سنسور کیلومتر خودرو نه تنها سرعت لحظهای ماشین را نشان میدهد، بلکه این اطلاعات را به کامپیوتر مرکزی خودرو (ECU) و سیستم ترمز ضد قفل (ABS) نیز ارسال میکند. به این ترتیب، این قطعه نقش بسیار مهمی در حفظ ایمنی وسیله نقلیه شما ایفا میکند.
با در نظر گرفتن اهمیت عملکرد سنسور کیلومتر، خرابی آن میتواند کارکرد صحیح خودروی شما را با مشکل مواجه کند. آشنایی با روش تعمیر این سنسور به شما امکان میدهد در صورت بروز مشکل، سریعاً آن را رفع کرده و امنیت خودرویتان را بالا ببرید.
در این مطلب از مجله رونیکس، ابتدا با وظایف سنسور کیلومتر آشنا میشویم، سپس نشانههای خرابی آن را مرور کرده و در نهایت راهحلهای رفع مشکلات رایج این سنسور را یاد خواهیم گرفت.
رونیکس را بخوانید.
نحوه عملکرد سنسور کیلومتر
سنسور سرعت خودرو یک قطعه مهم است که معمولاً بین جعبه دنده و دیفرانسیل نصب میشود. این قطعه در خودروهای مختلف، به روشهای گوناگون سرعت چرخیدن چرخها را اندازه میگیرد و عدد سرعت را به کامپیوتر مرکزی خودرو (ECU) ارسال میکند.
کامپیوتر مرکزی خودرو این اطلاعات سرعت را به جعبه دنده، موتور، سیستم ترمز ضد قفل (ABS) و سیستم کنترل پایداری (ESC) میفرستد. با این کار، به تعویض بهموقع دنده، کنترل بهتر خودرو و عملکرد درست ترمزهای ضد قفل کمک میکند.
مکانیزمهای مختلف سنسور سرعت خودرو
سنسورهای مختلف، هر کدام روش خاص خود را برای سنجش و فرستادن اطلاعات درست سرعت دارند. شناخت این روشهای گوناگون به شما کمک میکند تا بهترین راه را برای تعمیر سنسور کیلومتر خود انتخاب کنید.
سنسورهای مغناطیسی (سنسور اثر هال)
سنسورهای مغناطیسی سرعت در خودرو با بهرهگیری از پدیدهای به نام اثر هال کار میکنند. این سنسورها سرعت چرخش یا حرکت را از طریق تغییرات ایجاد شده در میدان مغناطیسی اطراف خود تشخیص میدهند. سپس این اطلاعات را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل کرده و برای پردازش به واحد کنترل الکترونیکی (ECU) خودرو ارسال میکنند. به دلیل دقت عملیاتی بالا در این سنسورها، آنها نقش مهمی در افزایش ایمنی و عملکرد مطمئن خودرو ایفا میکنند.
سنسورهای القایی
این حسگرها برای سنجش سرعت خودرو از پدیده القای الکترومغناطیسی بهره میبرند. این قطعات که از یک سیمپیچ و یک هسته آهنی تشکیل شدهاند، با عبور دندانههای چرخدنده در کنارشان، یک سیگنال الکتریکی تولید میکنند که مبنای محاسبه سرعت خودرو قرار میگیرد. این حسگرها نیازی به منبع نیروی جداگانه ندارند و بسیار بادوام و مقاوم هستند.
وظایف سنسور کیلومتر
سنسور کیلومتر در خودرو، علاوه بر سنجش سرعت، وظایف حیاتی دیگری نیز بر عهده دارد. به همین دلیل، تعمیر و نگهداری این قطعه بسیار مهم است. از اصلیترین کارهایی که این سنسور انجام میدهد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
* افزایش ایمنی خودرو با فرستادن دادههای سرعت به سیستمهای ترمز ضدقفل (ABS) و کنترل پایداری (ESC)
* فراهم کردن اطلاعات لازم برای عملکرد صحیح گیربکس
* ارسال اطلاعات سرعت به بخش جعبه دنده
* کمک به کارکرد بهتر و بهینهتر موتور
* کمک به کامپیوتر خودرو (ECU) برای تشخیص مشکلات احتمالی موتور
نشانه های خراب شدن سنسور کیلومتر
مهمترین نشانه خرابی سنسور سرعت، درست کار نکردن عقربه سرعتسنج است؛ اما نشانههای دیگری هم وجود دارند که به شما هشدار میدهند زمان تعمیر یا تعویض سنسور فرا رسیده است. برای رفع مشکلات این سنسور، بهتر است ابتدا با مهمترین علامتهای خرابی آن آشنا شوید.
مشکلات تعویض دنده
در برخی خودروها، به ویژه نمونههای مجهز به جعبهدنده اتوماتیک، خرابی سنسور سرعتسنج میتواند باعث ایجاد مشکل در عملکرد گیربکس شود. در این شرایط، تعویض دنده به سختی انجام میشود، دندهها درست عمل نمیکنند و ممکن است گیر کنند. دلیل این اتفاق این است که سیستم گیربکس برای تعویض نرم و به موقع دندهها، به دادههای دقیق سنسور سرعتسنج وابسته است. بنابراین، وقتی این سنسور درست کار نکند، عملکرد گیربکس نیز مختل میگردد.
روششدن چراغ چک موتور
چراغ هشدار موتور ممکن است به دلایل گوناگونی فعال شود که یکی از آنها خرابی حسگر سرعت است. واحد کنترل الکترونیکی خودرو که اطلاعات سرعت را از این حسگر میگیرد، در صورت بروز هرگونه مشکل در کارکرد آن، چراغ چک موتور را روشن میکند.
مشکل کروز کنترل
دستگاههای کنترل سرعت خودکار که مسئول تنظیم سرعت خودرو هستند، دادههای لازم برای این کار را از حسگر سرعت خودرو میگیرند. اگر این حسگر خراب شود، سیستم کنترل سرعت نیز دچار اختلال میشود یا ممکن است به طور کامل از کار بیفتد. به همین دلیل، درست کردن حسگر سرعت میتواند تأثیر بسیار مهمی بر ایمنی وسیله نقلیه شما داشته باشد.
اختلال در عملکرد موتور خودرو
از آنجا که واحد کنترل موتور برای تنظیم مصرف سوخت به دادههای حسگر کیلومتر اتکا دارد، هرگونه خرابی در این حسگر میتواند منجر به مشکلات سوختی شود و کارکرد کلی موتور را با اختلال مواجه کند.
توقف خودرو
خرابی سنسور کیلومتر میتواند به طور مستقیم روی کارکرد موتور تأثیر بگذارد و در بعضی مواقع حتی باعث توقف خودرو در حین حرکت شود. این اتفاق یک مشکل ایمنی جدی برای خودروی شما ایجاد میکند. یکی از مهمترین دلایل خاموش شدن ناگهانی خودرو، اختلال در عملکرد این سنسور هنگام ترمزگیری است. با تعمیر بهموقع سنسور کیلومتر، این مشکل حل خواهد شد.
سروصدای زیاد
از دیگر علائم خرابی سنسور میتوان به ایجاد سر و صدای غیرعادی در خودرو اشاره کرد. علاوه بر این، اگر خودرو در سربالاییها به خوبی حرکت نمیکند یا موتور آن ریپ میزند، این موارد نیز نشان میدهند که تعمیر سنسور خودرو باید جزو کارهای فوری شما باشد.
روشنشدن چراغ هشدار ABS
خودروهای دارای سیستم ترمز هوشمند یا ABS، دادههای سرعت را از حسگر سرعت خودرو میگیرند. اگر مشکلی در کار این حسگر پیش بیاید، سیستم ترمز ABS به درستی کار نمیکند و چراغ اخطار آن روشن میشود.
اگر خودروی شما مشکل ترمز دارد و احتمال میدهید مربوط به لنتهای ترمز باشد، پیشنهاد میکنیم مقاله جامع آموزش تعویض لنت خودرو را مطالعه کنید. این مقاله تمام مراحل کار را از ابتدا تا انتها به طور کامل پوشش میدهد.
آموزش تعمیر سنسور کیلومتر
اگر علائم خرابی سنسور کیلومتر را مشاهده کردید، برای بهتر کار کردن خودرو و حفظ ایمنی آن، و همچنین برای جلوگیری از آسیب دیدن قطعات دیگر، باید نسبت به تعمیر یا تعویض آن اقدام کنید. برای انجام این کار به ابزارهای زیر نیاز دارید:
– اسکنر OBD-II
– مولتیمتر
– پیچگوشتی
– سنسور جدید
در ادامه، مراحل تعمیر سنسور را به ترتیب و قدم به قدم بررسی خواهیم کرد.
برای تهیه ابزارهای لازم میتوانید از کیت ۱۴ قطعه خودروی رونیکس استفاده کنید.
1.بررسی نقص سنسور
ابتدا پیچی که سنسور کیلومتر را روی جعبه دنده ثابت کرده است، باز کنید. پس از باز کردن پیچ، سنسور را به همراه رابط برقی آن خارج نمایید. برای اطمینان از سالم یا خراب بودن سنسور، سوئیچ خودرو را بچرخانید تا جریان برق به سنسور برسد. اگر با چرخاندن دستی سنسور، عقربه کیلومتر شمار حرکت نکند، نشان میدهد سنسور کیلومتر شما مشکل دارد و باید مراحل بعدی را انجام دهید. همچنین در صورت تمایل میتوانید از دستگاه عیبیاب (اسکنر OBD-II) برای آزمایش دقیقتر سنسور استفاده کنید.
2.بررسی سیمپیچ
در این مرحله، سنسور را از جای خود خارج کنید. سپس برای اینکه مطمئن شوید سیمهای پیچیده شده پشت سنسور سالم هستند، از یک مولتیمتر کمک بگیرید. گاهی اوقات، مشکل اصلی سنسور به خاطر آسیب دیدن همین سیمپیچ است. در چنین شرایطی، حتی اگر سنسور کیلومتر را تعمیر یا تعویض کنید، مشکل خودرو برطرف نخواهد شد.
برای انجام این آزمایش، نوک پرابهای مولتیمتر را به دو سر سیمپیچ وصل کنید. عددی که دستگاه نشان میدهد (مقدار مقاومت) را با عدد صحیح و استاندارد آن مقایسه کنید. اگر این دو عدد با هم برابر بودند، یعنی سیمپیچ سالم است.
3.تعمیر یا تعویض سنسور
بعد از اینکه مطمئن شدید سیمپیچها سالم هستند، نوبت به بررسی و رفع مشکل سنسور کیلومتر میرسد. معمولاً این سنسورها قابل تعمیر نیستند و بهتر است یک سنسور نو و اصلاحشده جایگزین آنها شود. برای نصب، کافی است سنسور جدید را دقیقاً در محل خود قرار دهید و پیچهای آن را با دقت و به خوبی سفت کنید.
4.تست سنسور جدید
پس از نصب سنسور جدید، خودرو را روشن کنید تا از رفع مشکل و کارکرد درست سنسور مطمئن شوید. اگر علائمی که پیشتر خودرو داشت – مانند نوسان عقربه سرعتسنج، اشکال در تعویض دنده یا روشن ماندن چراغ هشدار ABS – برطرف شده باشد، یعنی سنسور جدید به درستی کار میکند.
اما اگر پس از تعویض سنسور، همان نشانههای قبلی در خودرو مشاهده شد، بهتر است خودرو را به یک مکانیک مطمئن نشان دهید تا سایر بخشهای مرتبط را نیز بررسی کند.
سخن آخر
از آنجا که خرابی سنسور کیلومتر خودرو میتواند مشکلات متعددی ایجاد کند و ایمنی وسیله نقلیه شما را به میزان چشمگیری کاهش دهد، بهتر است پیش از مواجهه با نیاز به تعمیر این قطعه، با راهکارهای ساده از بروز مشکل جلوگیری کنید یا شدت آن را کم کنید. با رعایت نکات زیر میتوانید در وقت و هزینه خود صرفهجویی کرده و امنیت خودرویتان را بالا ببرید.
– در بازدیدهای دورهای خودرو، از سالم بودن سنسور کیلومتر و اتصالات آن اطمینان حاصل کنید.
– اگر سنسور یا قسمتهای اطراف آن کثیف یا خاکگرفته است، آنها را تمیز کنید.
– با دیدن اولین نشانههای احتمالی خرابی سنسور، برای جلوگیری از گسترش مشکل، سریعاً نسبت به بررسی و رفع آن اقدام نمایید.
اکنون دوست داریم تجربه شما را درباره خرابی سنسور کیلومتر بشنویم. آیا تا به حال سنسور کیلومتر خودروی خود را تعمیر کردهاید؟
سؤالات متداول
انواع مختلف حسگر سرعت سنج کدامند؟
حسگر دندهای و حسگر مغناطیسی از انواع اصلی حسگر سرعت سنج به شمار میروند.
نشانههای خرابی حسگر سرعت سنج چیست؟
ثابت ماندن عقربه سرعتسنج، روشن شدن چراغ هشدار موتور، مشکل در تعویض دنده و خاموش شدن خودرو در سربالاییها از جمله علائم خرابی این حسگر هستند.
حسگر سرعت سنج در کجا قرار دارد؟
در بیشتر خودروها، این حسگر در مسیر خروجی جعبه دنده به دیفرانسیل نصب شده است.