آموزش نگارگری، سبک ها، بازار کار و چند نمونه فوق العاده

نگارگری ایرانی، نمایش و آفرینش زیبایی‌هایی است که در ذهن هنرمند شکل می‌گیرد. طبیعت سرچشمه‌ی الهام اوست، اما نه به این مفهوم که هنرمند عیناً از طبیعت کپی می‌کند. بلکه او آنچه را که نیاز دارد از طبیعت برمی‌گیرد و سپس با تکیه بر اندیشه و نگاه شخصی خود، آن را می‌پرورد و به تصویر می‌کشد.

نگارگری و مینیاتور

شاید شما هم مطالبی خوانده باشید که در آنها نگارگری را با مینیاتور یکی دانسته باشند، اما جالب است که بدانید به هیچ عنوان این دو واژه مترادف یک دیگر نبوده و در کاربرد بسیار متفاوتند.

آن چه امروز به عنوان هنر نگارگری عنوان می شود، اعم از نقاشی های قدیمی و جدید، که از سبک و روش های اروپایی پیروی نکرده و دارای خصوصیات نقاشی سنتی باشد، به نام«مینیاتور» معرفی می شوند. و این مسئله به یک اشتباه رایج و مصطلح تبدیل شده است.

آموزش رشته صنایع دستی، انواع آن و نکات کاربردی

واژه ی مینیاتور در لغت به معنی کوچکتر نشان دادن، نخستین بار توسط جهانگردان اروپایی و سپس خاور شناسان سده ی ۱۹ برای نقاشی ایرانی استفاده شد. این واژه در اصل یک لغت خارجی است که در معنای واقعی، به مینیاتورهای ایرانی یا دیگر کشورها منحصر نمی شود؛ بلکه هر شیئ هنری ظریف و ریز، با هر سبک و شیوه ای که ساخته شده را مینیاتور گویند. این درحالیست که هنرمندان ایرانی برای نقاشی سنتی ایران لفظ «نگارگری» را قبول دارند.

اجرای نگارگری

نگارگری یا همان نقاشی ایرانی، فقط به تصاویر کتاب‌ها و صفحات دستنویس محدود نمی‌شود. هر نقاشی به سبک ایرانی، حتی اگر روی دیوارها یا درهای ساختمان‌ها کشیده شده باشد، نگارگری نام دارد.

روش کار به این صورت است که نگارگر پس از آماده کردن سطح کار، ابتدا轮廓 طرح را با قلم‌موهایی در اندازه‌های مختلف روی کار می‌کشد و سپس داخل آن را رنگ‌آمیزی می‌کند. بهترین قلم‌موها از موی حیواناتی مانند گربه، سنجاب و سمور ساخته می‌شوند که برای این هنر بسیار مناسب هستند. برای مثال، قلم‌موی موی گربه برای کشیدن خطوط بسیار نازک عالی است، چون وقتی خیس می‌شود، نوک آن تیز و مناسب برای ترسیم جزئیات ظریف می‌گردد.
در پایان، پس از رنگ‌آمیزی، کار با قلمگیری و در صورت نیاز پرداز نهایی می‌شود تا تمام جزئیات به طور کامل نمایان شود.

انواع خطوط در نگارگری

خطوط تند: این خطوط از یک سر کلفت شروع می‌شوند و به تدریج باریک و نازک می‌شوند.
خطوط یکنواخت: این خطوط در تمام طول خود یک اندازه و یکدست هستند و ضخامتشان تغییر نمی‌کند.
پرداز: به آراستن قسمت‌های خالی نقاشی با کمک نقطه‌ها و خط‌های بسیار کوچک و ظریف گفته می‌شود.
داغک: وقتی قلم‌مو برای لحظه‌ای ثابت نگه داشته می‌شود تا یک نقطه تاریک و پررنگ برای تاکید در نقاشی ایجاد کند.
خطوط ترکیبی: این خطوط به صورت متناوب و پشت سر هم، قسمت‌های کلفت و نازک دارند.

مکاتب نگارگری

هنر نگارگری در طول تاریخ، از آغاز دوره اسلامی تا به امروز، فراز و نشیب‌های بسیاری را پشت سر گذاشته است. در هر دوره‌ای، با توجه به شرایط و اوضاع زمانه، ویژگی‌های خاصی در این هنر پدیدار شده است. این ویژگی‌های متمایز را در قالب چیزی به نام «مکاتب نگارگری» دسته‌بندی و بررسی می‌کنند.

با این برنامه ساده، تنها با روزی ۵ دقیقه گوش دادن، می‌توانید پس از ۸۰ روز به راحتی و با اعتماد به نفس به هر زبانی صحبت کنید! از پیشرفته‌ترین روش‌های آموزشی استفاده شده که حافظه شما را نیز تقویت می‌کند. یادگیری به کمک تصاویر و با مقرون به صرفه‌ترین هزینه ممکن انجام می‌شود.

مکتب بغداد(عباسی)

تصاویر به طور کامل در دل نوشته جای گرفته‌اند و قابی جداگانه آن‌ها را از متن جدا نمی‌کند.
چیدمان عناصر و پیکره‌ها به سبک نقاشی‌های دوره بیزانس انجام شده و به صورت سه‌تایی سازماندهی شده‌اند.
چهره‌ها شبیه به ویژگی‌های نژاد سامی (عربی) است.
پوشش‌ها با چین‌های زیاد، ضخیم و سنگین نمایش داده شده‌اند.

مکتب سلجوقی

چهره‌های آنان چشم‌هایی باریک و کشیده، شبیه به دانه بادام دارد.
لباس‌هایشان با نقش‌های اسلیمی، گل و برگ تزئین شده است.
همچنین از رنگ‌های گرم و شاد مانند قرمز و زرد به فراوانی استفاده می‌شود.

آموزش طلاسازی از صفر تا صد با 10 درس رایگان

تبریز اول (ایلخانی)

در نگاره‌ها از رنگ‌های متنوع‌تر و هماهنگ‌تری استفاده شده که همراه با توجه بیشتر به جزئیات طبیعت است.
در ترکیب‌بندی این آثار، منظره‌هایی دیده می‌شود که با سبک معمول نقاشی ایرانی متفاوت است و با ویژگی‌های نقاشی دوره مغول درآمیخته است. از جمله این ویژگی‌ها می‌توان به ابرهای موجدار و کنگره‌دار که در هم فرو رفته‌اند، تنه‌ی درختان پرپیچ و خم و بسیار ظریف، کوه‌های بلند و قله‌های تیز، و نیز دشت‌های جداافتاده و پاره‌پاره اشاره کرد.
همچنین، انسان‌ها و حیوانات در این نگاره‌ها پویاتر و پرتحرک‌تر شده‌اند. خطوط طراحی گاهی ضخیم و گاهی نازک هستند و چین‌های لباس با دقت بیشتری ترسیم شده‌اند. علاوه بر این، صحنه‌های شلوغ و پرجمعیت‌تری در این آثار به کار رفته است.

مکتب جلایریان

طبیعت و چشماندازها با دقتی بسیار بالا، همچون فرشی زیبا و پر از نقش‌های رنگارنگ به تصویر کشیده شده‌اند.
نگارگر نیز نام خود را در اثرش به چشم می‌آورد.
پیش از این زمان، نقاشی و نوشته معمولاً در کنار هم و در یک صفحه قرار می‌گرفتند؛ اما از این دوره به بعد، برای هر نگاره صفحه‌ای جداگانه در نظر گرفته شد. همچنین، فضایی ویژه داخل نقاشی برای نوشتن نام اثر طراحی شد. این روش به یک رسم ثابت تبدیل شد و برای سال‌های طولانی ادامه یافت.

مکتب ترکمانان

صورت‌های گرد با ابروهای کمانی، بدن‌های تپل و چاق، بینی و دهانی کوچک و صحنه‌های شگفت‌انگیز و خیال‌انگیز

مکتب هرات

مهم‌ترین نقاش آن دوره، بهزاد بود. سبک نقاشی‌های او، الهام‌بخش ویژگی‌های اصلی مکتب هرات شد.

به لطف طراحی‌های استوار او، چهره‌ها و پیکره‌هایی که پیش از این ثابت و بی‌حالت بودند، جان گرفتند و پویا شدند.
در آثارش، فضا به بخش‌های مشخص تقسیم می‌شود، اجسام و عناصر گوناگون به وفور دیده می‌شوند و آدم‌ها در حالات متنوع و پرتحرک به تصویر کشیده شده‌اند.
همه این اجزا در عین تنوع، با هماهنگی کامل در کنار هم قرار می‌گیرند و این وحدت کلی، یکی از اصول مهم در نگاره‌های اوست.

مکتب صفویه (تبریز دوم)

سرپوش قرمز رنگی که قزلباش‌ها بر سر می‌گذاشتند، از دوازده تکه تشکیل شده بود.
در ساختار این اثر، فضاها و عناصر مختلفی در کنار هم چیده شده‌اند که چندین لایه و بعد را پدید می‌آورند.

مکتب صفوی (اصفهان)

در این دوره، نقاشی و طراحی به صورت برگه‌های جداگانه و مستقل رایج شد. همچنین، شیوه‌ی ترسیم خطوط و قلم‌گیری به عنوان یک ویژگی مهم و متمایزکننده، ارزش و اعتبار خاصی پیدا کرد. علاوه بر این، برخلاف گذشته که تزئین کتاب‌ها مرکز توجه بود، اکنون نقاشی بر روی دیوارها جایگاه برجسته‌تری پیدا کرد و بیشتر مورد استقبال قرار گرفت.

مکتب قاجار

در سال‌های اخیر، شاهد بازگشت جالبی به یک سنت قدیمی بوده‌ایم: نوشتن کتاب توسط خود افراد. این کار که به آن “کتاب‌نگاری” می‌گویند، در واقع همان گردآوری و ثبت نوشته‌ها، خاطرات، اشعار و افکار شخصی در یک مجموعه است.

برخلاف گذشته که این کار تنها مخصوص ادیبان و شعرای بزرگ بود، امروزه افراد عادی زیادی به سمت آن جذب شده‌اند. انگیزه‌های مختلفی پشت این حرکت وجود دارد. برخی می‌خواهند میراث فکری و عاطفی خود را برای خانواده و نسل‌های بعد به جا بگذارند. برخی دیگر این کار را نوعی تمرین برای بهتر نوشتن و منظم کردن ایده‌های خود می‌دانند. برای بسیاری نیز، کتاب‌نگاری مانند یک دوست صمیمی است که می‌توانند در آن احساسات و دغدغه‌های درونی خود را بدون هیچ censored بازگو کنند.

این روند تنها به نوشتن متن محدود نمی‌شود. با پیشرفت تکنولوژی، روش‌های جدیدی برای کتاب‌نگاری به وجود آمده است. افراد می‌توانند از ابزارهای دیجیتال، وبلاگ‌های شخصی و شبکه‌های اجتماعی برای ثبت و حتی به اشتراک گذاشتن نوشته‌های خود استفاده کنند. این موضوع باعث شده است که کتاب‌نگاری از یک فعالیت کاملاً خصوصی، گاهی به یک تجربه‌ی جمعی و قابل دسترس برای همه تبدیل شود.

به طور کلی، این علاقه‌ی دوباره به کتاب‌نگاری نشان می‌دهد که انسان‌ها هنوز هم به ثبت و بیان شخصی تجربیات خود اهمیت زیادی می‌دهند. در دنیای پرشتاب امروز، کتاب‌نگاری می‌توانند مکانی امن برای توقف، تأمل و بیان صادقانه‌ی افکار باشد.

دورهٔ معاصر

• خلق آثار و نوآوری های بسیار

مهارت هایی که باید در زندگی بلد باشیم: 44 توانایی برای هر مرد و زن

رشته نگارگری

این گرایش، یکی از تخصص‌های دوره کارشناسی ارشد در رشته صنایع دستی است. در این رشته، دانشجویان روش‌های ترسیم و طراحی نقوش ختایی، اسلیمی، هندسی، جانوری، فرنگی و پاپیه ماشیه را فرا می‌گیرند. همچنین، چگونگی رنگ‌گذاری و انواع روش‌های طراحی مانند سیاه‌قلم، سفیدقلم و سایر تکنیک‌ها آموزش داده می‌شود. در پایان، با ترکیب این آموزش‌ها و مهارت‌ها، هنرجو توانایی خلق یک اثر کامل نگارگری یا پرداختن به چهره‌سازی در این هنر را پیدا خواهد کرد.

بازار کار رشته نگارگری

فارغ‌التحصیلان این رشته علاوه بر تولید آثار هنری، دایر کردن کارگاه شخصی، برگذاری نمایشگاه آثار خود و تدریس نگارگری به هنرجویان همچنین می‌توانند به عنوان کارشناسی امور هنری، طراح یا نقاش در مراکز تولید انیمیشن یا پروژه‌های تصویری دیگر یا در سازمان میراث فرهنگی و ادارات تابعه در ترمیم آثار هنری، در مراکز آموزشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان مربی و یا با ادامه تحصیل در مقطع دکتری به عنوان استاد در مراکز دانشگاهی تدریس کنند.

طراحی لباس چیست؟ نکاتی که درباره شغل طراحی لباس باید بدانید

چند ویدیوی کاربردی