اگر شغل شما جوشکاری است یا قصد دارید تازه وارد این حرفه شوید، خوب است بدانید که این کار مهم و ضروری در صنعت ساختوساز، تولید و تعمیرات، ممکن است با برخی خطرات و مشکلات مانند «تب دود» همراه باشد. اما نگران نباشید!
با آگاهی کافی و رعایت راهکارهای محافظتی، میتوانید این عوارض را کاهش دهید.
در این نوشته از مجله رونیکس، شش مورد از عوارض رایج جوشکاری را معرفی کرده و راههای پیشگیری از آنها را نیز به شما آموزش میدهیم.
رونیکس را دنبال کنید!
عوارض جوشکاری
کار جوشکاری با مواد شیمیایی، گازهای زیانبار و همچنین خطرهایی مانند آتشگیری همراه است که همه اینها میتوانند بهطور مستقیم یا پنهان، سلامتی فرد جوشکار را تهدید کنند.
این شغل ممکن است در کوتاهمدت یا درازمدت باعث ایجاد ناراحتیهای تنفسی، بیماریهای پوستی و نیز آسیبهای ناشی از گرما به بدن و چشمها شود.
در بخش بعدی، پس از شناسایی عوامل تهدیدکننده، راههای جلوگیری از آسیبهای ناشی از جوشکاری را مرور میکنیم تا بتوانید در هنگام کار از سلامت خود محافظت کنید.
عوارض جوشکاری در کوتاهمدت
برخی از آسیبهای ناشی از جوشکاری در زمان کوتاهی خود را نشان میدهند. این مشکلات در میان جوشکاران کمتجربه بیشتر دیده میشود؛ زیرا بدن آنها هنوز به این شرایط خطرناک عادت نکرده و آسیبپذیرتر است.
به عنوان نمونه، در فرآیند جوشکاری و لحیمکاری، موادی مانند روی، منگنز، مس و اکسیدهای مس میتوانند گازهای زیانآوری تولید کنند که برای سلامت جوشکار مضر است.
این گازها ممکن است سبب بیماریای به نام “تب دود” شوند که معمولاً ۴ تا ۱۲ ساعت پس از جوشکاری ظاهر میشود. این حالت با نشانههای مشخصی همراه است، از جمله:
**احساس تشنگی زیاد**
دمای بالا و تعریق شدید حین کار میتواند بر سیستم دفع و تعریق بدن اثر بگذارد و نیاز به نوشیدن مایعات را افزایش دهد.
**تب و لرز**
قرارگیری طولانی در محیطهای بسیار گرم میتواند منجر به تب و لرز شود.
**مشکلات گوارشی**
ممکن است باعث ناراحتی معده، سوءهاضمه یا سوزش سر معده گردد.
**درد عضلانی**
در جوشکاری، دود حاوی ذرات ریز ایجاد میشود که تنفس آن میتواند دردهای عضلانی به همراه آورد.
**درد در ناحیه سینه**
تنفس دودهای زیانبار میتواند باعث درد و ناراحتی در قفسه سینه شود که از نشانههای تب دود است.
**سرفه**
یکی از شایعترین مشکلات جوشکاران، سرفههای مداوم است که به دلیل التهاب مجاری تنفسی ایجاد میشود.
**تنگی نفس**
استنشاق گازهای خطرناکی مانند دیاکسید نیتروژن و مونوکسید کربن، یکی از جدیترین خطرات این شغل است که تنفس را دشوار کرده و باعث تنگی نفس میشود و از علائم تب دود محسوب میگردد.
**خستگی مفرط**
تنفس دود جوشکاری موجب کاهش انرژی، احساس خستگی و در نهایت بروز تب میشود.
**تهوع و مزه فلز در دهان**
ورود مواد شیمیایی به دهان و دستگاه گوارش، میتواند باعث حالت تهوع و احساس طعم فلز در دهان شود. این مشکل حتی از عوارض مهم جوشکاری آرگون نیز به شمار میآید.
در این مقاله فوت و فنهای زیرسازی مبل اطلاعات مفیدی آمده است.
**آلرژی پوستی**
تماس مستقیم با مواد شیمیایی یا تنفس گازهای مضر گاهی باعث حساسیت پوستی، قرمزی، التهاب یا خارش پوست میشود.
برای آشنایی با جوشکاری آرگون، کلیک کنید.
در پایان، برای کاستن از این گونه عوارض، لازم است جوشکاران از وسایل محافظت فردی مناسب استفاده کرده و مقررات ایمنی را رعایت کنند. همچنین اگر تازه کار جوشکاری را شروع کردهاید، پیشنهاد میکنیم مقاله ۶ توصیه جوشکاری برای مبتدی ها را مطالعه کنید.
عوارض جوشکاری در بلندمدت
کار جوشکاری میتواند بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، پیامدهای زیانبار و پایداری برای سلامت جوشکاران داشته باشد.
این آسیبها مشکلات گوناگونی را برای شاغلان این حوزه به وجود میآورند که درمان آنها نیازمند زمان و هزینۀ زیادی است.
آسیبهای جسمی در جوشکاری
جوشکاری میتواند به بدن آسیب برساند. بعضی از کارهایی که جوشکار انجام میدهد، به مفصلها فشار وارد میکند و ممکن است بعداً باعث درد و مشکل در مفاصل شود. گاهی هم انجام حرکات نامناسب هنگام کار، به درد عضلانی منجر میشود.
همچنین جوشکاران ممکن است به دلیل طرز نشستن یا ایستادن نادرست در حین کار، دچار کمردرد، گرفتگی عضلات اطراف ستون فقرات و درد گردن شوند.
برای جلوگیری از آسیبهای جدی به کمر و ستون فقرات، لازم است بین ساعات کار و استراحت، تعادل مناسبی رعایت شود و به موقع استراحت کرد.
آسیبهای شنوایی در جوشکاری
صدای بلند ناشی از فرآیند جوشکاری یکی دیگر از خطرات این کار است که میتواند به شنوایی آسیب جدی برساند.
این صداها معمولاً از دستگاهها، ابزارها و سایر تجهیزات جوشکاری در محل کار تولید میشوند.
مشکلاتی که صدای زیاد در محیط کار ایجاد میکند شامل این موارد است:
**کم شدن قدرت شنوایی:**
یکی از عوارض جوشکاری، کاهش تدریجی شنوایی است که به دلیل قرارگیری طولانیمدت در معرض صداهای بلند رخ میدهد.
**زنگ زدن گوش:**
صدای زیاد میتواند باعث شود شخص صدای زنگ یا وزوزی در گوش خود احساس کند. این حالت که معمولاً “زنگ گوش” نامیده میشود، از شایعترین تأثیرات جوشکاری بر سیستم شنوایی است.
**احساس صدای زنگ در پرده گوش:**
گرفتگی یا احساس فشار در گوش نیز از دیگر عوارض جوشکاری است که میتواند همراه با صدای زنگ در پرده گوش باشد.
برای کم کردن این خطرات در جوشکاری، میتوان از وسایل محافظتی مانند گوشگیر یا دیگر محافظهای گوش استفاده کرد. همچنین، پیروی از استانداردهای بهداشت حرفهای و به کارگیری دستگاههای کاهنده صدا نیز میتواند کمککننده باشد.
اشعههای ساطع شده در جوشکاری
پرتوهای منتشرشده در فرآیند جوشکاری از جمله خطرناکترین عوامل این کار هستند و میتوانند صدمات جدی و غیرقابل جبرانی برای جوشکاران ایجاد کنند.
این پرتوها میتوانند شامل اشعه ماوراء بنفش، نور مادون قرمز و انواع دیگر تابشها باشند.
**آسیب به پوست**
اشعه ماوراء بنفش میتواند اثر شدیدی روی پوست بگذارد و باعث مشکلاتی مانند سوختگی، قرمزی و حتی در درازمدت منجر به سرطان پوست شود.
**آسیب به چشم**
نور مادون قرمز و دیگر پرتوهای زیانآور نیز ممکن است به چشمها صدمه بزنند و عوارضی مانند آسیب به عدسی و بیماری آب مروارید را به دنبال داشته باشند.
برای ایمنی جوشکاران در برابر این خطرات، استفاده از وسایل محافظتی مانند عینک ایمنی پلیکربنات RH-9025 رونیکس، لباسهای ضد حرارت و همچنین ماسک و دیگر تجهیزات حفاظتی ضروری است.
علاوه بر این، چیدمان و طراحی محل کار باید به گونهای باشد که تا حد امکان پراکندگی این پرتوها کاهش یابد.
برای آگاهی از نحوه مراقبت از چشم در زمان جوشکاری، مقاله **علت برق زدن چشم در جوشکاری چیست؟ | ۸ درمان سوزش چشم بعد از جوشکاری** را مطالعه کنید.
سوختگی در جوشکاری
بر اساس دادههای موجود، بیش از یکسوم حوادث مربوط به جوشکاری، ناشی از سوختگیهای حرارتی است.
جوشکاران معمولاً در محیطی با حرارت بسیار بالا کار میکنند. این حرارت که در بسیاری از موارد از هزار درجه نیز فراتر میرود، میتواند منجر به سوختگیهای جدی شود.
به همین دلیل، جوشکاران باید به این موضوع اهمیت ویژه بدهند و با پوشیدن دستکش، لباس و دیگر وسایل محافظتی مناسب، از سوختن پوست و بدن خود جلوگیری کنند.
علاوه بر این، لازم است جوشکاران از مناسب و سالم بودن تجهیزات ایمنی خود مطمئن شوند. پیش از شروع هر کاری، باید دستکشها، لباس کار و کفشهای ایمنی را به دقت بررسی کنند تا از بیعیب بودن آنها اطمینان حاصل کنند.
خطرات ناشی از کار با فلزات سنگین
استنشاق دود و ذرات ریز حاوی سرب، منگنز، نیکل، کروم و کادمیوم در مدت زمان طولانی میتواند باعث مسمومیت شدید شود. این آلودگیها میتوانند به سیستم عصبی، کلیهها و خون آسیب جدی وارد کنند و در موارد حادتر، حتی خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهند. برای افزایش ایمنی در محیط کار و کاهش خطرات ناشی از جوشکاری، استفاده از ماسک و دستکش مناسب ضروری است. همچنین شستن صحیح دستها پس از پایان کار از اهمیت بالایی برخوردار است.
گازهای سمی در جوشکاری
در فرآیند جوشکاری، سوزاندن کاربید و گاز استیلن، دود سمیای تولید میکند که برای دستگاه تنفس جوشکاران بسیار زیانآور است.
گاز استیلن به خودی خود بیرنگ و بدون بوست، ولی در هنگام جوشکاری با گاز سولفید هیدروژن ترکیب شده و ناخالصیهای موجود در کاربید را میسازد.
این ترکیب در حین کار میتواند باعث بروز مشکلاتی مانند سرفه، آبریزش چشم، سردرد، گیجی، غش، ناراحتیهای معده و دشواری در تنفس برای جوشکار شود.
برای یادگیری پیشرفته، به معرفی و بررسی اجزای اینورتر جوشکاری + اهمیت هر قطعه مراجعه کنید.
علاوه بر این، اگر گاز سولفید هیدروژن در فضای بسته و بدون جریان هوا جمع شود، ممکن است باعث انفجار گردد.
برای جلوگیری از این آسیبها، به کار بردن ماسک و فیلترهای مناسب برای محافظت از راههای تنفسی، بسیار ضروری است.
همچنین، استفاده از دستگاه تهویهٔ کارآمد میتواند از آلودگی هوای محل کار کاسته و سلامت جوشکاران را حفظ کند.
این راهکارها، ایمنی محیط کار را تا حد زیادی افزایش داده و خطرات مربوط به دود جوشکاری را کاهش میدهند.
عینک ایمنی پلیکربنات RH-9025 رونیکس
برای اینکه کار جوشکاری هم باکیفیت انجام شود و هم سلامت فرد حفظ گردد، استفاده از یک دستگاه اینورتر مناسب بسیار مهم است. اینورتر جوشکاری مدل RH-4608 رونیکس، دارای سیستمهای حفاظتی برای کنترل جریان، ولتاژ، دما و اضافهبار در حین کار است. به همین دلیل، اگر ولتاژ، جریان خروجی یا دمای داخل دستگاه از حد استاندارد تعیینشده بیشتر شود، دستگاه به طور خودکار قطع میشود.
برای اطلاعات بیشتر درباره قابلیتهای اینورترهای جوشکاری رونیکس، میتوانید مقاله «سیستمهای محافظتی اینورتر جوشکاری چه کاربردی دارند؟» را مطالعه کنید.
چکلیست ایمنی جوشکاری
رعایت اصول ایمنی هنگام جوشکاری میتواند از آسیبهای احتمالی به سلامت بدن جلوگیری کند و همچنین سلامت روحی و روانی فرد جوشکار را نیز تأمین نماید. استفاده از یک فهرست ایمنی (چکلیست) در حین کار، به شما کمک میکند تا در برابر خطرات این حرفه محافظت شوید.
تجهیزات محافظت شخصی
عینک یا محافظ صورت مخصوص جوشکاری
دستکشهایی که در برابر گرمای زیاد مقاوم هستند
لباس مخصوص کار
کفش ایمنی
تجهیزات ایمنی پیش از کار
ایمنی و سلامت در محیط کار
داشتن هوای تازه و جریان مناسب هوا در محل کار بسیار مهم است.
محیط کار باید به گونهای ساماندهی شود که خطر آتشسوزی به حداقل برسد.
نصب و نگهداری از وسایل خاموشکننده آتش در محل ضروری است.
همه کارکنان باید روش صحیح استفاده از خاموشکنندههای آتش را بیاموزند.
وجود یک جعبه کامل کمکهای اولیه در دسترس الزامی است.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب 5 علت خرابی بخاری ماشین | بررسی اصلیترین دلیل خرابی بخاری ماشین را بخوانید.
آموزش دادن مهارتهای اولیه کمکهای پزشکی به پرسنل بسیار مهم است.
بازرسی منظم تجهیزات جوشکاری
بررسی سالم بودن سیمها و اتصالات
بررسی سالم بودن دستگاه و قطعات همراه آن
رعایت ایمنی استفاده از گاز و مواد شیمیایی
استفاده از ماسک و محافظهای صورت
بهکارگیری بهترین روشها برای نگهداری مواد شیمیایی
بررسی منظم و دورهای ابزارها و تجهیزات انبار و نگهداری
سخن آخر
جوشکاری با وجود سودمندیهای فراوان، میتواند خطرات و مشکلاتی را نیز به همراه داشته باشد. این خطرات شامل آسیبهای تنفسی، مشکلات پوستی و حتی صدمه به گوش است که همگی به طور مستقیم یا غیرمستقیم سلامت فرد جوشکار را تحت تأثیر قرار میدهند.
اگر شما نیز در این زمینه مشغول به کار هستید، با رعایت راههای پیشگیری از عوارض جوشکاری میتوانید از این خطرات دور بمانید و سلامتی خود را حفظ کنید. یکی از این راهها، استفاده از تجهیزات ایمنی تولید شده توسط برند رونیکس است. این محصولات در سطح جهانی عرضه میشوند و به دلیل کیفیت بالا شناخته شدهاند؛ بنابراین شما میتوانید با اطمینان، لوازم ایمنی مورد نیاز خود را از این برند انتخاب کنید. شما برای جلوگیری از عوارض جوشکاری از چه روشهای دیگری استفاده میکنید؟
.h_iframe-aparat_embed_frame{position:relative;}.h_iframe-aparat_embed_frame .ratio{display:block;width:100%;height:auto;}.h_iframe-aparat_embed_frame iframe{position:absolute;top:0;left:0;width:100%;height:100%;}
سؤالات متداول
1. رایجترین مشکلات و عوارض ناشی از کار جوشکاری کدامند؟ شایعترین آسیبهای این حرفه، بیماریهای ریوی، آسیب به گوش و شنوایی و همچنین مشکلات دستگاه تنفسی است.
2. چگونه میتوان از عوارض جوشکاری در محیط کار کاست؟ با پوشیدن وسایل محافظتی مانند دستکش مخصوص، کلاه ایمنی، عینک محافظ و سایر تجهیزات مناسب، میتوانید خطرات این شغل را کمتر کنید.
3. وسایل ایمنی خوب چه خصوصیاتی دارند؟ یک وسیله محافظتی مناسب، علاوه بر اینکه باید در برابر ضربه مقاوم باشد و از عرق کردن بدن جلوگیری کند، باید حساسیتزا نبوده و به اندازه کافی انعطافپذیر باشد.