خار فنری (Spring Wire) نوعی سیم فولادی است که به شکل صاف یا با پوششهای مختلف برای ساخت فنر به کار میرود. خار در واقع یک قطعه اتصالدهنده است؛ معمولاً از جنس آهن که کاربرد آن از ساخت کابینت تا تولید ماهوارههای فضایی گسترده است. خارها گونههای بسیار متنوعی دارند. از پراستفادهترین انواع آن میتوان به خارهای فنری داخل محور، بیرون محور، خار ناخنی، خار حلقهای و مانند اینها اشاره کرد. در این مطلب از مجله رونیکس قصد داریم درباره خارهای فنری صحبت کنیم. این خارها برای فشرده کردن محور یا محکم کردن دو قطعه درون آن استفاده میشوند. در زبان انگلیسی به این نوع خارها Circlip گفته میشود.
خارهای فنری معمولاً در سه گروه اصلی جای میگیرند:
– فنری ساده
– فنری مفتولی
– پولکی فنری
برای محکم کردن یا باز کردن خارهای فنری، معمولاً دو سوراخ در دو سر آن طراحی شده است. برای آسانی کار در باز و بستن این خارها، از ابزار مخصوصی به نام خاربازکن یا خارجمعکن استفاده میشود.

خار فنری یک قطعه ساده و پرکاربرد است. این قطعه معمولاً از یک مفتول فلزی فنردار ساخته میشود. شکل آن اغلب به صورت یک میلهی باریک و کشیده است که حالت ارتجاعی و فنری دارد.
ساختار خار فنری چیست؟
به طور معمول، خارهای فنری در انتهای خود دو سوراخ دارند که برای ثابت نگه داشتن و نصب کردن آنها استفاده میشود. این سوراخها در دو نوع داخلی و بیرونی ساخته میشوند. برای نصب این خارها، ابزاری به نام خارگیر به کار میرود. خارگیر کمک میکند تا خار به راحتی داخل محور یا لوله قرار بگیرد. ابزارهای باز و بست خار در دسته انبرها قرار میگیرند. این ابزار پرکاربرد، از یک دسته به عنوان اهرم و یک قسمت نوکتیز استفاده میکند که در سوراخهای خار جای میگیرد.
| مقاله تفاوت خار جمع کن و خار باز کن را اینجا بخوانید! |
این ابزارها دقیقاً همان کاری را انجام میدهند که نامشان نشان میدهد. به این صورت که خاربازکن، با استفاده از یک اهرم، خار فنری را باز میکند تا بتوان آن را روی محور سوار کرد. خارجمعکن هم برای فشرده کردن خار و کوچک کردن قطر آن به کار میرود تا وارد محور شود.
| برای اطلاع از انواع انبردست همه کاره رونیکس اینجا را کلیک کنید! |
انبر مخصوص جمعآوری خار و همچنین انبری که برای جدا کردن خار به کار میرود، در کنار گونههای مختلف خار موجود است.
آلیاژ و استاندارد خار فنری
آلیاژی که به طور معمول برای خارهای فنری استفاده میشود، MN65 نام دارد. این آلیاژ خاصیت فنری داشته و نسبتاً نرم است. البته گاهی آلیاژهای خاص و سفارشی هم برای این کار به کار میروند، اما کاربرد آنها چندان رایج نیست؛ مانند خارهای فنری که کاملاً از جنس استیل ساخته میشوند.
مشخصات و استانداردهای مربوط به خار فنری
ویژگیها و معیارهای مربوط به رینگهای فنری معمولاً برای اطمینان از کیفیت و کاربرد درست آنها در زمینههای گوناگون صنعتی تعریف میشوند. در ادامه به چند مورد از این ویژگیها و استانداردهای کلیدی اشاره میکنیم:
1. قطر و ضخامت
خار فنری در اندازههای گوناگونی از نظر قطر و کلفتی ساخته میشود. انتخاب این اندازهها معمولاً مطابق با درخواست خریدار و بر پایه استانداردهای تعیینشده انجام میگیرد.
2. جنس و ترکیب فولاد
خار فنری از فولاد ساخته میشود. نوع و ترکیب این فولاد اغلب بر پایه قوانین و استانداردهای داخلی یا جهانی مشخص میگردد. در بیشتر موارد، برای تولید این نوع خار، از فولادهای کربنی بهره میبرند که مقدار کربن و همچنین عناصری مانند سیلیسیم و منگنز در آنها متفاوت است.
3. خواص مکانیکی
ویژگیهای کلیدی که برای سنجش یک فنر خاری در نظر گرفته میشود، شامل استحکام تسلیم، استحکام کششی و میزان کشیدگی آن است. این مشخصات را میتوان بر پایه استانداردهای معتبر جهانی، مانند استاندارد ASTM آمریکا یا استاندارد DIN آلمان، اندازهگیری و تعیین کرد.
4. روش تولید
خار فنری عموماً به دو روش مختلف ساخته میشود: یا به شکل کشیدن مفتول یا از طریق ریختهگری. هر دوی این شیوهها میتوانند به عنوان روشهای استاندارد و قابل قبول برای تولید این نوع خار مورد استفاده قرار گیرند.
5. استانداردها
استانداردهای شناختهشدهای برای سیم فنر وجود دارند. از جمله این استانداردها میتوان به ASTM A227 اشاره کرد که برای فنرهای ساختهشده از سیم نرم یا سیم آبکاریشده با نیکل است. استاندارد ASTM A228 هم برای فنرهای سخت و پرکاربرد بهکار میرود. استانداردهای DIN EN 10270-1 و DIN EN 10270-2 نیز برای فنرهای کششی تعریف شدهاند. علاوه بر این، استاندارد BS EN 10270-1 برای فنرهای کششی و فنرهای تعلیق مورد استفاده قرار میگیرد.

جعبه ابزار رونیکس همراه با مجموعهای از خارهای فنری در اندازههای گوناگون عرضه میشود.
ابزارآلات رونیکس؛ مطمئن در انتخاب
توجه کنید که معیارها و استانداردهای فنی ممکن است با توجه به کاربرد و حوزه صنعتی شما تغییر کنند. به همین دلیل، هنگام خرید و به کارگیری خار فنری، لازم است به استانداردها و ویژگیهای فنی ویژه همان صنعت دقت کنید و محصول را از سازندگان و فروشندگان معتبر تهیه نمایید. اگر در زمینههای فنی یا صنعتی مشغول هستید و از قطعاتی مانند انواع خار، به ویژه خار فنری، استفاده میکنید، توصیه میشود از ابزارهای تخصصی مانند خاربازکن و خارجمعکن رونیکس بهره ببرید. رونیکس با استفاده از پیشرفتهترین فناوریهای روز، ابزارهایی مطابق با نیازهای مصرفکنندگان و بازار طراحی و تولید مینماید.