در مرغداریهای صنعتی که جوجههای گوشتی پرورش مییابند، مقدار بسیار زیادی کود تولید میشود (سالانه نزدیک به یک میلیون تن در ایران). این کود قابلیت آن را دارد که تا حدی جایگزین خوراک پرهزینهی دامهای نشخوارکننده شود؛ اما پیش از استفاده باید فرآوری شود تا هم میکروبهای مضر آن از بین برود و هم کیفیت غذایی آن افزایش یابد. مطالعات پیشین نشان دادهاند که استفادهی کم و کنترلشده از این کود فرآوریشده میتواند سودمند باشد، اما مصرف زیاد آن ممکن است باعث ایجاد مشکلاتی شود.
**آنچه در این مطالعه میخوانید:**
روشهای تحقیق بر روی کود فرآوریشدهی مرغی در خوراک میشهای آبستن
کاربرد کود مرغی در تغذیهی میشها
چگونگی آزمایش تأثیر کود مرغی فرآوریشده بر دام
مهمترین یافتهها
بررسی و جمعبندی نتایج
مواد و روشهای تحقیق در مورد کود مرغی فراوری شده در جیره میش های آبستن
بررسی و آزمایش بستر: ما بستر را با چهار شیوه مختلف گرمادهی مورد آزمایش قرار دادیم:
* استفاده از حرارت مرطوب در دمای ۱۲۱ درجه سانتیگراد به مدت ۱۵ دقیقه (که تحت فشار ۱.۵ اتمسفر انجام شد).
* استفاده از حرارت خشک در دمای ۱۵۰ درجه به مدت ۲۰ دقیقه.
* استفاده از حرارت خشک در دمای ۸۰ درجه به مدت ۴۰ دقیقه.
* استفاده از حرارت خشک در دمای ۶۰ درجه به مدت ۲۴ ساعت.
سپس تعداد میکروبهای موجود (شامل تمام باکتریها، باکتریهای کلیفرم، قارچها و همچنین باکتریهای سالمونلا و اشرشیا کلی) اندازهگیری شد.
در نهایت، کیفیت پروتئین با کمک سیستم DVE/OEB سنجیده شد تا مشخص شود چه مقدار از پروتئین در معده و روده دام قابل هضم است.
برای گسترش دانش خود، مقاله علت ریختن پشم گوسفندان را مطالعه کنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله بهبود ارزش غذایی و ایمنی کود مرغی با روش دپو کردن مراجعه کنید.
استفاده از کود مرغی در تغذیه میش
در یک پژوهش، از کود مرغی که به چند روش مختلف فراوری شده بود، برای خوراک دادن به گوسفندان ماده باردار (میشهای آبستن) نژاد بلوچی-کردی استفاده شد. این کود در سطوح مختلف صفر، ۸، ۱۶ و ۲۴ درصد به جیره غذایی آنها اضافه گردید (وقفار سیدین و همکاران، ۱۴۰۴).
در این تحقیق، کود مرغی (بستر طیور) با چهار شیوه گوناگون آماده شد:
– گرمای مرطوب در دمای ۱۲۱ درجه به مدت ۱۵ دقیقه
– گرمای خشک در دمای ۱۵۰ درجه به مدت ۲۰ دقیقه
– گرمای خشک در دمای ۸۰ درجه به مدت ۴۰ دقیقه
– گرمای خشک در دمای ۶۰ درجه به مدت ۲۴ دقیقه
سپس میزان آلودگی میکروبی هر یک از این روشها بررسی شد.
یافتههای این مطالعه نشان داد که همه روشهای فراوری باعث کاهش بار میکروبی در مقایسه با گروه شاهد شدند. اما روش گرمای خشک در دمای ۱۵۰ درجه، بهترین نتیجه را داشت و توانست به طور کامل باکتریهای کلیفرم را از بین ببرد و همچنین باکتریهای سالمونلا و اشرشیا کلی را غیرفعال کند.
در نهایت، پژوهشگران استفاده از این کود فراوری شده را تا سطح ۱۶ درصد در جیره غذایی میشهای آبستن پیشنهاد کردند.
در صورت علاقهمندی، مطلب صفر تا صد تولید خوراک دام از ضایعات کشاورزی را از دست ندهید.
برای گسترش دانش خود، مقاله صفر تا صد تولید نهاده دام با کیفیت را مطالعه کنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله فرمول خوراک بره پرواری را مطالعه کنید.
برای مطالعه بیشتر، به یبوست گوسفند: علل، نشانهها، درمان و پیشگیری سری سر بزنید.
برای مطالعه بیشتر، به تأثیر انرژی بر فعالیت آنزیمهای گوسفندان تغذیه شده با کود مرغی فرآوری شده سری سر بزنید.
نحوه آزمایش کود مرغی فراوری شده بر روی دام
در یک مطالعه پژوهشی، ۹۶ گوسفند ماده باردار از نژاد مخلوط کردی و بلوچی انتخاب شدند. این گوسفندان به چهار گروه ۲۴ تایی تقسیم شدند. به هر گروه، خوراکی با مقدار متفاوتی از بستر فرآوری شده داده شد: گروه اول بدون بستر (صفر درصد)، گروه دوم ۸ درصد، گروه سوم ۱۶ درصد و گروه چهارم ۲۴ درصد. این بستر با بهترین روش، یعنی خشک کردن در دمای ۱۵۰ درجه، آماده شده بود.
دوره این آزمایش ۹ هفته به طول انجامید که شامل ۶ هفته قبل از زایمان و ۳ هفته پس از آن بود.
نتایج این تحقیق با معیارهای مختلفی سنجیده شد، از جمله:
– موفقیت در حفظ دوره بارداری
– وزن برهها در زمان تولد
– چگونگی هضم مواد مغذی مانند ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام و فیبر
– و همچنین سطح برخی مواد در خون مانند گلوکز، پروتئین کل، کلسترول و نیتروژن اوره خون.
مقاله جایگزین ذرت در خوراک دام حاوی اطلاعات جامعی است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه جایگزین علوفه در خوراک دام.
برای مطالعه بیشتر، به صفر تا صد تولید خوراک دام از ضایعات درخت نخل سری سر بزنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب ضریب تبدیل دام، عوامل موثر و اهمیت آن را از دست ندهید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله راه های سریع افزایش وزن دام- وزن گیری دام مراجعه کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله اثر جایگزینی بخشی از کنجاله سویا با مکملهای پروتئینی بر پایه کود مرغی به شما کمک خواهد کرد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نهاده دامی – هرچیزی که لازم است در مورد آن بدانید! ادامه دهید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله اثر سطوح مختلف کود مرغی فرآوری شده در جیره غذايي سر بزنید.
نتایج کلیدی
ایمنی در برابر میکروبها: تمام روشهای گرمایی توانستند میزان میکروبها را کم کنند. بهترین نتیجه مربوط به گرمادهی خشک در دمای ۱۵۰ درجه بود که باکتریهای سالمونلا و اشرشیاکلی را به طور کامل نابود کرد و تعداد کلیفرمها را نیز به صفر رساند. روشهای حرارتی در دمای ۶۰ و ۸۰ درجه تأثیر کمتری داشتند.
کیفیت پروتئین: همه روشهای بهکاررفته، ویژگیهای سوختوسازی پروتئین را بهتر کردند؛ برای مثال، پروتئین قابل هضم در روده افزایش یافت. روش گرم کردن در ۱۵۰ درجه، بدون نیاز به دستگاههای پرهزینه، برای مقادیر زیاد نیز مناسب بود.
باروری و تولیدمثل: استفاده از بستر در سطوح ۰، ۸ و ۱۶ درصد، هیچ مشکلی در باروری ایجاد نکرد و تمام موارد بارداری حفظ شد. اما سطح ۲۴ درصد باعث ۲۰.۶۷ درصد کاهش در حفظ بارداری و ۱۹.۸۶ درصد کاهش در وزن برهها هنگام تولد شد.
جذب مواد مغذی: تا سطح ۱۶ درصد بستر، هضم مواد خشک، مواد آلی و پروتئین خام تغییری نکرد. اما سطح ۲۴ درصد باعث کاهش جذب مواد مغذی به ویژه در دوره پیش از زایش شد.
شاخصهای خونی: مقادیر بالای بستر باعث افزایش گلوکز (در دوره پیش از زایش)، کلسترول و نیتروژن اورهای خون (در هر دو دوره) شد. با این حال، میزان پروتئین کلی خون تغییر خاصی نداشت.
بحث و نتیجهگیری
نتایج این تحقیق نشان میدهد که بستر فرآوری شده میتواند یک منبع پروتئین مقرونبهصرفه باشد و همچنین به کاهش مشکلات زیستمحیطی کمک کند. در میان روشهای مختلف، تیمار حرارتی ۱۵۰ درجه بهترین نتیجه را داشت، زیرا هم میکروبهای مضر را نابود میکند و هم کیفیت پروتئین را افزایش میدهد.
استفاده از مقادیر زیاد این ماده (مثلاً ۲۴ درصد) برای گوسفندان آبستن توصیه نمیشود، زیرا ممکن است به دلیل کمبود انرژی یا عدم تعادل پروتئینی، باعث بروز مشکلاتی در تولیدمثل و گوارش شود. راهکار پیشنهادی این است که قبل از زایمان از ۸ درصد و بعد از زایمان از ۱۶ درصد از این بستر در جیره غذایی استفاده شود. این روش، هزینههای تغذیه را کاهش میدهد، در حالی که بر سلامت حیوان و فرآیند هضم غذا تأثیر منفی نمیگذارد.
این مطالعه که در فصلنامه تخصصی «پژوهش در نشخوارکنندگان» (سال ۱۴۰۴، شماره ۱، جلد ۱۳) به چاپ رسیده، توسط دکتر سیدمرتضی وقار سیدین و تیم پژوهشی دانشگاه بیرجند انجام شده است.
هدف این تحقیق، یافتن روشهایی برای بهرهگیری از کود مرغی (بستر جوجههای گوشتی) به عنوان یک خوراک کمهزینه برای گوسفندان آبستن است، به گونهای که هم برای دام و هم برای محیط زیست بیخطر باشد.
این نوع کود، حاوی میزان مناسبی از پروتئین و املاح معدنی است، اما احتمال آلودگی به عوامل بیماریزایی مانند سالمونلا و اشرشیاکلی در آن وجود دارد و میتواند چالشهای زیستمحیطی به همراه داشته باشد.