ساختن آهنگ تنها به معنای کنار هم گذاشتن نتها و خلق یک آهنگ خوشایند نیست. گاهی اهداف مهمتری پشت آن وجود دارد. نمونه بارز این موضوع، موسیقی نظامی است. در این بخش از وبلاگ هشتینو، بیشتر با دنیای موسیقی نظامی آشنا خواهید شد.
معرفی موسیقی نظامی
موسیقی نظامی که در زبان انگلیسی Martial music یا Military music نامیده میشود، گونهای از موسیقی است که با هدف برانگیختن احساسات میهندوستی، شجاعت، غرور ملی و موارد مشابه ساخته میشود. واژه «Martial» در اصل به معنای جنگی و جنگنده است.
سازهای رایج در موسیقی نظامی معمولاً در سه دسته اصلی جای میگیرند:
سازهای بادی چوبی
سازهای بادی برنجی
سازهای کوبهای
گاهی ممکن است آهنگسازان علاوه بر این سه گروه اصلی، از سازهای دیگری نیز در ساختن قطعات نظامی استفاده کنند.
هنگامی که در یک اجرای نظامی تنها از «سازهای بادی برنجی» استفاده شود، به آن «فانفار» (Fanfara) به زبان ایتالیایی یا «موسیقی کِلرُن» (Clarion) گفته میشود.
آشنایی با موسیقی در ارتش
موسیقی نظامی شکلی ویژه از موسیقی است که در مراسم، رژهها و برنامههای مرتبط با نیروهای مسلح نواخته میشود. این نوع موسیقی معمولاً با آهنگهای ریتمیک و انرژیبخش همراه است و توسط گروههایی مانند ارکسترهای بادی یا دستههای طبل و شیپور اجرا میگردد.
هدف اصلی این موسیقی، ایجاد روحیه هماهنگی، انضباط و تقویت حس میهنپرستی در میان سربازان و حاضرین است. از این موسیقی برای علامتدهی، ایجاد نظم در حرکت جمعی و همچنین در مراسم رسمی و یادبود استفاده میشود. سازهای به کار رفته در آن اغلب شیپور، طبل، سنج و سازهای بادی برنجی هستند که صدایی رسا و پرطنین ایجاد میکنند.
موسیقی نظامی در فرهنگهای مختلف دنیا جایگاه ویژهای دارد و بخشی از تاریخ و سنتهای ارتش هر کشور به شمار میآید.
موسیقی نظامی در ایران
موسیقی نظامی در ایران پیشینهای بسیار قدیمی دارد. همیشه سرودهای جنگافزار باعث شادی و انرژی سربازان و کوشش آنان برای رسیدن به موفقیت بودهاست. زنوفن، تاریخنویس یونانی، در کتاب «خصال کوروش» به سرودی اشاره میکند که کوروش و لشکریانش هنگام یورش به سربازان آسور آن را میخواندند. همچنین در این کتاب از صدای شیپور به عنوان نشانهای برای حرکت و آغاز حمله سپاه کوروش یاد شدهاست.
بر اساس روایت این کتاب، کوروش به فرمانده سپاه دستور میدهد که هنگام نبرد، همراه یارانش در جلوی صفوف سپاه بایستد و هنگامی که حمله از دو سو آغاز شد، او سرود جنگی را خواهد خواند و آنها بیدرنگ پاسخ او را خواهند داد؛ و این رویداد همانگونه رخ داد.
سازهایی مانند کووس، دهل، کرنا، شیپور، سرنا و… از سازهای موسیقی نظامی به شمار میروند که در شعرهای سرایندگان نیز دیده میشوند.