خوراک دام غلیظ یا کنسانتره، همان خوراک پرانرژی است که برای تأمین انرژی بیشتر به غذای دام اضافه میشود. به هر مادهای که از ترکیب چند ماده غذایی مختلف به دست بیاید، کنسانتره میگویند. منظور از کنسانتره دامی، همان خوراک مخصوص دام است که با فرمول مشخصی تهیه میشود. موادی مانند دانهها، غلات، ویتامینها و پروبیوتیکها جزو این نوع خوراک غلیظ به شمار میروند. همچنین دامداران به خوراک صنعتی دام که در کارخانهها تولید میشود هم کنسانتره میگویند. دامها هم مانند انسانها به غذای سالم و مقوی نیاز دارند تا بتوان گوشت و لبنیات باکیفیت از آنها به دست آورد.
استفاده از خوراک دام ارزان ما علاوه بر مقرونبهصرفه بودن، به حفظ سلامت دامها نیز کمک میکند. فقط کافیست یک بار آن را امتحان کنید.
در این مطلب میخوانید:
مواد تشکیلدهنده کنسانتره دامی
مزایای استفاده از کنسانتره در تغذیه دام
فرایند تولید کنسانتره دامی چگونه است؟
اهمیت استفاده از کنسانتره دامی
تهیه اصولی کنسانتره دام
رعایت اصول نگهداری کنسانتره دام برای باروری بهتر دام
مواد تشکیل دهنده کنسانتره دامی
خوراک دام که با نام کنسانتره نیز شناخته میشود، معمولاً از ترکیبات مقوی و پرانرژی مانند سبوس گندم، کنجاله آفتابگردان، کنجاله سویا، پودر ماهی و ذرت تشکیل شده است. این مواد به رشد و پروار شدن دامها کمک زیادی میکنند. امروزه شرکتهای مختلفی به تولید این نوع خوراک دام مشغول هستند. همانطور که میدانید، تغذیه سالم برای انسانها بسیار مهم است و بخش عمدهای از مواد غذایی مانند گوشت و لبنیات از طریق دامها تأمین میشود. به همین دلیل، استفاده از کنسانتره باکیفیت و مناسب در خوراک دام، نقش کلیدی در سلامت و رشد مناسب دامها و در نتیجه، تأمین مواد غذایی سالم برای انسان دارد.
مزیت استفاده از کنسانتره در تغذیه دام
خوراک دامی غلیظ از گیاهان یا خوراکیهای پرانرژی تهیه میشود که برای تغذیه حیوانات بسیار مفید است. این نوع خوراک مزایای زیادی دارد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
– این خوراک سرشار از دانهها، پروتئین و دیگر مواد مغذی است و ارزش غذایی وعدههای دام را بالا میبرد.
– با اضافه کردن خوراک غلیظ به برنامه غذایی دام، عملکرد، رشد و میزان تولید شیر و گوشت آنها بهبود مییابد.
– دامداران میتوانند برای صرفهجویی در هزینه، این خوراک را جایگزین مواد غذایی تازه کنند.
– از آنجا که خوراک غلیظ بسیار متراکم است، به آسانی جابهجا میشود و میتوان برای مدت طولانی آن را انبار کرد.
فرایند تولید کنسانتره دامی به چه صورت است؟
روش تولید کنسانتره دامی بسیار مهم است، زیرا هرچه این فرآیند با دقت و اصول علمی بیشتری انجام شود، کیفیت محصول نهایی بهتر خواهد بود. مراحل تولید کنسانتره دامی به شرح زیر است:
**ورود مواد اولیه به کارخانه**
توصیه میشود به مطالعه مقاله فرمول خوراک بره پرواری ادامه دهید.
در مرحله اول، مواد اولیه در آزمایشگاه بررسی میشوند تا از سالم و بهداشتی بودن آنها اطمینان حاصل شود. سلامت و پاکیزگی مواد در تولید کنسانتره اهمیت بسیار زیادی دارد.
**انتقال مواد به انبار**
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ضریب تبدیل دام، عوامل موثر و اهمیت آن.
پس از تأیید سلامت، مواد اولیه به انبارهای کارخانه منتقل میشوند.
**توزین و کنترل نهایی**
برای یادگیری پیشرفته، به علت ریختن پشم گوسفندان مراجعه کنید.
در این مرحله، مواد اولیه بر اساس فرمولهای تعیینشده توسط متخصصان تغذیه، دقیقاً توزین و آماده میشوند.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله راه های سریع افزایش وزن دام- وزن گیری دام مراجعه کنید.
**ضدعفونی و فرآوری**
مواد اولیه به بخش کاندیشنینگ منتقل میشوند تا با استفاده از بخار، ضدعفونی شده و از هرگونه آلودگی پاک شوند. سپس به آنها مواد چسباننده (بایندر) اضافه شده و از دستگاه پلتساز عبور داده میشوند. در ادامه، پلتها با جریان هوا خشک و خنک میشوند. در این مرحله، کنسانتره دامی آماده است.
**نحوه نگهداری کنسانتره دامی**
محصول نهایی که به صورت فشرده درآمده، در سیلوهای مخصوص نگهداری میشود.
اهمیت استفاد از کنسانتره دامی
تغذیه دامها در تمام طول زندگی آنها باید بسیار جدی گرفته شود و بر اساس اصول علمی و برنامهای منظم انجام شود. در گذشته، خوراک دامها معمولاً شامل علوفه بود و همین مواد، نیازهای بدن آنها را برطرف میکرد. اما امروزه، به دلیل تغییرات نژادی و ژنتیکی در دامها، علوفه به تنهایی نمیتواند همهٔ نیازهای غذایی آنها را تأمین کند. اهمیت تغذیهٔ صحیح زمانی مشخص میشود که دامها به وزن مناسب میرسند و برای فروش عرضه میشوند. در این شرایط، دامهایی که سالمتر و پرانرژیتر هستند، سریعتر به فروش میروند. استفاده از کنسانتره این امکان را فراهم میکند که در هر مرحله از زندگی دام، تمام نیازهای غذایی آن به طور کامل تأمین شود.
تهیه اصولی کنسانتره دام
رعایت قوانین و استانداردهای تهیهی کنسانتره دام بسیار مهم است. اگر این اصول رعایت نشود، ممکن است سلامت دامها به خطر بیفتد. این اصول شامل موارد زیر است:
– استفاده از مواد مغذی ضروری برای دام به مقدار لازم
– وجود چربیها، ویتامینها، آهن و پروتئین در ترکیب کنسانتره
– تأمین کامل انرژی مورد نیاز دام از طریق کنسانتره
– خوشمزه بودن و هضم راحت کنسانتره
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله جایگزین ذرت در خوراک دام مراجعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب جایگزین علوفه در خوراک دام را از دست ندهید.
همچنین شکل و ساختار کنسانتره نباید تغییر کند؛ مثلاً نباید آن را در آب خیساند یا با مواد دیگر ترکیب کرد. بهتر است کنسانتره به تدریج به غذای دام اضافه شود. دامداران میتوانند همراه کنسانتره، حدود ۲۰۰ گرم کاه گندم نیز به دام بدهند. برای گاوهای شیرده، مقدار مصرف کنسانتره معمولاً ۳ تا ۴ بار در روز است. اگر شیر تولیدی دام بیش از ۷ درصد وزن بدنش در روز باشد، آن دام، پرتولید محسوب میشود و باید از کنسانتره مخصوص دامهای پرتولید استفاده کرد.
رعایت اصولی نگهداری کنسانتره دام جهت باروری دام
رعایت روش صحیح نگهداری و استفاده از کنسانتره در دامداری، نقش بسیار مهمی در افزایش موفقیت باروری دامها دارد. در هفتههای اول بارداری، بهتر است مقدار کنسانتره در غذای دام به صورت موقت کاهش یابد. سپس، در شش هفته پایانی منتهی به زمان زایمان، باید مقدار لازم کنسانتره دوباره به برنامه غذایی دام اضافه شود. توجه به این نکته بسیار اهمیت دارد، زیرا باعث میشود دام متولد شده وزن مناسبتری داشته باشد، به خوبی رشد کند و همچنین سیستم دفاعی بدنش تقویت شود. در نتیجه، این کار تأثیر مستقیمی بر سلامت و وزن بهتر دامها خواهد داشت.