پیچهای آلن و پیچهای ستارهای، با توجه به کاربردهای ویژهای که دارند، با پیچهای معمولی مثل پیچهای سرصاف یا پیچهای فیلیپس فرق میکنند. برای باز و بسته کردن این پیچها، باید از ابزار مخصوص خودشان، یعنی آچار آلن یا آچار ستارهای استفاده کرد. اما این دو آچار چه تفاوتی با هم دارند؟ در این مطلب از مجله رونیکس، به بررسی تفاوتهای آچار آلن و آچار ستارهای میپردازیم.
رونیکس را بخوانید.
پیچ آلن و پیچ ستارهای، از تاریخچه تا کاربرد
پیش از آنکه بخواهیم آچار آلن و ستارهای را با هم مقایسه کنیم، بهتر است ابتدا با ویژگیهای پیچ آلن و پیچ ستارهای آشنا شویم.
شاید برایتان جالب باشد که پیچ آلن نخستین بار در سال ۱۹۳۶ در آلمان ساخته شد؛ اما در آن زمان استاندارد مشخصی برای اندازههای سرپیچ، طول قسمتهای رزوهدار و بدون رزوه آن وجود نداشت. پس از سالها مطالعه و آزمایش، سرانجام در سال ۱۹۶۰ این پیچ مطابق با استانداردهای جهانی تولید شد. شکل ششضلعی سر این پیچ باعث میشود نیروی پیچش بهطور یکنواخت پخش شود و در نتیجه اتصال بین پیچ و قطعات محکمتر و مقاومتر شود. امروزه به دلیل استحکام و مقاومت بسیار بالا، از انواع پیچ آلن در زمینههایی مانند ساختمانسازی، راهسازی، صنعت خودرو، اتصال قطعات فلزی و موارد مشابه استفاده میشود.
شرکت تکسترون برای نخستین بار در سال ۱۹۶۷ میلادی، پیچهایی با نام تجاری کمکار به بازار عرضه کرد که به پیچ ستارهای معروف شدند. طراحی این پیچ در واقع تکاملیافته پیچ آلن بود که شکل سر آن به یک ستاره ششپر تغییر کرد. امروزه از این نوع پیچ در زمینههای بسیار متنوعی استفاده میشود. از وسایل الکترونیکی و اجزای داخلی رایانه و لپتاپ گرفته تا موتورسیکلت و دوچرخه، برای محکم کردن قطعات مختلف، از پیچ ستارهای کمک میگیرند.
آلن ست 9 عددی ستارهای الوان بلند RH 2043آلن ششگوش رونیکس
انواع و کاربردهای آچار آلن
آچار آلن (که با نامهای Allen wrench یا Hex key هم شناخته میشود) در شکلهای گوناگونی ساخته میشود. رایجترین نوع آن، آچاری است که به شکل حرف L انگلیسی طراحی شده است. قسمت کوتاهتر این آچار برای اعمال نیروی بیشتر و سفت کردن بهتر به کار میرود، در حالی که قسمت بلندتر آن برای باز و بسته کردن پیچهایی مناسب است که در فضاهای تنگ و دسترسی دشوار قرار دارند.
آچار آلن یا آچار ششگوش در شکلهای مختلفی ساخته میشود. از جمله میتوان به آچار آلن سهطرفه، آچار آلن با دستهی T شکل، آچار آلن با دستهی P شکل، آچار آلن با سری گرد، آچار آلن مغناطیسی، آچار آلن چاقویی و انواع دیگر اشاره کرد. این آچارها از نظر اندازه و همینطور تعداد اضلاع قسمت سری (نوک کار) با یکدیگر تفاوت دارند.
آچارهای آلن با کیفیت و در مدلهای گوناگون رونیکس، در اندازههای مختلف به صورت تکی یا مجموعهای تولید میشوند. این محصولات مطابق با معتبرترین استانداردهای جهانی ساخته شدهاند تا نیازهای مختلف مشتریان را به خوبی برطرف کنند.
آچارهای آلن در زمینههای متعددی استفاده میشوند. برای نمونه میتوان به صنایع چوب و مبلمانسازی، خودروسازی، صنعت هوافضا، تعمیر دوچرخه و موتورسیکلت و همچنین تعمیرات ظریف لوازم الکترونیکی اشاره کرد که تنها بخشی از کاربردهای گسترده این آچارها هستند.
آشنایی با انواع مختلف آچار | هر آچار کجا کاربرد دارد؟
انواع و کاربردهای آچار ستارهای
آچار ستارهای با الهام از آچار آلن ساخته شد. این طراحی جدید، شکل متفاوتی دارد.
در آچارهای ستارهای، به جای شش ضلع، شش لبه یا پَر دیده میشود. برخی شرکتها هم نمونههای ۱۰ یا ۱۲ پَر تولید میکنند؛ اما طراحی اصلی و ثبتشدهی آچار ستارهای (که TORX نام دارد) دارای شش لبه است.
در طول زمان، شکل این آچارها بهبود یافته است. برای نمونه، در ابتدا نوک پرهها تیز بود، اما بعداً برای چسبندگی بهتر، لبهها را پخ کردند.
آچار ستارهای سوراخدار یک ابزار ویژه است که برای باز و بسته کردن پیچهای ستارهای دارای پین ساخته شده است. این آچار را با نام آچار ستارهای امنیتی نیز میشناسند، زیرا معمولاً در کارهای روزمره و معمولی از آن استفاده نمیشود.
انواع مختلف این آچار در دو مدل اصلی T و E تولید میشوند. به طور کلی، آچارهای ستارهای نوع T شبیه پیچگوشتی هستند و نوک آنها داخل شیار پیچهای ستارهای قرار میگیرد. آچارهای نوع E یا بکسهای ستارهای نیز ابزارهای تخصصیتری هستند که برای شل یا سفت کردن مهرههای ستارهای یا ششپر به کار میروند.
آچارهای ستارهای در دو دسته اصلی T و E ساخته میشوند. اندازههای نوع T از T1 تا T100 و اندازههای نوع E از E2 تا E24 هستند. این دو دسته را نمیتوان به طور کامل جایگزین یکدیگر دانست. به عنوان نمونه، آچار ستارهای E2 از نظر اندازه، فاصله بین دو لبه و بیشترین گشتاوری که میتواند تحمل کند، مشابه آچار ستارهای T5 است. جزئیات و مشخصات هر یک از این آچارها در جدول زیر آورده شده است.
| E~T | فاصله لبه تا لبه | محدوده گشتاور | سایز | ||
| اینچ (in) | میلیمتر (mm) | پوندفوت (lb·ft) | نیوتنمتر (N.m) | ||
| 0,035 | 0,90 | 0,015-0,022 | 0,02-0,03 | T1 | |
| 0,039 | 1,00 | 0,052-0,066 | 0,07-0,09 | T2 | |
| 0,047 | 1,20 | 0,10-0,13 | 0,14-0,18 | T3 | |
| 0,053 | 1,35 | 0,16-0,21 | 0,22-0,28 | T4 | |
| E2 | 0,059 | 1,50 | 0,32-0,38 | 0,43-0,51 | T5 |
| 0,069 | 1,75 | 0,55-0,66 | 0,55-0,66 | T6 | |
| 0,083 | 2,10 | 1,0-1,3 | 1,0-1,3 | T7 | |
| 0,094 | 2,40 | 1,6-1,9 | 1,6-1,9 | T8 | |
| 0,102 | 2,60 | 2,1-2,5 | 2,8-3,4 | T9 | |
| 0,110 | 2,80 | 2,7-3,3 | 3,7-4,5 | T10 | |
| 0,132 | 3,35 | 4,7-5,7 | 6,4-7,7 | T15 | |
| E4 | 0,156 | 3,95 | 7,7-9,4 | 10,5-12,7 | T20 |
| E5 | 0,177 | 4,50 | 11,7-14,0 | 15,9-19 | T25 |
| 0,201 | 5,10 | 16,6-19,8 | 22,5-26,9 | T27 | |
| E6 | 0,220 | 5,60 | 22,9-27,6 | 31,1-37,4 | T30 |
| E7 | 0,232 | 5,90 | T35 | ||
| E8 | 0,266 | 6,75 | 39,9-48,0 | 54,1-65,1 | T40 |
| 0,312 | 7,93 | 63,4-76,1 | 86-103,2 | T45 | |
| E10 | 0,352 | 8,95 | 97-117 | 132-158 | T50 |
| E12 | 0,447 | 11,35 | 161-189 | 218-256 | T55 |
| E16 | 0,530 | 13,45 | 280-328 | 379-445 | T60 |
| E18 | 0,618 | 15,70 | 460-520 | 630-700 | T70 |
| E20 | 0,699 | 17,75 | 696-773 | 943-1048 | T80 |
| 0,795 | 20,20 | 984-1094 | 1334-1483 | T90 | |
| E24 | 0,882 | 22,40 | 1359-1511 | 1843-2048 | T100 |
مقایسه آچار آلن و ستاره ای
حالا میخواهیم تفاوتهای اصلی بین آچار آلن و آچار ستارهای را بررسی کنیم. اولین فرق در شکل ظاهری آنهاست. مقطع آچار ستارهای به شکل یک ستاره با شش پَر است، نه یک ششضلعی ساده. این طراحی باعث میشود آچار محکمتر داخل پیچ قفل شود و با قدرت چرخش بیشتری، باز و بستن پیچ آسانتر شود.
آچار ستارهای به دلیل ساختار ویژهای که دارد، بیشتر در صنایع الکترونیکی و برای کارهای ظریف و حساس، مثل اتصال قطعات کوچک، استفاده میشود.
علاوه بر این، نوعی آچار ستارهای با سوراخ مرکزی هم وجود دارد که مخصوص پیچهای ستارهای پیندار است. این مدل کاربردهای تخصصیتری دارد؛ مثلاً برای باز کردن پیچ شیر گاز در پکیجهای دیواری از آن استفاده میکنند.
در نتیجه، وقتی میخواهید این دو آچار را با هم مقایسه کنید، در نگاه اول میتوانید از روی شکل سر آنها به راحتی تفاوتشان را تشخیص دهید.
سخن آخر
در این نوشته از مجله رونیکس، به سراغ دو ابزار پرکاربرد یعنی آچار آلن و آچار ستارهای رفتهایم. ویژگیها و موارد استفاده هر یک را مرور کرده و سپس آنها را با هم سنجیدیم. به نظر شما اصلیترین فرق بین آچار آلن و آچار ستارهای چیست؟
نظرهای خود را میتوانید در بخش دیدگاههای همین صفحه با ما در میان بگذارید.
سوالات متداول
مهمترین فرق بین آچار آلن و آچار ستارهای (آچار خورشیدی) در شکل سر آنهاست. سر آچار آلن به صورت ششضلعی است، در حالی که سر آچار ستارهای شکلی شبیه به یک ستاره با چندین پَر دارد.
آچار ستارهای با سایز T30 معمولاً برای چه کاری استفاده میشود؟
این آچار در صنایع سنگین مانند تعمیرات جرثقیل، لوکوموتیو، اسکلتهای فلزی و موارد مشابه کاربرد دارد.
چگونه میتوان مدلهای مختلف آچار آلن و آچار ستارهای رونیکس را خرید؟
شما میتوانید با مراجعه به فروشگاههای معتبر ابزارفروشی در سراسر کشور، این آچارها و دیگر محصولات برند رونیکس را تهیه کنید.