برای ساخت و طراحی پلههای یک ساختمان چندطبقه چه قوانینی باید رعایت شود؟ روش طراحی انواع پله چگونه است؟ اگر میخواهید پاسخ این پرسشها را بدانید، ادامه این مطلب را مطالعه کنید.
سکونت در آپارتمانهای چندطبقه، سالهاست که شکل زندگی در شهرها را دگرگون کرده است. در گذشته، با ورود به یک خانه، معمولاً حیاط، حوض و باغچههای سرسبز دیده میشد؛ اما امروزه به جای آنها با پلهها و آسانسور مواجه هستیم. به همین دلیل، نحوه طراحی و اجرای پلهها — از نظر اندازه و ابعاد — اثر قابل توجهی بر فضای مشترک ساختمان میگذارد.
پلکان ساختمان
پلکان بخشی از ساختمان است که رفتوآمد بین طبقات یا دو سطح با ارتفاع مختلف را ممکن میکند. این قسمت، فضایی مشترک بین همه ساکنان است و برای ساخت آن باید دقت فنی لازم به کار رود و اصول مهندسی رعایت شود.
ضوابط و الزامات استاندارد طول و عرض راهپله؛ مهمترین نکاتی که باید به آن توجه کنید!
ابعاد استاندارد برای ساخت راهپله بر پایه پژوهشها و تجربههای فراوان مهندسان تعیین شده است. رعایت این اندازهها و استانداردهای مقرر در قوانین ملی ساختمان، همواره برای مهندسان مجری و ناظر پروژه اجباری است.
چکیده ضوابط قوانین ملی ساختمان مبحث چهارم برای راهپله
سازمان نظام مهندسی استانداردهایی را برای مهندسان و دستاندرکاران ساختمانی تعیین کرده است تا ابعاد و اندازههای مربوط به فضای راهپله و آسانسور را رعایت کنند. این مقررات به شرح زیر است:
۱- اندازه داخلی فضای راهپله باید ۲۴۰ در ۴۸۰ سانتیمتر باشد.
۲- اندازه داخلی چاه آسانسور باید ۱۶۰ در ۲۰۰ سانتیمتر یا حدود ۳ متر مربع در نظر گرفته شود.
۳- فضای جلوی آسانسور (پاگرد) باید ۱۵۰ در ۱۵۰ سانتیمتر یا حدود ۲.۲۵ متر مربع باشد.
۴- اگر در هر طبقه حداکثر چهار واحد مسکونی وجود داشته باشد، یک راهپله و یک آسانسور کافی است.
۵- اگر در هر طبقه بیش از چهار واحد مسکونی باشد، حداقل دو راهپله و دو آسانسور لازم است.
۶- ارتفاع هر پله باید ۱۷ سانتیمتر، عرض کف پله ۳۰ سانتیمتر و ضخامت دیوارهای دور فضای راهپله و چاه آسانسور ۲۰ سانتیمتر باشد.
در طراحی راهپله، حداکثر تعداد پلهها چقدر باید باشد؟
در هر قسمت از پلکان باید دوازده پله ساخته شود. این تعداد، استاندارد تعیین شدهای است که مهندسان ناظر باید دقت کنند به درستی اجرا شود. اگر در هر قسمت تعداد پلهها بیشتر از این باشد، لازم است بین آنها یک سطح استراحت (پاگرد) در نظر گرفته شود.
ابعاد استاندارد هر پله چقدر است؟
بلندی هر پله به طور معمول و استاندارد، حداکثر ۱۸ سانتیمتر است و در بعضی موارد در حین ساخت ممکن است این اندازه تا ۲۰ سانتیمتر نیز برسد؛ اما اگر بلندی پله از ۲۰ سانتیمتر بیشتر شود، بالا و پایین رفتن از آن سخت و دشوار خواهد بود.
عرض کف هر پله باید حداقل ۳۰ سانتیمتر باشد. پلههایی که از این اندازه باریکتر باشند، ممکن است باعث لیز خوردن یا افتادن افراد شوند.
هنگام ساختن یا خرید یک ساختمان، بهتر است پهنای کلی راهپله را با دقت بررسی کنید. کمترین اندازه مجاز پهنای راهپله در ساختمانهای مسکونی ۱۱۰ سانتیمتر است. اگر ساختمان شما کمتر از ۵۰ نفر ساکن دارد، این اندازه میتواند تا ۹۰ سانتیمتر نیز کاهش یابد.
نکات ایمنی در طراحی راهپله
رعایت اصول ایمنی در ساختوسازهای شهری، نقش بسیار مهمی در تنظیم مقررات فنی ساختمان دارد. در مورد پلکان، نصب نرده و حفاظ یک موضوع حیاتی است. از ضروریترین موارد در زمان ساخت پلهها، ایجاد محافظ در کنارههای باز و بدون حصار آن است. ارتفاع این حفاظ یا نرده باید دستکم ۸۰ سانتیمتر باشد.
ابزاری برای اجرای بهتر استانداردهای ساختمانی
برای طراحی و ساخت پلهها مطابق با قوانین و دستورالعملهای ملی ساختمان، لازم است از ابزارهای مناسب استفاده کنیم. این ابزارها به ما کمک میکنند اندازهها و زوایا را دقیق رعایت کنیم و نتیجهای استاندارد و ایمن به دست آوریم. برخی از این ابزارهای ضروری عبارتند از: تراز، متر اندازهگیری دقیق و پروفیلبر.
1. پروفیلبر مهندسی؛ برشی دقیق
در ساختمانسازی، برای درست کردن چهارچوب درها و پنجرهها از قطعات فلزی محکم استفاده میکنند. بریدن این قطعات فلزی کار سادهای نیست و نیاز به یک وسیله تخصصی به نام پروفیلبر دارد.
این دستگاه برش فلز، دارای موتور قوی و گیربکسدار است و به همین دلیل یک ابزار حرفهای برای ساخت انواع اسکلتهای فلزی به شمار میرود. همچنین، با تنظیم زاویهی دستگاه میتوان برشهای مورب و زاویهدار نیز انجام داد. هنگام برش فلز با این دستگاه جرقه ایجاد میشود؛ برای ایمنی بیشتر کاربر، یک محافظ قابل تنظیم روی دستگاه نصب شده که این جرقهها را هدایت و کنترل میکند.
پروفیلهای آلومینیومی تولید شده توسط شرکت رونیکس، محصولاتی با کیفیت و کارآمد برای صنعت ساختمانسازی به شمار میروند. این پروفیلها با استفاده از فناوریهای روز و مواد اولیه مرغوب ساخته میشوند تا استحکام، دوام و زیبایی لازم را ارائه دهند.
آنها در طرحها و اندازههای متنوعی تولید میشوند تا پاسخگوی نیازهای مختلف پروژههای ساختمانی، از در و پنجرهسازی تا نماهای مدرن و دکوراسیون داخلی، باشند. ویژگیهایی مانند سبکی، مقاومت در برابر خوردگی، عایق حرارتی و صوتی مناسب، و همچنین قابلیت رنگپذیری، از مزایای اصلی این محصولات است.
شرکت رونیکس با بهرهگیری از دانش فنی و کنترل کیفیت دقیق در مراحل تولید، سعی دارد رضایت مشتریان خود را جلب کند و محصولی مطابق با استانداردهای روز بازار ارائه دهد.
2. تراز بنایی؛ ابزاری برای دقت بیشتر
تراز ساختمانی رونیکس با بالاترین دقت و با استفاده از پیشرفتهترین روشهای ساخت تولید شده و سطحی کاملاً صاف و یکدست دارد. این محصول گواهینامه استاندارد CE اروپا را نیز دریافت کرده است.
روی بدنه این تراز سه عدد حباب نشانگر قرار دارد که وضعیت افقی، عمودی و زاویه ۴۵ درجه را مشخص میکنند. مایع داخل این حبابها از نوع شبتاب است و در محیطهای کمنور یا تاریک به خوبی دیده میشود، بنابراین استفاده از تراز در چنین شرایطی ممکن است.
حبابهای تراز با محافظهای محکم و شفاف از جنس اکریلیک پوشانده شدهاند که باعث میشود در برابر ضربه و شکستن مقاومت بالایی داشته باشند. همچنین مایع داخل تراز با دقیقترین فناوریهای موجود تنظیم و کالیبره شده است تا همواره دقیق ترین نتیجه را نشان دهد.
بدنه تراز نیز با پوشش مخصوص پودری پوشیده شده که از زنگ زدگی و خوردگی آن جلوگیری میکند و باعث دوام و طول عمر بیشتر ابزار میشود.
تراز ساختمانی رونیکس
برای اینکه یک ساختمان کاملاً صاف و عمودی بالا برود، از وسیلهای به نام «تراز» استفاده میکنیم. تراز رونیکس یک ابزار دقیق مهندسی است که به سازندگان کمک میکند تا دیوارها، ستونها و سایر قسمتهای بنا را به شکلی کاملاً تراز و شاقول قرار دهند.
با استفاده از این تراز، از کج شدن دیوارها یا انحراف سازه جلوگیری میشود. این کار باعث میگردد ساختمان هم از نظر ظاهری مرتب باشد و هم از استحکام و ایمنی بالایی برخوردار شود. در واقع، تراز رونیکس یک ابزار ضروری برای هر پروژه ساختمانی است تا نتیجه کار، بنایی محکم و بیعیب باشد.
3. فرز سنگبری؛ پر قدرت در برش
فرز سنگبری رونیکس، از ابزارهای بسیار مهم و لازم در کارهای ساختمانی و بریدن سنگهای گوناگون به شمار میرود. این دستگاه قدرتمند میتواند حتی در محکمترین انواع سنگ هم به آسانی وارد شود و برشهایی تمیز و دقیق روی آن ایجاد کند که برای ساختن پلهها بسیار مناسب است.
بیشتر بخوانید:آموزش مرحله به مرحله ساخت آکواریوم در خانه
فرز سنگبری رونیکس یک دستگاه دقیق و قدرتمند است که برای برش و شکلدهی به سنگهای طبیعی مانند گرانیت و مرمر استفاده میشود. این دستگاه با بهرهگیری از فناوری پیشرفته، امکان ایجاد برشهای صاف، طرحهای پیچیده و کارهای تزئینی را با سرعت و دقت بالا فراهم میکند.
استفاده از این فرز سنگبری باعث افزایش سرعت کار و کاهش هزینهها میشود. این دستگاه برای کارگاههای سنگبری، پروژههای ساختمانی و دکوراسیون داخلی بسیار مناسب است و به کاربران کمک میکند تا با کیفیت عالی و نتیجهای یکدست، محصول نهایی را تولید کنند.
رونیکس با ساختاری محکم و موتوری قوی طراحی شده که امکان کار طولانیمدت بدون افت عملکرد را دارد. این دستگاه برای افرادی که در صنعت سنگ فعالیت میکنند، یک ابزار قابل اعتماد و ضروری محسوب میشود.
رونیکس، همراه مطمئن مهندسان عمران و معماری
برای ساخت سازههای مهندسی، استفاده از ابزار دقیق برای محاسبات عددی بسیار مهم است. رونیکس با سالها فعالیت موفق در بازار ابزار ایران و صادرات به کشورهای بزرگ جهان، امروز در میان برندهای برتر ابزار دنیا جای دارد. ابزارهایی مانند متر مهندسی و تراز بنایی، از ملزومات اصلی هر مهندس عمران و سازه به شمار میروند و رونیکس با بهرهگیری از دانش متخصصان خود، توانسته بهترین محصولات را در این زمینه طراحی و تولید کند.
محاسبه دقیق فاصلهها بر پایه استانداردهای سازمان نظام مهندسی، نقش کلیدی در طراحی و ایمنی سازه ایفا میکند. اگر شما نیز به عنوان مهندس ناظر یا مهندس سازه فعالیت دارید و در اجرای پروژههای ساختمانی مشارکت میکنید، حتماً با اهمیت متر مهندسی و تراز بنایی آشنا هستید.
اجرای صحیح نقشههای ساختمانی بدون استفاده از ابزار کارآمد و حرفهای ممکن نیست. پروفیلبر و فرز سنگبری رونیکس از جمله ابزارهای مهمی هستند که در مراحل مختلف اجرای نقشهها مورد استفاده قرار میگیرند. اگر برای اجرای راهپله ساختمان به ابزاری مناسب و تخصصی نیاز دارید، رونیکس انتخابی است که دیگر نیازی به جایگزینی نخواهد داشت.
{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”FAQPage”,”mainEntity”:[{“@type”:”Question”,”name”:”ابعاد استاندارد برای طراحی ارتفاع راهپله چه میزان میتواند باشد؟”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”ارتفاع پلهها، به صورت استاندارد در بیشترین اندازه ۱۸ سانتیمتر است و گاهی در زمان ساخت این عدد تا۲۰ سانتیمتر میتواند افزایش داشته باشد؛ اما ارتفاع پله بیش از 20 سانتی متر، میتواند عبور و مرور را با سختی و دشواری همراه کند.”}}]}
در ادامه، اندازههای استاندارد طول، عرض و ارتفاع پله را بر اساس سایت خشت اول بررسی میکنیم:
عرض پله:
* کمترین عرض مجاز برای پلهها در ساختمانها ۱۱۰ سانتیمتر است. با این حال، در ساختمانهایی که جمعیت آن کمتر از ۵۰ نفر است، میتوان عرض پله را تا ۹۰ سانتیمتر کاهش داد.
* برای پلههای فرعی داخل ساختمان، کمترین عرض مجاز به این صورت است: اگر پله بین دو نرده باشد ۶۰ سانتیمتر، اگر بین دو دیوار قرار گیرد ۸۰ سانتیمتر و اگر بین یک دیوار و یک نرده باشد ۷۰ سانتیمتر است.
* در مسیرهای اصلی تردد، پلههای مستقیم باید حداقل ۱۰۰ سانتیمتر عرض داشته باشند. اما اگر پلهها دارای پاگرد (محل توقف بین طبقات) باشند، عرض آنها نباید از ۱۲۰ سانتیمتر کمتر باشد.
* هر پاگرد باید حداقل ۱۱۰ سانتیمتر عرض داشته باشد. اما اگر در محل پاگرد ستون یا بخشی از دیوار بیرون زده باشد، عرض مفید و عبور در آن قسمت میتواند تا ۹۰ سانتیمتر باشد.
ارتفاع پله:
در خانهها و آپارتمانها، بلندی هر پله معمولاً باید بین ۱۷ تا ۱۹ سانتیمتر باشد. اما در عمل، بیشتر اوقات ارتفاع ۱۸ سانتیمتر را به عنوان اندازه استاندارد در نظر میگیرند. گاهی در هنگام ساخت، این اندازه به ۲۰ سانتیمتر هم میرسد که بالا و پایین رفتن از پلهها را دشوار میکند.
همچنین یک قاعده کلی برای طراحی پله وجود دارد: دو برابر ارتفاع پله به اضافه اندازه کف پله (قسمتی که پا روی آن قرار میگیرد) باید حاصلجمعی بین ۶۳ تا ۶۴ سانتیمتر داشته باشد.
کف پله:
اندازه مناسب برای کف پله معمولاً بین ۳۰ تا ۳۳ سانتیمتر در نظر گرفته میشود. اگر این اندازه کمتر از حد استاندارد باشد، ممکن است باعث لیز خوردن یا افتادن افراد هنگام بالا و پایین رفتن از پلهها شود.
سوالات متدوال:
برای طراحی یک راهپله راحت و ایمن، ارتفاع پلهها چقدر باید باشد؟
به طور معمول، ارتفاع استاندارد هر پله حدود ۱۸ سانتیمتر است. در بعضی مواقع این اندازه تا ۲۰ سانتیمتر هم میرسد. اما اگر ارتفاع پله از ۲۰ سانتیمتر بیشتر شود، بالا و پایین رفتن از پلهها سخت و خستهکننده خواهد شد.