل برش» میگویند، شعله متمرکز گازهای مشتعل را به نقطهای مشخص از فلز میفرستد. این گرمای شدید، فلز را ذوب میکند. همزمان، با اعمال فشار اضافی اکسیژن، مواد ذوبشده به بیرون از محل برش رانده میشوند و در نهایت برش مورد نظر ایجاد میگردد.
برش با هوابرش چیست؟
برش با هوابرش یکی از روشهای رایج برای بریدن فلزات است. در این روش از یک مشعل ویژه استفاده میشود. گاز اکسیژن و یک گاز سوختنی مانند استیلن با نسبت مشخصی با هم مخلوط میشوند و از نوک مشعل به سمت فلز هدایت میگردند. زمانی که این گازها به فلز برخورد میکنند، گرمای زیادی تولید میشود که باعث ذوب شدن فلز در آن ناحیه میگردد. سپس با افزایش اکسیژن و حرارت، فلز ذوب شده تحت فشار جریان اکسیژن قرار گرفته و از قطعه اصلی جدا میشود. به این ترتیب، برشی تمیز و دقیق روی فلز ایجاد میشود. در ادامه، مراحل دقیق انجام این کار را بررسی خواهیم کرد.
این روش به خاطر قیمت مناسب دستگاهها و همچنین قابلیت برش فلزات با ضخامتهای گوناگون، در بسیاری از زمینهها مانند ساختمانسازی، تعمیرات و صنایع بزرگ کاربرد دارد. اما برای فلزات بسیار ضخیم یا برخی مواد خاص، ممکن است روش هوابرش گزینه مناسبی نباشد. در چنین مواردی معمولاً از روشهای مدرنتری مانند برش لیزری یا برش پلاسما استفاده میکنند.
در چه صنایعی از هوابرش استفاده میشود؟
هوابرش به خاطر عملکرد خوب و قیمت مناسب، در زمینههای گوناگونی استفاده میشود. برخی از این کاربردها عبارتند از:
۱. ساختمانسازی: برای بریدن تیرآهن، لوله و صفحات فولادی
۲. صنعت خودرو: در ساخت و تعمیر بخشهای فلزی خودروها
۳. ساخت کشتی: برای برش صفحات فولادی کلفت و سازههای بزرگ
۴. صنایع نفت و گاز: برای برش لولههای بزرگ و دستگاههای فلزی سنگین
۵. معدن: در برش و تعمیر ماشینآلات و تجهیزات فلزی سنگین
دستگاه هوابرش چیست
برای این کار از دستگاهی به نام هوابرش استفاده میشود. این دستگاه از چند قسمت اصلی ساخته شده که در ادامه، نام هر قسمت و کاری که انجام میدهد را به زبان ساده بیان میکنیم.
رگلاتور
رگلاتور یک ابزار تنظیمکننده است که فشار گاز داخل کپسول و لولهها را کنترل میکند. همچنین میزان فشاری که از مشعل خارج میشود را هم تنظیم میکند. کار اصلی این وسیله این است که فشار زیاد گاز درون کپسول را کاهش داده و به اندازه مناسب برای انجام کار برش تبدیل کند.
شلنگ گاز
همانطور که پیشتر گفته شد، فرآیند هوابرش با کمک دو گاز صورت میگیرد: اکسیژن و یک گاز قابل اشتعال (که اغلب استیلن است). به همین دلیل برای انجام این کار از دو شلنگ استفاده میشود. رنگ این شلنگها در استانداردهای مختلف هر کشور، متفاوت تعیین شده است.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در بهترین روش تمیز کردن موتور سیکلت + معرفی ابزار مورد نیاز پیدا کنید.
شیر یک طرفه
گاز استیلن و دیگر گازهای مورد استفاده در برشکاری با هوا، به آسانی آتش میگیرند و بسیار خطرناک هستند. به همین دلیل، هنگام انجام این کار باید از یک شیر مخصوص استفاده کرد که اجازه نمیدهد گاز به سمت مخزن برگردد. این شیر از وقوع حوادث خطرناک جلوگیری میکند.
مشعل
مشکل یک وسیله است که با مخلوط کردن هوا و یک گاز قابل اشتعال، آتش ایجاد میکند. این آتش، گرمای زیادی تولید میکند که برای گرم کردن و ذوب کردن فلزات به کار میرود.
مشعل برش
سر مشعل برش، یک ابزار قوی برای بریدن جنسهای گوناگون به ویژه فلزات است. کار برش اینگونه انجام میشود: نخست، شعله مشعل فلز را آنقدر داغ میکند تا به دمای گداختن برسد و سرخ رنگ شود. بعد با فشردن ماشه، اکسیژن به نقطه داغ شده فرستاده میشود و با فلز ترکیب میگردد. این ترکیب، هم گرما ایجاد میکند و هم اکسید فلز. گرمای تولید شده از این واکنش به همراه حرارت شعله مشعل، فرآیند برش را پیش میبرد تا فلز کاملاً جدا شود. در پایان، اکسید فلز گداخته به خاطر حجم بالایش، با فشار بیرون میزند و فلز را به دو تکه تقسیم میکند.
رونیکس که گستردهترین مجموعه ابزار را در ایران ارائه میدهد، پیک برش دو تکه مدل زینسر RH-4503 را نیز به بازار عرضه کرده است.
بدنه این محصول، نازل و سر آن از جنس برنج فشرده و بسیار محکم ساخته شده و دسته آن نیز از آلومینیوم تولید شده است.
ستهای کامل مشعل برش شامل نوکهای برش Z-P، S1، S2، S3، S4 میباشد که توانایی برش فولاد تا ضخامت ۱۰۰ میلیمتر را دارند.
مراحل انجام هوابرش
برش فلز با دستگاه هوابرش را میتوان در پنج گام اصلی انجام داد:
۱. تنظیم فشار گازها: با کمک رگلاتور، فشار گاز اکسیژن و گاز سوخت را به اندازه مناسب تنظیم کنید.
۲. روشن کردن مشعل: مشعل را روشن کرده و اندازه و شدت شعله را به درستی تنظیم نمایید.
۳. گرم کردن فلز: ناحیهای از قطعه که قرار است برش داده شود را با شعله گرم کنید تا به دمای لازم برسد.
۴. انجام برش: شعله را روی خط برش هدایت کنید تا فلز ذوب شود؛ همزمان با پاشش جریان اکسیژن، عمل برش کامل میشود.
۵. خنککاری: پس از پایان برش، اجازه دهید قطعه کار به تدریج خنک شود.
انواع شعله هوابرش چیست
هنگام کار با دستگاه هوابرش، فرد با سه حالت مختلف شعله مواجه میشود که در ادامه هر یک را به زبان ساده شرح میدهیم.
شعله با گاز بیشتر
همانطور که اسم این شعله نشان میدهد، در این حالت مقدار گازی که میسوزد، از اکسیژن موجود بیشتر است. این شعله از سه بخش رنگی اصلی درست شده: آبی، سفید و یک آبی کمرنگ.
شعله خنثی
در این حالت، مقدار اکسیژن و گاز قابل اشتعال در دستگاه به یک اندازه تنظیم شده است. این گونه شعله برای بریدن انواع فلزات مناسب و قابل استفاده میباشد.
شعله اکساینده
در این نوع از آتش، مقدار اکسیژن از گاز سوختنی بیشتر است. این آتش از نظر ویژگیها به آتش معمولی شبیهتر است تا به آتش کاهنده. عملکرد آن نیز مانند آتش معمولی است.
مزایا و معایب هوابرش
پس از آشنایی با دستگاه هوابرش، نوبت به بررسی خوبیها و کاستیهای این روش میرسد. همانطور که پیشتر اشاره شد، هوابرش در کارگاههای کوچک و متوسط کاربرد زیادی دارد. برخی از مزایای آن عبارتند از:
**کاربرد آسان:** در مقایسه با دیگر روشهای برش فلزات، هوابرش سادهتر است. البته کاربر باید مهارت لازم را داشته باشد.
**هزینه کمتر:** ابزار و مواد مورد نیاز برای این روش، معمولاً قیمت کمتری نسبت به سایر روشها دارد.
**برش فلزات گوناگون:** با این روش میتوان هم فلزات آهنی و هم فلزات غیرآهنی را برش داد.
**برش ضخامتهای مختلف:** فلزات با ضخامتهای متفاوت را میتوان با هوابرش برش زد.
با این حال، هوابرش معایبی نیز دارد که باید در نظر گرفته شود:
**دقت محدود:** دقت کار به میزان مهارت فرد انجامدهنده بستگی دارد.
**تولید دود و گاز:** در این روش دود و گاز زیادی ایجاد میشود که ممکن است برای سلامت مضر باشد.
**گرمای زیاد:** فرآیند برش گرمای زیادی تولید میکند که میتواند خطرآفرین باشد.
**سرعت پایین:** سرعت برش در هوابرش در مقایسه با برخی روشهای دیگر کمتر است.
راهنمای کامل و مرحلهای ساخت مخزن تحت فشار به همراه فهرست ابزارهای لازم
در این نوشته، مراحل ساخت یک مخزن تحت فشار را بهطور کامل و گامبهگام توضیح میدهیم. همچنین ابزارها و وسایلی که برای این کار نیاز دارید، به شما معرفی میشود. این راهنما به زبانی ساده نوشته شده تا برای همه قابل درک باشد.
خطرات هوابرش چیست
کار با ابزار و انجام فعالیتهای صنعتی همیشه همراه با خطراتی است. تنها زمانی میتوانید با اطمینان کار کنید که تمام اصول ایمنی را رعایت کرده و با جزئیات کار خود آشنا باشید. از مهمترین نکاتی که برای کم کردن خطرات در فرآیند هوابرش باید رعایت شود، میتوان به این موارد اشاره کرد:
قبل از آغاز کار، از سالم بودن تمام دستگاهها و اتصالات مطمئن شوید. استفاده از گاز اکسیژن و گازهای قابل اشتعال میتواند خطرناک باشد.
حتماً از عینک و ماسک ایمنی، دستکشهای مقاوم در برابر آتش و پیشبند مخصوص استفاده کنید. به کار بردن وسایل محافظتی، خطرات ناشی از هوابرش را کاهش میدهد. برند رونیکس به عنوان یکی از متنوعترین تولیدکنندگان ابزار، انواع تجهیزات ایمنی را نیز میسازد.
در زمان انجام هوابرش، دود و گرمای زیادی ایجاد میشود. به همین دلیل وجود سیستم تهویه مناسب در محل کار ضروری است.
از نزدیک کردن شعله به مواد آتشگیر خودداری کنید.
پس از پایان کار، مشعل را خاموش کرده و شیرهای گاز را کاملاً ببندید.
به نقل از سایت آهن ملل درباره هوابرش میتوان گفت:
“برشکاری به روش هوابرش یا هواگاز یک روش برشکاری برای برش مقاطع فلزی است؛ اما باید گفت بیشترین کاربرد این روش، برش فلزات با ضخامت ۰.۵ تا ۲۵ میلی متر است که عملیات برش آن با حرارت ۳۵۰۰ درجه سانتی گراد انجام میشود.
مقاطعی مانند ورق سیاه، گالوانیزه و استنلس استیل با استفاده از روش هوابرش، برشکاری میشوند. علاوه بر برش ورقهایی که ذکر شد، با استفاده از روش هوابرش میتوان نبشی و ناودانیها را نیز برش داد.”
سخن پایانی
در پایان میتوان گفت روش هوابرش یا برش هواگاز، با وجود قدیمی بودن، به خاطر ویژگیهای خاص خود در برش فلزات، هنوز در بسیاری از صنایع استفاده میشود. این روش با ترکیب اکسیژن و یک گاز سوختنی، گرمای بسیار زیادی تولید کرده و فلز را برش میدهد. سادگی کار، هزینه کم و امکان برش فلزات با ضخامتهای گوناگون از مزایای آن است. اما دقت کمتر، تولید دود و گاز و سرعت پایینتر در مقایسه با روشهای جدید از معایب آن به شمار میرود. با توجه به استفاده گسترده از این روش، انتخاب هوابرش برای پروژههای مختلف نیازمند شناخت خوب و بد آن و توجه دقیق به نکات ایمنی است. آگاهی از این موارد کمک میکند تا با ایمنی بیشتر و بازدهی بهتری از این تکنیک استفاده شود.
.h_iframe-aparat_embed_frame{position:relative;}.h_iframe-aparat_embed_frame .ratio{display:block;width:100%;height:auto;}.h_iframe-aparat_embed_frame iframe{position:absolute;top:0;left:0;width:100%;height:100%;}
سوالات متداول
هوابرش چگونه کار میکند؟
هوابرش یک روش قدیمی ولی مؤثر برای برش فلزات با ضخامتهای مختلف است. در این روش، فلز ابتدا تا دمای بسیار بالا و نزدیک به نقطه سوختن گرم میشود. برای ایجاد این حرارت معمولاً از مخلوط اکسیژن و یک گاز قابل اشتعال مثل استیلن استفاده میشود.
اجزای تشکیلدهنده دستگاه هوابرش چیست؟
دستگاه هوابرش از بخشهای مختلفی مانند رگلاتور، مخزن گاز، شلنگ مخصوص، شیر یکطرفه و مشعل برش ساخته شده است. برای کار با این دستگاه، کاربر باید مهارت و توجه کافی داشته باشد تا هم نتیجه مطلوب به دست آید و هم از بروز خطرات جلوگیری شود.
تجهیزات ایمنی لازم هنگام کار با هوابرش چیست؟
در زمان استفاده از دستگاه هوابرش، پوشیدن کلاه ایمنی، عینک مخصوص، دستکش مقاوم در برابر حرارت و لباس کار مناسب ضروری است. به دلیل تولید گرمای زیاد و احتمال انتشار گازهای خطرناک، وجود تهویه مناسب در محیط کار نیز بسیار مهم است.
چگونه پیکهای برش رونیکس را خریداری کنیم؟
برای خرید پیکهای برش رونیکس و سایر محصولات این برند، میتوانید به فروشگاههای معتبر ابزارآلات در سراسر کشور مراجعه کنید.