وقت زنگ تفریح در مدرسه، فقط یک استراحت کوتاه بین کلاسها نیست. این زمان کارکردهای مهم زیادی دارد. دانشآموزان پس از دقایقی تمرکز در کلاس، با زنگ تفریح فرصت میکنند تا ذهن و بدن خود را آرام کنند و انرژی تازه بگیرند. این استراحت کوتاه به آنها کمک میکند تا برای یادگیری بهتر در ساعت بعدی آماده شوند.
زنگ تفریح همچنین فضایی برای معاشرت و رشد اجتماعی دانشآموزان فراهم میکند. بچهها در این زمان با هم صحبت میکنند، بازی میکنند و دوستیهایشان را محکمتر میکنند. فعالیت بدنی و جنب و جوش در حیاط مدرسه نیز به سلامتی جسمی آنها کمک میکند.
در واقع، زنگ تفریح یک بخش ضروری از روز تحصیلی است که هم به بهبود یادگیری و هم به شادابی و سلامت روحی و جسمی دانشآموزان کمک میکند.
همه ما قبول داریم که مدرسه، بعد از خانواده، مهمترین جایگاه برای آموزش و پرورش بچههاست. مدرسه جایی است که کودکان و نوجوانان در آن اجتماعی شدن را یاد میگیرند. آنچه دانشآموزان در مدرسه تجربه میکنند، میتواند بر نگاه آنها به آینده خود و جامعه تأثیر بگذارد. در این میان شاید برایتان جالب باشد که بدانید زنگ تفریح، علاوه بر درس خواندن، نقش بسیار مثبتی در یادگیری بچهها دارد.
در واقع، زنگ تفریح هم یکی از عوامل مؤثر در رشد و یادگیری بهتر کودکان است که به آن “آموزش پنهان” میگوییم. در این نوشته میخواهیم به شما بگوییم که زنگ تفریح چه تأثیری بر یادگیری کودکان دارد و آن ربع ساعت به ظاهر کوتاه، چقدر میتواند سودمند باشد.
زنگ تفریح چیست؟
زنگ تفریح در مدرسه، علامتی است که به دانشآموزان و کارمندان مدرسه میگوید وقت استراحت و فراغت فرا رسیده است. به بیان دیگر، این زنگ زمانی مشخص در برنامه روزانه مدارس است که به بچهها فرصت میدهد تا کمی بازی کنند و از درس فاصله بگیرند. این زمان معمولاً بین ساعتهای کلاس قرار دارد و در همه مدرسهها و آموزشگاهها جزو برنامه ثابت روزانه محسوب میشود.
با به صدا درآمدن این زنگ، دانشآموزان و معلمان از کلاس خارج میشوند و میتوانند به کارهای غیردرسی بپردازند. البته این فعالیتها باید با محیط مدرسه سازگار باشد و مطابق مقررات آنجا انجام شود. گاهی اوقات، اما قوانینی از سوی مدرسه وضع میشود که برای بچهها قابل درک نیست و باعث میشود فرصت بازی و شادی از آنان گرفته شود؛ مثل اینکه: «توپ نیاورید»، «جیغ نکشید»، «روی زمین خط نکشید»، «سروصدا نکنید» و موارد مشابه. با این حال، باید به یاد داشته باشیم که این زمان، در واقع متعلق به دانشآموزان است.
اهمیت و نقش زنگ تفریح در مدرسه
زنگ تفریح در مدارس برای ایجاد تعادل در برنامه روزانه و جلوگیری از خستگی دانشآموزان طراحی شده است. در این زمان، بچهها میتوانند بازی کنند، با دوستانشان صحبت کنند، میانوعده بخورند یا فعالیتهای غیردرسی دیگری انجام دهند. این استراحت کوتاه به آنها انرژی دوباره میدهد و کمک میکند با روحیهای بهتر و تمرکز بیشتر به کلاس بعدی برگردند.
زنگ تفریح فقط برای استراحت نیست، بلکه فرصتی است برای یادگیری مهارتهای اجتماعی. دانشآموزان در این زمان با هم سنوسالان خود ارتباط برقرار میکنند، دوست پیدا میکنند و چگونگی رفتار در جمع را تمرین میکنند. به همین دلیل، این زمان برای رشد اجتماعی آنها بسیار مهم است.
کارشناسان معتقدند بعد از مدت طولانی یادگیری یا کار، مغز ما به استراحت نیاز دارد. اگر استراحت نکنیم، تمرکز و علاقه ما برای یادگیری کم میشود. حتی یک استراحت کوتاه و خوردن یک خوراکی مفید میتواند به حفظ سلامت مغز کمک کند و از حواسپرتی جلوگیری نماید.
بعضی از معلمان فکر میکنند اگر زمان بیشتری را به درس اختصاص دهند، نتیجه بهتری میگیرند. به همین دلیل گاهی حتی ساعات ورزش یا تفریح را هم به درس تبدیل میکنند. اما این کار اشتباه است، چون دانشآموزان بدون استراحت نمیتوانند به خوبی مطالب را یاد بگیرند. وقتی بچهها برای مدت طولانی یکجا مینشینند، ذهن آنها خسته میشود و دیگر تمرکز کافی برای یادگیری ندارند. در چنین شرایطی، یک زنگ تفریح میتواند به برگشت تمرکز و انرژی آنها کمک کند.
زنگ تفریح فقط برای دانشآموزان مفید نیست، بلکه معلمان و کارکنان مدرسه نیز از آن سود میبرند. این زمان به آنها فرصت میدهد تا کمی استراحت کنند، انرژی بگیرند و با تمرکز و روحیه بهتری به تدریس ادامه دهند.
جالب است بدانید که بزرگسالان هم در زندگی به زنگ تفریح نیاز دارند. پدرها و مادرها هم باید گاهی به خودشان استراحت بدهند و با انجام کارهایی مانند دیدار با دوستان، مطالعه، ورزش یا تماشای فیلم، از فشارهای روزمره فاصله بگیرند. این کار نه تنها سلامت روحی آنها را بهبود میبخشد، بلکه باعث میشود فضای خانه شادتر و سالمتری برای فرزندانشان فراهم کنند.
در واقع، زنگ تفریح فقط به مدرسه محدود نمیشود، بلکه میتوان آن را بخشی از یک سبک زندگی سالم دانست. هر فرصتی برای تنفس و تجدید قوا در زندگی، نوعی زنگ تفریح است.
نویسنده: مریم پور حسن