تعمیر رگلاتور آبگرمکن آسان است!؟ فرض کنید پس از یک روز پرمشغله و خستهکننده، تصمیم میگیرید دوش بگیرید و از یک حمام گرم لذت ببرید؛ اما ناگهان میبینید که آب گرم نیست! عوامل این مشکل متعدد هستند؛ اما یکی از شایعترین دلایلی که باعث میشود آب گرم نشود، خرابی رگلاتور آبگرمکن است. رگلاتور مسئول کنترل فشار گاز است و هر مشکلی در کارکرد آن میتواند به تمام دستگاه آسیب وارد کند.
هرچند تعمیر رگلاتور آبگرمکن به دانش و مهارت ویژهای نیاز دارد و بهتر است این کار توسط افراد حرفهای انجام شود، اما گاهی ممکن است خودتان هم بتوانید آن را تعویض یا تعمیر کنید. در این نوشته، اصلیترین دلایل خرابی رگلاتور آبگرمکن را مرور میکنیم و روش تعمیر آن را نیز به شما آموزش میدهیم.
رونیکس را بخوانید.
رگلاتور چیست و چطور عمل میکند؟
رگلاتور یک وسیله مکانیکی مهم است که در بیشتر وسایل خانه، مثل آبگرمکنها، کاربرد دارد. کار اصلی آن تنظیم و کنترل فشار گازی است که وارد دستگاه میشود. فشار گاز در کپسولها یا لولهها معمولاً خیلی زیاد است و اگر به درستی کنترل نشود، ممکن است به وسیله آسیب بزند یا حتی باعث حوادث خطرناکی شود. رگلاتور این فشار بالا را کم میکند و به حد ایمن و مناسب میرساند تا از اینگونه مشکلات پیشگیری کند.
اجزای تشکیلدهنده رگلاتور
برای شروع تعمیر رگلاتور آبگرمکن، ابتدا باید دلیل مشکل را پیدا کنید. برای این کار لازم است اجزای مختلف آن را بشناسید. در ادامه میبینیم که یک رگلاتور از چه بخشهایی تشکیل شده و هر بخش چه کاری انجام میدهد.
**بدنه:** معمولاً بدنه رگلاتور از جنس برنج یا استیل ساخته میشود. انتخاب جنس بدنه به ویژگیهای شیمیایی گازی که استفاده میشود بستگی دارد. اگر گاز خاصیت خورندگی بالایی دارد، بهتر است از رگلاتور با بدنه استیل استفاده شود.
**دسته تنظیم:** با چرخاندن این دسته میتوانید فشار گاز خروجی را به دقت کم یا زیاد کنید و آن را روی مقدار دلخواه خود قرار دهید.
**دیافراگم:** این قطعه معمولاً از جنس پلاستیک یا فلز انعطافپذیر ساخته شده است. اگر فشار گاز از حد مجاز بالاتر برود، دیافراگم واکنش نشان میدهد و مانند یک محافظ عمل میکند تا فشار در محدوده ایمن باقی بماند.
**فنر:** فنر بین دسته تنظیم و دیافراگم قرار دارد و به کنترل دقیقتر فشار گاز کمک میکند.
**شیر (ولو):** این بخش نقش مهمی در تنظیم فشار دارد. با تغییر موقعیت دیافراگم و شیر میتوانید فشار گاز خروجی را به طور دقیق تنظیم کنید.
انواع رگلاتور در آبگرمکنها را بشناسید
برای تعمیر تنظیمکننده (رگلاتور) آبگرمکن، ابتدا باید به نوع آن دقت کنید. آبگرمکنها معمولاً دو نوع تنظیمکننده دارند که کارشان حفظ دما و فشار آب گرم در حالت مناسب است. هر یک از این تنظیمکنندهها کار مشخصی انجام میدهند و اگر خراب شوند، میتوانند کارکرد کل دستگاه را با مشکل مواجه کنند.
تنظیمکننده گاز
تنظیمکننده گاز، مسئول کنترل مقدار گازی است که به مشعل میرسد. این قطعه با توجه به فشار آب، اندازه شعله را تغییر داده و گرمای لازم برای رسیدن آب به دمای مورد نظر را ایجاد میکند. اگر تنظیمکننده گاز مشکل پیدا کند، آبگرمکن روشن نمیشود و گرمایی تولید نمیکند. بدیهی است که این اتفاق در روزهای سرد میتواند دردسرساز باشد.
تنظیمکننده آب
تنظیمکننده آب در آبگرمکن، نقش مهمی در کنترل فشار آب خروجی دارد. این قطعه از بخشهای مختلفی تشکیل شده که شامل بدنه، قاب برنجی، شیپوره، شیر آهستهسوز، مجموعه ساقه سوپاپ، قسمت مغزی آببندی، شیر تنظیم دما، مجموعه دیافراگم و میله سوپاپ آب میشود. این اجزا با هم کار میکنند تا فشار آب گرم خروجی در حد مناسب باقی بماند. هر مشکلی در کارکرد هر یک از این بخشها میتواند باعث اختلال در تأمین آب گرم شود.
رایجترین علت خرابی رگلاتور آبگرمکن
اولین گام برای تعمیر آبگرمکن، بررسی و پیدا کردن مشکل رگلاتور آن است. در جدول زیر، معمولترین اشکالاتی که برای رگلاتور آبگرمکن پیش میآید و دلایل ایجاد آنها آورده شده است. اگر دلیل این مشکلات و روش رفع آنها را بدانید، به راحتی میتوانید رگلاتور دستگاه خود را درست کنید.
| مشکلات و علتهای رایج خرابی رگلاتور آبگرمکن | ||
| مشکل | علت | راهحل |
| نوسانات دمای آب | عدم تنظیم صحیح فشار آب ورودی | تمیزکردن یا تعویض رگلاتور |
| نشتی آب | فرسودگی یا آسیبدیدگی دیافراگم یا واشر | تعویض دیافراگم یا واشر |
| خاموششدن آبگرمکن | خرابی کامل رگلاتور | تعویض رگلاتور |
| صدای بلند | انباشته شدن رسوبات یا جرم در رگلاتور | تمیزکردن رگلاتور |
| عدم کارکرد صحیح شیر تخلیه | خرابی شیر تخلیه | تمیزکردن یا تعویض شیر تخلیه |
مراحل تعمیر رگلاتور آبگرمکن
تعمیر ترموستات آبگرمکن کاری تخصصی و پیچیده است. اگر قبلاً با ابزارهای لولهکشی و تأسیسات کار کردهاید، شاید بتوانید این کار را خودتان انجام دهید. اما اگر در این زمینه تجربه ندارید، بهتر است کار را به یک تعمیرکار حرفهای واگذار کنید. گاهی اوقات تعمیر ترموستات امکانپذیر نیست و باید قطعه را عوض کنید. بنابراین قبل از هر کاری، با یک متخصص مشورت کنید و خودتان دست به کار نشوید.
تعمیر رگلاتور آبگرمکن مخزنی (ایستاده)
آبگرمکنهای ایستاده از نظر اندازه، بزرگتر از مدلهای دیواری هستند و برای استفاده در خانهها یا آپارتمانهای کوچک گزینه مناسبی محسوب نمیشوند. خوب است بدانید که آبگرمکن ایستاده در واقع همان نوع مخزندار است. فرق اصلی آن با آبگرمکن دیواری در داشتن یک مخزن ذخیره آب است. به خاطر وجود این مخزن، معمولاً کاهش فشار آب کمتری در هنگام استفاده احساس میشود. اگر نیاز به تعمیر یا تعویض رگلاتور آبگرمکن مخزنی خود دارید، میتوانید این مراحل را دنبال کنید. همچنین اگر قصد تعویض رگلاتور را دارید، پس از جدا کردن رگلاتور قدیمی، رگلاتور جدید را نصب کنید.
ابتدا شیر آب ورودی به آبگرمکن را کاملاً ببندید.
سپس مهره برنجی که لوله آب سرد را به رگلاتور وصل کرده باز کنید و لوله مسی را جدا نمایید.
بعد از آن، پیچهای نگهدارنده رگلاتور را شل کرده و کل رگلاتور را از جای خود خارج کنید.
درپوش روی ساقه سوپاپ را باز کنید.
پوشش خارجی رگلاتور را از بدنه اصلی جدا کنید تا شیر احتراق قابل دسترسی باشد.
قسمت بالایی مغزی رگلاتور را بردارید و اورینگ سیلیکونی داخل آن را نیز درآورید.
اگر داخل رگلاتور رسوب جمع شده باشد، آن را به طور کامل تمیز کنید.
تعمیر رگلاتور آبگرمکن دیواری
آبگرمکن دیواری ابعاد کمی دارد و روی دیوار سوار میشود. این مدل آبگرمکن، منبع ذخیره آب ندارد و لوله آب سرد مستقیماً به آن متصل میگردد. همین نداشتن مخزن گاهی میتواند سبب کاهش فشار آب شود. برای تعمیر رگلاتور آبگرمکن دیواری، این مراحل را به ترتیب انجام دهید.
آبگرمکن را خاموش کرده و از پریز برق بکشید.
شیر ورودی آب سرد را کاملاً ببندید.
آب باقیمانده داخل رگلاتور را تخلیه کنید.
رگلاتور را از بدنه آبگرمکن جدا نمایید.
قطعههای درون رگلاتور را به دقت وارسی کنید.
رگلاتور را به خوبی پاک و تمیز کنید.
قطعات رگلاتور را دوباره سر هم کنید.
رگلاتور را در جای خود روی آبگرمکن ببندید.
شیر آب سرد را باز کنید.
مطمئن شوید که رگلاتور نشتی ندارد.
آبگرمکن را به برق زده و آن را روشن کنید.
تعویض رگلاتور آبگرمکن: دیواری و مخزنی
آبگرمکنها عموماً در دو مدل دیواری و مخزنی عرضه میشوند. با وجود تفاوت در ساختار و شیوه کارکردشان، روش تعویض رگلاتور در هر دو نوع تقریباً مشابه است. میخواهید گامهای نصب این قطعه مهم را با هم مرور کنیم؟
**گام اول: قطع کردن آب**
در ابتدا شیر اصلی آب را کاملاً ببندید تا ورودی آب به آبگرمکن قطع شود.
**گام دوم: دسترسی به رگلاتور**
مهرهای برنجی که مسیر آب سرد را تنظیم میکند، پیدا کرده و آن را باز کنید.
**گام سوم: باز کردن لوله مسی**
لوله مسی که مربوط به ورود یا خروج آب است را تشخیص داده و باز کنید.
**گام چهارم: شل کردن پیچها**
دو پیچ نزدیک به رگلاتور را شل کرده و سپس به طور کامل بیرون بیاورید.
**گام پنجم: تعویض اورینگ**
اورینگ قدیمی را با یک اورینگ نو عوض کنید تا از چکه کردن آب جلوگیری شود.
**گام ششم: تنظیم دمای آب**
پیچ تنظیم دما را باز کرده و با کمک پیچگوشتی، قطعه شیپوره را خارج کنید.
**گام هفتم: باز کردن ساقه سوپاپ**
با استفاده از یک آچار فرانسه، ساقه سوپاپ را باز کنید.
مرحله هشتم: باز کردن قاب روی آبگرمکن
پیچهایی که در پشت قاب فلزی قرار دارند را باز کنید. سپس قاب را به آرامی از تنظیمکننده گاز (رگلاتور) جدا نمایید.
مرحله نهم: آزاد کردن دیافراگم و درآوردن شیر جرقه
دیافراگم را کمی شل کنید تا بتوانید شیر مربوط به جرقه زن (شیر احتراق) را از جای خود خارج کنید.
مرحله دهم: بررسی و تمیز کردن رسوب
قسمت بالایی مغزی آبگرمکن را بردارید. داخل محفظه را با دقت نگاه کنید تا اگر رسوب یا مواد اضافی وجود دارد، آن را پیدا کنید. در صورت مشاهده رسوب، آن قسمت را به خوبی تمیز نمایید.
مرحله یازدهم: نصب تنظیمکننده گاز جدید
در صورتی که نیاز بود، یک تنظیمکننده گاز (رگلاتور) جدید را نصب کنید. بعد از رعایت کامل نکات ایمنی، قطعات آبگرمکن را دوباره به ترتیب سر هم بندی کنید.
سخن آخر
ترموستات آبگرمکن برای کارکرد درست و بیخطر این وسیله بسیار مهم است. با آشنایی نشانههای خرابی و مراقبت اصولی، میتوانید از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کنید. هرچند در این مطلب، راههای تعمیر و جایگزینی این قطعه بیان شد، اما به یاد داشته باشید که کار با دستگاهها و لوازم گازی، دانش و تجربه ویژه میخواهد. اگر از توانایی خود برای انجام این کار اطمینان ندارید، حتماً از یک فرد ماهر کمک بگیرید. سلامت شما و عزیزانتان ارزشمندتر از کمکردن هزینههاست.
سوالات متداول:
چطور بفهمیم تنظیمکننده (رگلاتور) آبگرمکن خراب شده است؟
مشکلی مثل کم یا زیاد شدن غیرعادی دمای آب، روشن نشدن شعله، خاموش شدن ناگهانی دستگاه یا شنیدن صداهای غیرمعمول از آبگرمکن میتواند از نشانههای خرابی تنظیمکننده باشد.
آیا خودمان میتوانیم تنظیمکننده آبگرمکن را تعمیر کنیم؟
اگر اطلاعات کافی درباره اجزای آبگرمکن دارید، شاید بتوانید مشکلات کوچک را برطرف کنید. اما برای تعمیرات اساسی یا تعویض قطعه، حتماً از یک تعمیرکار متخصص کمک بگیرید.
چه چیزهایی باعث خرابی تنظیمکننده آبگرمکن میشود؟
عواملی مثل جمع شدن رسوب، بدی کیفیت آب، استفاده زیاد و طولانیمدت، فشار بیش از حد آب یا گاز و همچنین تنظیم نادرست دستگاه میتوانند به خرابی تنظیمکننده منجر شوند.
چطور عمر تنظیمکننده آبگرمکن را بیشتر کنیم؟
نصب فیلترهای مناسب برای آب و گاز، انجام سرویس منظم آبگرمکن و تنظیم دقیق فشار آب و گاز میتواند به دوام بیشتر این قطعه کمک کند.
آیا تنظیمکننده آبگرمکن قابل تعمیر است یا حتماً باید عوض شود؟
در بسیاری از مواقع اگر مشکل کوچک باشد، قابل تعمیر است. اما اگر خرابی جدی باشد یا قطعه کاملاً فرسوده شده، باید آن را تعویض کرد.
هزینه تعمیر یا تعویض تنظیمکننده چقدر است؟
این هزینه بستگی به نوع آبگرمکن، مدل تنظیمکننده و میزان خرابی دارد. معمولاً تعمیر کردن هزینه کمتری نسبت به تعویض کامل دارد.
آیا تعمیر تنظیمکننده آبگرمکن کار خطرناکی است؟
بله، اگر تعمیر تنظیمکننده گاز یا آب به شکل درست انجام نشود، ممکن است باعث نشت گاز، آتشسوزی یا آسیب دیدن کل دستگاه شود. بنابراین بهتر است همیشه از افراد باتجربه و ماهر برای این کار کمک بگیرید.