نشخوار کردن بخش مهمی از گوارش در گوسفند و دیگر حیوانات نشخوارکننده است. این کار به حیوانات کمک میکند تا غذا را بهتر هضم کنند و مواد مفید بیشتری از آن دریافت کنند.
اگر گوسفندی نشخوار نکند، ممکن است نشانهای از یک مشکل سلامتی جدی باشد که باید به آن توجه کرد.
در این نوشته، علاوه بر نقش خوراک دام در این موضوع، به دلایل، پیامدها، راههای تشخیص، درمان و روشهای پیشگیری از نشخوار نکردن گوسفند میپردازیم.
در این مطلب میخوانید:
فرایند نشخوار در گوسفندان
چرا نشخوار کردن مهم است؟
دلایل نشخوار نکردن گوسفند
۱_ مشکلات مربوط به تغذیه
۲_ بیماریها و نارساییها
۳_ استرس و شرایط محیطی
۴_ دلایل ژنتیکی
پیامدهای نشخوار نکردن گوسفند
چگونه نشخوار نکردن گوسفند تشخیص داده میشود؟
راههای درمان نشخوار نکردن گوسفند
چگونه از نشخوار نکردن گوسفند جلوگیری کنیم؟
جمعبندی
فرایند نشخوار گوسفندان
نشخوار کردن یک کار طبیعی و مهم برای گوسفند است که باعث میشود غذایش را بهتر هضم کند. این کار دو مرحله اصلی دارد:
۱. قورت دادن اولیه: در این مرحله، گوسفند غذا را میخورد و آن را در معدهاش نگه میدارد.
در صورت علاقهمندی، مطلب نحوه نگهداری از گوسفندان در فصل گرما [راهکارهای عملی] را از دست ندهید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره همه چیز درباره اسیدوز شکمبه گاو و گوسفند بیابید.
۲. نشخوار کردن: در این مرحله، غذا دوباره از معده به دهان برمیگردد و گوسفند آن را دوباره میجود. این کار باعث ریزتر شدن غذا شده و هضم آن را آسانتر میکند.
اهمیت نشخوار کردن گوسفند
عمل نشخوار کردن نه تنها به هضم بهتر غذا کمک میکند، بلکه در جذب بهتر مواد مغذی نیز اهمیت زیادی دارد. این کار باعث میشود غذا بیشتر در معرض آنزیمهای گوارشی قرار بگیرد و در نتیجه، هضم مواد مغذی آسانتر شود. علاوه بر این، نشخوار به حفظ تعادل اسید و باز در معده کمک کرده و از ایجاد مشکلات گوارشی جلوگیری میکند.
علت نشخوار نکردن گوسفند

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه علل ایجاد ورم پستان گاو (ماستیت) + راه های پیشگیری و تشخیص.
گوسفند ممکن است به دلایل مختلفی عمل جویدن و نشخوار کردن را انجام ندهد. این مشکل میتواند ریشه در چند عامل مهم داشته باشد که در ادامه به آنها اشاره میشود:
توصیه میکنیم حتماً مقاله معرفی مشهورترین گاوها در جهان و ایران؛ نگاهی به نژادهای شیری و گوشتی را مطالعه کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آشنایی با انگلهای شایع تابستانی در دام و روشهای پیشگیری.
برای مطالعه بیشتر، به جایگزین ذرت در خوراک دام سری سر بزنید.
۱_ مشکلات تغذیهای
یکی از مهمترین دلایلی که گوسفندها خوب غذا را نشخوار نمیکنند، تغذیه نادرست است. وقتی دامها به اندازه کافی مواد غذایی مفید دریافت نکنند یا خوراکشان کیفیت پایینی داشته باشد، ممکن است کمتر تمایل به نشخوار داشته باشند. برخی از این مشکلات تغذیهای عبارتاند از:
• کمبود فیبر: وجود فیبر کافی در غذا برای تحریک عمل نشخوار لازم است. اگر در غذای دام به اندازه کافی علوفه نباشد، ممکن است حیوان نتواند به شکل درستی عمل نشخوار را انجام دهد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً جایگزین علوفه در خوراک دام را بخوانید.
• یکنواختی خوراک: اگر دام مدام یک نوع غذا بخورد، خسته شده و ممکن است کمتر نشخوار کند. استفاده از انواع خوراکهای متنوع و مقرونبهصرفه، علاوه بر هزینه مناسب، باعث تنوع در برنامه غذایی دام و حفظ تندرستی او نیز میشود.
• خوراکهای سفت یا دیرهضم: غذاهایی که خیلی سفت هستند یا بهسختی هضم میشوند، میتوانند باعث ناراحتی گوارشی و کاهش نشخوار در گوسفند شوند.
برای گسترش دانش خود، به مقاله ضریب تبدیل دام، عوامل موثر و اهمیت آن سر بزنید.
۲_ بیماریها و اختلالات
خیلی از بیماریها میتوانند روی کارکرد دستگاه گوارش اثر بگذارند و باعث توقف نشخوار شوند. برخی از این بیماریها شامل موارد زیر است:
– بیماریهای گوارشی: مثل ورم روده یا عفونتهای میکروبی که باعث ایجاد درد و ناراحتی در دام میشوند.
– بیماریهای سوخت و سازی: مانند بیماری کتوز که بیشتر در دوره شیردهی اتفاق میافتد و ممکن است موجب کماشتهایی و نخوردن علوفه توسط گوسفند شود.
– بیماریهای تنفسی: ناراحتیهای ریوی هم میتوانند بر تمایل حیوان به غذا خوردن و نشخوار کردن تأثیر منفی بگذارند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه خطرات خوردن علوفه آلوده برای دام.
۳_ استرس و عوامل محیطی
محیط زندگی دامها میتواند به شکل قابل توجهی بر چگونگی نشخوار کردن آنها اثر بگذارد. برخی از این عوامل محیطی عبارتاند از:
• ازدحام زیاد: وقتی تعداد زیادی حیوان در فضای محدودی نگهداری شوند، ممکن است تحت فشار عصبی قرار بگیرند و کمتر نشخوار کنند.
• آبوهوای نامناسب: گرمای شدید یا سرمای زیاد میتواند روی عادتهای غذایی دام تأثیر منفی بگذارد.
• تغییرات ناگهانی: عوض شدن ناگهانی شرایط، مثل انتقال دام یا تغییر شیوه مدیریت، ممکن است باعث ایجاد استرس در دامها شود.
۴_ عوامل ژنتیکی
بعضی از انواع گوسفندها به طور طبیعی کمتر علاقه به نشخوار کردن دارند. این مسئله میتواند به دلیل ویژگیهای وراثتی باشد که در چگونگی تغذیه و رفتار غذایی آنها اثر میگذارد.
عواقب و عوارض نشخوار نکردن گوسفند
اگر گوسفند نتواند غذایش را نشخوار کند، ممکن است مشکلات جدی برای سلامتیاش پیش بیاید:
توصیه میکنیم حتماً مقاله ارزان ترین و بهترین خوراک دام در ایران- بهترین جایگزین برای غذای معمولی دام را مطالعه کنید.
• لاغر شدن: وقتی گوسفند غذایش را خوب نشخوار نکند، بدنش نمیتواند مواد لازم را جذب کند و به مرور زمان لاغر و ضعیف میشود.
• ناراحتی معده و روده: اگر غذا به خوبی هضم نشود، در شکم گوسفند جمع شده و باعث مشکلاتی مثل ورم معده، گیر کردن غذا یا حتی مرگ حیوان میشود.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً پرورش دام عضلانی؛ بهترین خوراک دام خوش قیمت را بخوانید.
• کم شدن شیر و گوشت: چنین گوسفندی دیگر شیر کافی تولید نمیکند و گوشت آن نیز مانند قبل خوب رشد نمیکند و این موضوع برای صاحب گوسفند ضرر بزرگی است.
• بیمار شدن راحتتر: با کمبود مواد مغذی، بدن گوسفند نمیتواند در برابر بیماریها مقاومت کند و زودتر از معمول بیمار میشود.

تشخیص نشخوار نکردن گوسفند
برای شناسایی مشکلات نشخوار در دام، دامپزشکان معمولاً این روشها را به کار میبرند:
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً تب برفکی چند روز طول میکشد؟ – سریعترین راه کوتاه کردن این دوره را بخوانید.
– **معاینه جسمانی**: در این مرحله، دام از نظر نشانههایی مانند بیاشتهایی، کاهش وزن یا تغییر در رفتارش بررسی میشود.
– **آزمایشهای تشخیصی**: با آزمایش نمونههای خون یا مدفوع، بیماریهای عفونی یا اختلالات سوختوساز بدن تشخیص داده میشود.
– **بررسی برنامه غذایی**: نوع خوراک و جیره دام ارزیابی شده و کمبودهای تغذیهای احتمالی مشخص میگردد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه راه های سریع افزایش وزن دام- وزن گیری دام.
مقاله بیماری اکتیمای واگیر در دام چیست و چطور آن را کنترل کنیم؟ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
بیشتر بخوانید: علت نشخوار نکردن گاو
درمان نشخوار نکردن گوسفند
درمان مشکل نجویدن غذا توسط گوسفند به دلیل ایجاد آن بستگی دارد:
• اصلاح خوراک: اگر مشکل از برنامه غذایی نادرست باشد، بهتر است خوراک دام تغییر کند و میزان مناسبی فیبر به آن اضافه شود. خوراک دام ارزان ما نیز یک خوراک سالم عمل آوری شده از کود مرغی است، که علاوه بر قیمت مناسب باعث حفظ سلامت دام نیز میشود.
• مصرف دارو: اگر گوسفند بیمار باشد، ممکن است نیاز به درمان دارویی یا در بعضی موارد، عمل جراحی داشته باشد.
• کاهش اضطراب: فراهم کردن محیطی آرام و بدون تنش برای دامها میتواند در بهبود این رفتار مؤثر باشد.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب فرمول خوراک بره پرواری را بخوانید.
پیشگیری از نشخوار نکردن گوسفند
برای پیشگیری از مشکل نشخوار در دامها، دامداران باید به موارد زیر دقت داشته باشند:
– **خوراک مناسب:** باید خوراک دام به اندازه کافی دارای فیبر، پروتئین و ویتامین باشد.
– **محیط زندگی دام:** فضای آرام و مناسبی برای دامها فراهم شود، از ازدحام زیاد آنها جلوگیری گردد و به وضعیت آب و هوا نیز توجه شود.
– **بررسی سلامت دام:** معاینههای دورهای توسط دامپزشک انجام شود تا مشکلات سلامتی دام به موقع تشخیص داده شود.
– **آموزش دادن به کارکنان:** به افرادی که با دامها کار میکنند باید رفتارهای طبیعی گوسفند و روش درست مدیریت آنها آموزش داده شود.
در صورت علاقهمندی، مطلب علت ریختن پشم گوسفندان را از دست ندهید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله درمان تب برفکی در دام ها [بررسی راه های انتقال و پیشگیری] سر بزنید.

سخن آخر
وقتی گوسفند غذای خود را به درستی نشخوار نکند، این یک مشکل جدی است که باید به آن توجه کرد. اگر دلایل این مشکل را پیدا کنیم و راهحلهای مناسبی به کار ببریم، میتوانیم از بروز آن جلوگیری کنیم و سلامت گوسفند را حفظ نماییم.
تغذیه صحیح، مراقبت از محیط زندگی و بررسی مداوم وضعیت سلامتی دام، از کارهایی هستند که به سالم ماندن گوسفند کمک میکنند.
2 پاسخ
چه نکات کاربردی و کاملی! این اطلاعات برای دامداران واقعاً میتونه راهگشا باشه و جلوی خیلی از مشکلات رو بگیره.
مقاله نکات خوبی درباره علل و درمان نشخوار نکردن گوسفند مطرح کرده، اما جای یک نکته مهم خالیه: اگر دامدار بتونه با یک ویدیوی آموزشی ساده، علائم اولیه رو به موقع تشخیص بده، خیلی از مشکلات حاد پیش نمیاد.