زندگی حضرت مریم (س)
حضرت مریم (س) از شخصیتهای بسیار بزرگ و پاک در تاریخ ادیان است. ایشان مادر حضرت عیسی (ع) هستند و نزد مسلمانان و مسیحیان از جایگاه والایی برخوردارند.
دوران کودکی:
مادر مریم، حَنّه، بسیار آرزو داشت فرزندی داشته باشد. او دعا کرد و خداوند به او بشارت داد که دختری به دنیا خواهد آورد که بسیار مورد لطف و توجه قرار خواهد گرفت. هنگامی که مریم به دنیا آمد، مادرش نذر کرد که او را برای خدمت در خانه خدا (بیتالمقدس) وقف کند. به این ترتیب، مریم از کودکی تحت سرپرستی حضرت زکریا (ع) قرار گرفت و در محراب عبادت بزرگ شد. او همیشه به عبادت خدا مشغول بود و خداوند از جانب خود روزیاش میداد.
بشارت تولد حضرت عیسی (ع):
روزی فرشتهای از سوی خدا به نزد مریم آمد تا به او خبر دهد که خداوند به زودی فرزندی پاک به او عطا خواهد کرد. مریم که از این خبر بسیار شگفتزده شده بود، گفت: «چگونه ممکن است من پسری داشته باشم، در حالی که هیچ انسانی با من تماسی نداشته است؟» فرشته پاسخ داد: «این امر برای خدا آسان است. ما او را نشانهای برای مردم و رحمتی از سوی خود قرار خواهیم داد.»
سپس، خداوند با قدرت بیپایان خود، حضرت عیسی (ع) را در دل مریم قرار داد، بدون آنکه پدری داشته باشد. مریم برای دور شدن از نگاه مردم، به مکانی خلوت رفت. هنگامی که زمان زایمان فرا رسید، زیر یک درخت خرما درد زایمان به سراغش آمد. از شدت ناراحتی گفت: «ای کاش پیش از این مرده و به کلی فراموش شده بودم.»
ناگهان، از زیر پایش ندایی شنید: «غمگین مباش! پروردگارت زیر پای تو چشمه آبی جاری کرده است. همچنین این تنه درخت خرما را تکان بده تا خرماهای تازه و رسیده برای تو بریزد. پس بخور و بیاشام و چشمت روشن باد.»
ماجرای بازگشت به میان قوم:
وقتی مریم فرزندش عیسی را نزد قوم خود آورد، مردم با تعجب گفتند: «ای مریم، کار بسیار عجیب و بدی انجام دادهای!»
مریم فقط به کودک اشاره کرد. مردم با خشم گفتند: «چگونه با کودکی که در گهواره است سخن بگوییم؟»
در این لحظه، معجزه الهی رخ داد و نوزاد در گهواره به سخن درآمد و گفت:
**«إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ آتَانِیَ الْکِتَابَ وَ جَعَلَنِی نَبِیًّا * وَ جَعَلَنِی مُبَارَکًا أَیْنَ مَا کُنْتُ وَ أَوْصَانِی بِالصَّلَاهِ وَ الزَّکَاهِ مَا دُمْتُ حَیًّا * وَ بَرًّا بِوَالِدَتِی وَ لَمْ یَجْعَلْنِی جَبَّارًا شَقِیًّا * وَ السَّلَامُ عَلَیَّ یَوْمَ وُلِدْتُّ وَ یَوْمَ أَمُوتُ وَ یَوْمَ أُبْعَثُ حَیًّا»**
(من بنده خدایم، او به من کتاب آسمانی داده و مرا پیامبر قرار داده است. هر کجا که باشم، مرا مایه برکت ساخته و تا زندهام، به نماز و زکات سفارسم کرده است. همچنین مرا نسبت به مادرم نیکوکار قرار داده و ستمگر و نافرمان نگردانیده است. و سلام بر من، در روزی که متولد شدم، روزی که میمیرم و روزی که زنده برانگیخته میشوم.)
این سخن گفتن عیسی در گهواره، حقیقت را برای مردم آشکار کرد و نشان داد که مریم، بانویی پاک و معصوم بوده است.
حضرت مریم (س) نماد ایمان، پاکی، صبر و تسلیم در برابر فرمان خداوند است. زندگی او سراسر درسهایی برای همه انسانهاست.
حضرت مریم (س)، مادر حضرت عیسی (ع)، یکی از بانوان بزرگ تاریخ است. یکی از رویدادهای شگفتانگیز زندگی او، تولد فرزندش بدون ازدواج است. در قرآن، داستان زندگی این بانوی بزرگ در چند سوره بیان شده است؛ از جمله سوره مریم که بخشی از زندگی او را روایت کرده و پرورش او را به خداوند نسبت داده است.
درباره معنای نام «مریم» گفته شده که این نام، ریشهای مصری دارد و به معنای «محبوب و دوستداشتنی» است. در قرن اول میلادی، این نام بسیار رواج داشت و دلیل این محبوبیت، شخصیت مریم، خواهر حضرت موسی (ع) در تورات بوده است.
حضرت مریم (س) نهتنها در مسیحیت، بلکه در اسلام نیز جایگاه والایی دارد. در باور شیعیان و اهل سنت، او به همراه حضرت فاطمه (س)، حضرت آسیه و حضرت خدیجه (س) به عنوان چهار زن برتر بهشت شناخته میشود.
حضرت مریم (س) در اسلام و مسیحیت
در دین اسلام، حضرت مریم (س) به عنوان یک زن بسیار پاک و باایمان شناخته میشود که میتواند الگوی خوبی برای همه مؤمنان باشد. ایشان به خدا ایمان داشت و همیشه فرمانهای او را اجرا میکرد. نام حضرت مریم (س) تنها نام زنی است که به طور مستقیم در آیات مختلف قرآن آمده است. در آیه ۳۷ سوره آلعمران چنین میخوانیم:
فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَأَنْبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًا وَکفَّلَهَا زَکرِیا کلَّمَا دَخَلَ عَلَیهَا زَکرِیا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقًا قَالَ یا مَرْیمُ أَنَّى لَک هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یرْزُقُ مَنْ یشَاءُ بِغَیرِ حِسَابٍ
خداوند او را با محبت پذیرفت و مانند گیاهی پاک پرورش داد و سرپرستی او را به حضرت زکریا سپرد. هر بار که زکریا به محل عبادت مریم میرفت، غذا و روزی مخصوصی نزد او میدید. از او پرسید: ای مریم، این از کجا برای تو آمده؟ مریم پاسخ داد: این از سوی خداست؛ زیرا خدا به هر کس که بخواهد، بیشمار روزی میدهد.
در کتابهای تفسیر نوشته شده که این روزیها، از خوراکیها و میوههای بهشتی بودند که برای ایشان فراهم میشد.
در آیین مسیحیت نیز حضرت مریم (س) جایگاه بلندی دارد. بعضی از گروههای مسیحی برای ایشان مقامی بالاتر از فرشتگان و در عین حال پایینتر از خدا قائل هستند. در برخی دیگر از مسیحیان، حضرت مریم در کنار خدا و حضرت عیسی پرستش میشود. اسلام چنین باوری را نمیپذیرد و آن را درست نمیداند.
خلاصه داستان زندگی حضرت مریم (س)
مادر حضرت مریم (س)، «حَنَّه» نام داشت که پدرش فاقود بود. پدر مریم پیش از تولد او از دنیا رفت و نامش در قرآن «عمران» و در کتابهای مسیحی «یواقیم» ذکر شده است. حضرت مریم در حدود ۲۰ سال قبل از میلاد به دنیا آمد.
حَنَّه مدت سی سال فرزندی نداشت. او به درگاه خداوند نذر کرد که اگر فرزندی به او عطا شود، او را برای خدمت در معبد بیتالمقدس وقف کند. خداوند دعای او را پذیرفت و حَنَّه باردار شد.
پس از تولد مریم، مادرش برخلاف عرف آن زمان که دختران را برای خدمت به معبد نمیفرستادند، به نذر خود وفا کرد و مریم را به کاهنان معبد سپرد. کاهنان برای انتخاب سرپرست مریم با یکدیگر اختلاف نظر پیدا کردند و در نهایت تصمیم گرفتند با قرعهکشی فرد مناسب را انتخاب کنند. قرعه به نام حضرت زکریا (ع) افتاد که بنا بر برخی روایات، شوهر خالهٔ مریم بود.
زکریا شرایط مناسبی برای نگهداری و تربیت مریم فراهم کرد تا اینکه او بزرگ شد و در مکانی که زکریا در معبد برایش در نظر گرفته بود، به عبادت پرداخت و در زمانهای مشخصی نیز وظایف خدمتکاری در معبد را انجام میداد.
چند سال بعد، فرشتهٔ خداوند در قالب انسانی بر مریم نمایان شد و او را به داشتن فرزندی بشارت داد. مریم گفت: «این چگونه ممکن است در حالی که من ازدواج نکردهام؟» فرشته پاسخ داد که این کار برای خداوند آسان است.
در مورد سن حضرت مریم در زمان بارداری گفته شده که چون در آن دوران، دختران در سن ۱۲ یا ۱۳ سالگی نامزد میشدند، احتمال دارد مریم در آغاز نوجوانی، مادر حضرت عیسی (ع) شده باشد.
مدت بارداری مریم نیز مورد اختلاف است؛ برخی آن را چند ساعت و برخی چند ماه دانستهاند.
سرانجام، عیسی (ع) در کنار درخت نخل خشکیدهای به دنیا آمد. مریم به فرمان خداوند درخت را تکان داد و ناگهان درخت سرسبز شد و خرمای تازه از آن فرو ریخت و مریم از آن تناول کرد.
هنگامی که مریم با فرزندش نزد قوم خود بازگشت، با سرزنش و پرسشهای آنان روبرو شد؛ اما او به دستور خداوند سکوت کرده بود و چیزی نمیگفت، فقط به فرزندش اشاره میکرد. سپس عیسی (ع) به اذن پروردگار سخن گفت و با بیان مقام نبوت خود، همهٔ سرزنشکنندگان را خاموش کرد.
نام فرزندان حضرت مریم (س)
در مورد زندگی حضرت مریم پس از تولد حضرت عیسی، دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. برخی کتابهای مسیحی نوشتهاند که ایشان با یوسف نجار ازدواج کردند و برای آنان پسران و دخترانی ذکر کردهاند یا از خواهران و برادرانی برای عیسی نام بردهاند. اما گروهی دیگر از مسیحیان با این نظر مخالف هستند و کلیسا نیز از سده پنجم میلادی به بعد اعلام کرده که مریم هرگز ازدواج نکرده و منظور از خواهران و برادران عیسی، در واقع خویشاوندان نزدیک او بودهاند.
در منابع اسلامی نیز باور بر این است که حضرت مریم تنها برای به دنیا آوردن عیسی از معبد خارج شد و در تمام عمر خود ازدواج نکرد.
وفات حضرت مریم (س)
برخی از مسیحیان باور دارند که مریم (س) از دنیا نرفته، بلکه با بدن خود به آسمان برده شده است. اما برخی دیگر فکر میکنند که او حدود سال ۳۵ میلادی و در ۵۱ سالگی از دنیا رفته است. کسی نمیداند که او در کجا به خاک سپرده شده است.
براساس روایتی که در کتاب کافی نوشته شده، مریم (س) پیش از به آسمان برده شدن عیسی (ع) از دنیا رفته و عیسی (ع) خودش او را شستشو داده است.
داستان زندگی حضرت یوسف (ع)