سمعک یک ابزار الکترونیکی است که به کسانی که شنوایی کمتری دارند کمک میکند تا صداهای اطراف خود را بهتر بشنوند. این دستگاه امواج صوتی را از محیط دریافت کرده، آنها را قویتر میکند و سپس به گوش فرد میرساند.
از آنجا که این وسیله نقش مهمی در زندگی افراد کمشنوا ایفا میکند، مراقبت و نگهداری مناسب از آن بسیار بااهمیت است. با این حال، سمعک نیز مانند هر وسیله دیگری ممکن است گاهی نیاز به تعمیر یا سرویس پیدا کند. در این مطلب از رونیکس، میخواهیم نحوه تعمیر سمعک را آموزش دهیم.
رونیکس را بخوانید.
رایج ترین علل خراب شدن سمعک ها
سمعکها گاهی به دلایلی از کار میافتند یا مشکل پیدا میکنند. قبل از اینکه به سراغ روشهای تعمیر برویم، بهتر است ابتدا ببینیم معمولاً چه چیزهایی باعث خرابی سمعک میشوند.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله مهمترین نکات ایمنی حمل و نقل برای رانندهها مراجعه کنید.
تمام شدن باتری سمعک
یکی از معمولترین دلایلی که سمعک کار نمیکند، تمام شدن یا ضعیف شدن باتری آن است. اگر از سمعک خود هیچ صدایی نمیشنوید، به احتمال زیاد باتری آن نیاز به تعویض دارد. اگر بعد از عوض کردن باتری هم مشکل برطرف نشد، ممکن است قالب سمعک یا فیلتر آن دچار گرفتگی و جرم شده باشد. در صورتی که پس از تمیز کردن نیز سمعک درست کار نکرد، بهترین کار این است که آن را نزد متخصصان تعمیر سمعک ببرید تا مشکل آن را به طور کامل بررسی و رفع کنند.

شکستن در باتری
اگر باتری سمعک را وارونه در جای خود قرار دهید یا هنگام باز کردن درپوش باتری، نیروی زیادی به آن وارد کنید، ممکن است باعث ترک خوردن یا شکستن درپوش باتری شوید.
گیر کردن باتری در سمعک
هر سمعک برای کار با یک نوع مشخص از باتری ساخته شده است. به همین خاطر، باید همیشه از باتری با سایز درست برای سمعک خود استفاده کنید. اگر باتری را برعکس یا نادرست در جای مخصوص خود در سمعک قرار دهید، ممکن است باتری داخل سمعک گیر کند.
مسدود شدن فیلتر سمعک
وکس گارد یا فیلتر سمعک، یک بخش بسیار مهم در سمعکها محسوب میشود. این قطعه به ویژه در سمعکهای داخل گوشی که مستقیماً درون گوش قرار میگیرند، نیاز به تمیزکاری منظم دارد. در سمعکهای پشت گوشی (ریک) نیز اگر این فیلتر مسدود یا کثیف شود، صدا به شکل واضح و مناسب به گوش نمیرسد. بهتر است پس از هر بار استفاده، این فیلتر را با ابزارهای مخصوص پاک کنید و همچنین هر چند مدت یک بار، آن را به طور کامل جایگزین نمایید.

محافظ یا فیلتر سمعک
وسیلهای کوچک و ظریف است که روی سمعک قرار میگیرد. کار اصلی آن محافظت از قسمتهای حساس سمعک در برابر عواملی مانند جرم گوش، رطوبت و گرد و غبار است. این قطعه کمک میکند تا سمعک شما برای مدت طولانیتری سالم بماند و عملکرد بهتری داشته باشد. معمولاً لازم است این محافظ به طور منظم تعویض یا تمیز شود تا از مسدود شدن مجرای صدا جلوگیری کند و شنوایی شما با وضوح و کیفیت مطلوب ادامه یابد.
ترک برداشتن یا خشک شدن تیوب قالب سمعک
لوله قالب سمعک ممکن است بر اثر افتادن یا ضربه بشکند. این شکستگی باعث میشود صدای سمعک واضح نباشد و کیفیت آن پایین بیاید. همچنین ممکن است با گذشت زمان، جنس این لوله خشک و شکننده شود. اگر با چنین مشکلاتی روبرو شدید، بهترین و معمولاً تنها راه حل، تعویض لوله قالب سمعک است.
ترک برداشتن بدنه سمعک
بدنه سمعک ممکن است در اثر ضربه یا استفاده ناصحیح ترک بخورد. در چنین شرایطی توصیه میشوید دستگاه را نزد یک متخصص تعمیر سمعک ببرید تا پوسته آسیبدیده آن را تعویض کند.
کنده شدن دستگیره سمعک داخل گوشی
سمعکهای داخل گوشی معمولاً یک دسته کوچک دارند که به شما کمک میکند راحتتر آن را در گوش بگذارید یا بیرون بیاورید. این دسته هیچ کارکرد الکترونیکی یا فنی در سمعک ندارد و فقط برای برداشتن و گذاشتن آن است. اگر این قسمت بشکند، توصیه میشود برای تعمیر به متخصص مراجعه کنید تا مشکل به درستی برطرف شود.
خرابی مدار سمعک
ممکن است بخش الکترونیکی سمعک دچار اشکال شده باشد. تشخیص این مشکل بر عهده متخصص شنواییسنجی است و در صورت وجود مشکل در قطعات داخلی سمعک، باید تعمیر آن را به افراد ماهر و باتجربه سپرد.

چه زمانی باید تعمیر سمعک را به تعمیرکاران حرفهای بسپارید؟
در این بخش از راهنمای تعمیر سمعک به این پرسش پاسخ میدهیم که چه مواقعی باید سمعک خود را برای تعمیر به یک متخصص بسپارید. اگر سمعک شما مشکل پیدا کرد، برخی از تعمیرات ساده هستند و خودتان میتوانید آنها را انجام دهید. اما برای برخی مشکلات دیگر، بهتر است به افراد باتجربه مراجعه کنید تا از آسیب بیشتر به سمعک جلوگیری شود. برای تصمیمگیری در این مورد، لازم است چند بخش از سمعک را خودتان چک کنید.
اول، وضعیت باتری را بررسی کنید. مطمئن شوید باتری سالم است و به درستی در جای خود قرار گرفته است.
دوم، سطح صدا را کنترل کنید. ببینید آیا صدا به طور ناگهانی زیاد یا کم شده است.
سوم، اگر سمعک شما از نوع پشتگوشی است، سیم و لوله آن را نگاه کنید تا سالم باشند.
چهارم، اگر نوک سمعک داخل گوش جرم گرفته، آن را با یک دستمال مناسب پاک کنید.
اگر همه این موارد را بررسی کردید و سمعک هنوز کار نکرد یا صدای سوت آزاردهنده از آن شنیدید، حتماً آن را به یک تعمیرکار حرفهای یا پزشک متخصص نشان دهید. گاهی ممکن است سمعک بر اثر ضربه آسیب دیده باشد. رفع چنین مشکلی باید توسط یک شنواییشناس (ادیولوژیست) انجام شود.

آموزش تعمیر سمعک
سمعکها در انواع مختلفی مانند پشت گوشی، داخل گوشی، پشت گوشی نامرئی و مدلهایی مثل ریک و… ساخته میشوند. هر یک از این سمعکها از بخشهایی مانند میکروفن، تقویتکننده و رسیور تشکیل شدهاند. نحوه مراقبت شما از سمعک، تأثیر مستقیمی بر عمر و دوام آن دارد. با این حال، هر یک از این قطعات پس از مدتی استفاده نیاز به سرویس، تعمیر یا تعویض پیدا میکنند.
برخی از تعمیرات را هرگز نباید خودتان انجام دهید. کارهایی مانند تعویض یا تعمیر لوله (تیوب) یا شلنگ سمعک، بسیار تخصصی هستند و باید توسط تکنسینهای ماهر انجام شوند. بنابراین، برای جلوگیری از آسیب بیشتر به دستگاه، توصیه میکنیم اگر تخصص کافی در این زمینه ندارید، تعمیر سمعک را به افراد متخصص بسپارید. در ادامه، انواع سمعکهای موجود را معرفی کرده و سپس به بررسی مشکلات رایج در سمعکهای مختلف میپردازیم.
تعمیر سمعک پشت گوشی
اولین مدلی که در راهنمای تعمیر سمعک به آن میپردازیم، سمعک پشت گوشی است. این مدل از قدیمیترین انواع سمعک به شمار میرود. در این سمعک، همه قطعات درون یک محفظه قرار دارند و همانطور که از نامش مشخص است، دستگاه در پشت لاله گوش قرار میگیرد.
گاهی اوقات ممکن است قطعات داخلی سمعک پشت گوشی به علتهایی مانند عرق کردن، رطوبت، گرم شدن بیش از حد قطعات، بسته شدن میکروفون، اکسید شدن باتری، شکستن درِ باتری و مواردی از این دست، نیاز به تعمیر پیدا کنند.
قالب و لوله سمعک، از بخشهای اصلی سمعک پشت گوشی هستند. با گذشت زمان، رنگ قالب و لوله آن تغییر میکند. همچنین ممکن است قالب سمعک کثیف شود. به همین خاطر بهتر است پس از هر بار استفاده، قالب تمیز شود. اگر لوله سمعک دچار گرفتگی یا سفتی شد، باید آن را عوض کنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله کولت چیست و چه کاربردی دارد؟ | معرفی کامل انواع کولت به همراه کاربردهای مختلف مراجعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب علائم خالی شدن باتری ماشین چیست؟ | نشانه های خالی شدن باتری خودرو را بشناسید را از دست ندهید.
مشکل دیگری که ممکن است برای سمعک پشت گوشی پیش بیاید، پایان یافتن عمر باتری آن است. با این حال گاهی حتی پس از قرار دادن باتری جدید، سمعک صدایی پخش نمیکند. در این مواقع باید قالب سمعک را بررسی کنید. به احتمال زیاد، داخل قالب جرم یا کثیفی جمع شده و همین موضوع مانع از خروج صدا میشود. در بیشتر موارد، با تمیز کردن قالب، مشکل برطرف خواهد شد.

سمعک پشت گوشی وسیلهای حساس و کاربردی است که گاهی ممکن است نیاز به تعمیر پیدا کند. اگر سمعک شما دیگر مانند قبل صدا را واضح منتقل نمیکند یا با مشکل فنی روبرو شده، لازم است برای بررسی و رفع آن اقدام کنید.
در بسیاری از موارد، مشکلات سمعک میتواند ساده باشد. ممکن است جرم یا رطوبت در قطعات آن جمع شده باشد. باتری ضعیف یا قرار نگرفتن درست آن نیز میتواند باعث قطعی صدا شود. گاهی هم لوله سمعک دچار ترک یا گرفتگی شده که نیاز به تعویض دارد.
توصیه میشود پیش از مراجعه به متخصص، چند بررسی اولیه را خودتان انجام دهید: باتری را چک کنید، قطعات را از نظر جرم پاکسازی نمایید و مطمئن شوید که سمعک در حالت روشن قرار دارد. از قرار دادن سمعک در معرض رطوبت یا ضربه خودداری کنید.
اگر مشکل برطرف نشد، بهترین کار مراجعه به مراکز تخصصی تعمیر سمعک است. تعمیرکاران با تجربه میتوانند عیبیابی دقیقی انجام داده و قطعات معیوب را تعویض کنند. توجه داشته باشید که تعمیر سمعک کاری تخصصی است و باید توسط افراد آموزشدیده انجام شود تا به دستگاه آسیب بیشتری وارد نشود.
با نگهداری مناسب و مراجعه به موقع به تعمیرکار، میتوانید عمر مفید سمعک خود را افزایش داده و از شنوایی بهتر لذت ببرید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله تاریخچه دستگاه اینورتر: از پیدایش تا تأثیر دستگاه اینورتر بر صنعت مراجعه کنید.
تعمیر سمعک پشت گوشی نامرئی یا ریک
سمعکهای پشت گوشی نامرئی یا از نوع ریک، گونهای خاص از سمعکهای پشت گوشی هستند. در این مدل، بخش دریافتکننده صدا به جای آنکه در بدنه اصلی سمعک جای بگیرد، توسط یک سیم باریک با نوک پلاستیکی و ضدحساسیت، وارد مجرای گوش فرد میشود. سمعک ریک ممکن است به علتهای گوناگونی مانند پاره شدن سیم، جمع شدن جرم روی بخش دریافتکننده، خرابی اجزای داخلی یا سوختن آن، دچار مشکل شود. برخی از مشکلات معمول مثل اتمام باتری را میتوانید خودتان برطرف کنید. اما درباره تعمیر قطعات درونی این سمعک، چون نیاز به تخصص ویژه دارد، توصیه میکنیم اگر سمعک پشت گوشی نامرئی شما مشکل پیدا کرد، کار تعمیر آن را به متخصصان مجرب بسپارید.

تعمیر سمعک داخل گوشی نامرئی یا ریک
سمعکهای کوچک و نامرئی که داخل گوش قرار میگیرند (که به آنها ریک هم گفته میشود)، ممکن است به مرور زمان نیاز به تعمیر پیدا کنند. این سمعکها به دلیل اندازه ریز و حساس بودن قطعات داخلی، در برابر عوامل مختلفی آسیبپذیر هستند.
مشکلات رایج این سمعکها میتواند شامل ضعیف شدن یا قطع شدن صدا، ایجاد سوت کشیدن، کاهش کیفیت صوت یا عدم کارکرد کامل دستگاه باشد. این موارد اغلب به دلیل گرفتگی مجرای خروجی صدا با جرم گوش، آسیب دیدگی قطعات الکترونیکی داخلی، مشکلات مربوط به میکروفون یا رسیور، یا حتی فرسودگی باتری و اتصالات آن رخ میدهد.
برای تعمیر این نوع سمعکها، باید به مراکز تخصصی و تکنسینهای مجرب مراجعه کنید. تعمیرکاران با بازرسی دقیق دستگاه، منشأ مشکل را تشخیص داده و نسبت به تمیز کردن، تعویض قطعات معیوب یا تنظیم مجدد نرمافزار سمعک اقدام میکنند. توجه داشته باشید که تعمیر این وسایل دقیق، نیاز به ابزارهای مخصوص و دانش فنی دارد و تلاش برای باز کردن یا تعمیر خانگی آن ممکن است باعث آسیب بیشتر شود.
پس اگر سمعک داخل گوشی یا ریک شما دچار مشکل شده، بهترین راه حل، مراجعه به مراکز خدمات معتبر سمعک است تا با هزینه و زمانی مناسب، دستگاه شما را برای شنوایی بهتر، دوباره آماده استفاده کنند.
تعمیر سمعک داخل گوشی و نامرئی
سمعک داخل گوشی نوع دیگری از سمعکهاست که از سمعک پشت گوشی کوچکتر است. اجزای تشکیلدهنده آن دقیقاً مانند بقیه سمعکهاست، فقط اندازه این قطعات در این مدل کوچکتر میباشد. سمعکهای نامرئی ممکن است به دلایلی مثل خرابی یا جرمگرفتن رسیور، ترک خوردن پوسته یا مشکل در باتری و همچنین خرابی دیگر اجزای داخلی نیاز به تعمیر پیدا کنند.
درست مانند سمعکهای پشت گوشی نامرئی، فیلتر این سمعکها هم پس از مدتی باید عوض شود. اما برای اینکه این کار دیرتر لازم شود، باید به طور مرتب آن را تمیز کنید. روش تمیز کردن سمعک داخل گوشی و سمعک نامرئی تقریباً یکسان است.

تعمیر سمعکهای کوچکی که داخل گوش قرار میگیرند یا از نوع نامرئی هستند، نیازمند دقت و تخصص ویژهای است. این سمعکها به دلیل اندازه ریز و حساس بودن قطعات داخلی، ممکن است گاهی دچار مشکل شوند. اگر سمعک شما دیگر صدا را واضح پخش نمیکند، صدا قطع و وصل میشود یا به طور کامل از کار افتاده، باید برای بررسی و تعمیر به یک مرکز معتبر مراجعه کنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله بهترین برند بکس بادی بازار کدام است؟ | لیست 7 مورد از بهترین برند های بکس بادی مراجعه کنید.
متخصصان در این مراکز، ابتدا سمعک را به دقت بررسی میکنند تا دلیل مشکل را پیدا کنند. ممکن است مشکل از جرم گرفتن، رطوبت، آسیب دیدن قطعه کوچکی داخل آن یا ضربه خوردن باشد. پس از تشخیص، با ابزارهای مخصوص، سمعک را تعمیر یا قطعه معیوب را تعویض میکنند. توجه داشته باشید که تعمیر این سمعکهای حساس را نباید خودتان در خانه انجام دهید، زیرا ممکن است آسیب بیشتری به آن وارد شود.
راههای جلوگیری از خراب شدن سمعک
تعمیر سمعک ممکن است هزینه زیادی برای شما داشته باشد. برای جلوگیری از این هزینه و افزایش عمر سمعک، کافی است چند نکته ساده اما مهم را رعایت کنید. در ادامه به راههای مراقبت از سمعک میپردازیم:
– گوشهای خود را تمیز نگه دارید تا جرم گوش وارد سمعک نشود.
– پس از چند بار استفاده، سمعک را با برس یا دستمال مخصوص پاک کنید تا جرم به قسمتهای داخلی آن نرسد.
– وقتی از سمعک استفاده نمیکنید، آن را در جعبه مخصوص خود قرار دهید تا از آسیبهای فیزیکی در امان بماند.
– اگر بدنه سمعک ترک برداشت، سریع آن را نزد یک تعمیرکار متخصص ببرید تا هزینه بیشتری روی دست شما نگذارد.
– هرگز با سمعک دوش نگیرید یا شنا نکنید. حتی اگر سمعک جدید شما ضد آب باشد، این فقط به معنای مقاومت در برابر رطوبت و باران سبک است و نباید با آن وارد استخر شوید. در چنین مواقعی حتماً سمعک را از گوش خارج کنید.
– اگر در منطقهای مرطوب زندگی میکنید، از قرصهای جاذب رطوبت استفاده کنید. داخل جعبه سمعک معمولاً این قرصها وجود دارد. بهتر است شبها هنگام خواب، سمعک را کنار این قرص در جعبه بگذارید تا رطوبت آن گرفته شود.
– اگر قرار است رادیولوژی، سیتیاسکن یا امآرآی انجام دهید، قرار گرفتن سمعک در معرض اشعه ممکن است به آن آسیب بزند. بنابراین قبل از شروع آزمایش، حتماً سمعک را از گوش بردارید.
– اگر برای مدت طولانی از سمعک استفاده نمیکنید، باتری را داخل دستگاه نگذارید. زیرا ممکن است رطوبت داخل سمعک به باتری نفوذ کرده و آن را خراب کند. پس اگر قصد دارید سمعک را برای مدتی کنار بگذارید، باتری را از آن خارج کنید.
– وقتی باتری سمعک تمام شد، باتری جدید را از برندهای معتبر بخرید. تاریخ انقضای آن را چک کنید و مطمئن شوید روی بستهبندی کلمه “سمعک” یا “Hearing Aid” نوشته شده باشد. این نشان میدهد باتری مناسب سمعک است.
– سمعکهای داخل گوشی، چون مستقیم در مجرای گوش قرار میگیرند، از انواع پشت گوشی حساسترند و احتمال خرابی آنها بیشتر است. بنابراین باید با دقت بیشتری از آنها مراقبت کنید. همچنین فیلتر مومی (وکس گارد) این سمعکها را مرتب بررسی کنید و در صورت لزوم عوض کنید.
– در نوزادان و کودکان، احتمال آسیب به سمعک بیشتر است. نوزادان ممکن است سمعک را پرت کنند یا در دهان بگذارند و کودکان نیز در اثر بازی و تحرک زیاد ممکن است به آن صدمه بزنند.
– در افراد مسن، ممکن است به دلیل کهولت سن، سمعک به خوبی تمیز نشود یا باتری به درستی در جای خود قرار نگیرد.

در این راهنما، مراحل ساده و گامبهگام تعمیر کیبورد لپتاپ را به زبانی آسان یاد میگیرید. همچنین ابزارهای ضروری و کاربردی برای تعمیرات موبایل نیز معرفی میشوند.
سخن آخر
در این مطلب از رونیکس، روشهای تعمیر انواع سمعک را آموزش دادیم. سمعک وسیلهای بسیار مهم برای افراد کمشنواست و مراقبت صحیح از آن نقش زیادی در کارایی و طول عمرش دارد. بنابراین توصیه میکنیم نکاتی که گفته شد را به خوبی رعایت کنید تا از پرداخت هزینههای سنگین برای تعمیرات جلوگیری شود. شما چه تجربهای در استفاده یا تعمیر سمعک دارید؟ لطفاً دیدگاهها و پرسشهای خود را با ما در میان بگذارید.
سوالات متداول
هزینه تعمیر سمعک چقدر تمام میشود؟
توصیه میشود به مطالعه مقاله بررسی 7 علت لرزش ماشین هنگام گاز دادن + راه حل لرزش ماشین هنگام گاز دادن ادامه دهید.
سمعکها معمولاً بین یک تا دو سال گارانتی دارند. اگر سمعک شما مشکل پیدا کرد، میتوانید به مراکز معتبر شرکت سازنده مراجعه کنید تا در صورت قرار گرفتن تحت پوشش گارانتی، به صورت رایگان آن را تعمیر کنند. اما توجه داشته باشید که ممکن است برخی قطعات در گارانتی شامل نشوند. هزینه نهایی تعمیر به فاکتورهای مختلفی مثل مدل سمعک و دلیل خرابی بستگی دارد. اگر بخشهایی مثل میکروفون یا رسیور مشکل داشته باشند، هزینه تعمیر معمولاً کم است؛ اما اگر قطعه اصلی مانند آمپلیفایر خراب شود، به احتمال زیاد هزینه بیشتری برای تعمیر نیاز خواهد بود.
چه موقع تعمیر سمعک مقرونبهصرفه نیست و باید سمعک جدید بخریم؟ عمر مفید و معمول سمعک حدود ۵ سال است. اگر سمعک شما در مدت زمان کوتاهی، چندین بار خراب شود، بهتر است به جای تعمیر مجدد، به فکر خرید یک دستگاه جدید باشید.